Đồng chí Nguyễn Xuân Lưu, Giám đốc Sở Tài chính trình bày tờ trình

Việc điều chỉnh được thực hiện trên cơ sở thay đổi mang tính căn bản trong cấu trúc bộ máy hành chính: từ mô hình chính quyền ba cấp (thành phố - quận, huyện - xã, phường, thị trấn) sang mô hình chính quyền hai cấp (thành phố và xã, phường), theo quy định tại Nghị quyết số 203/2025/QH15 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương sửa đổi năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1-7-2025.

Trước đó, dự toán ngân sách năm 2025 được HĐND thành phố thông qua tại Nghị quyết số 53/NQ-HĐND ngày 10-12-2024, được xây dựng dựa trên cơ cấu ba cấp hành chính cũ. Do đó, việc điều chỉnh là yêu cầu tất yếu nhằm đảm bảo đồng bộ, thống nhất trong phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và tỷ lệ phân chia nguồn lực tài chính phù hợp mô hình tổ chức mới.

Cụ thể, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn ước đạt hơn 513,9 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 8,4 nghìn tỷ đồng so với dự toán đầu năm. Trong đó, nguồn thu giao cho các xã, phường đạt khoảng 2.745 tỷ đồng. Tổng thu ngân sách địa phương đạt hơn 183,3 nghìn tỷ đồng; riêng cấp thành phố là hơn 182,2 nghìn tỷ đồng, cấp xã hơn 42 nghìn tỷ đồng.

Căn cứ đề xuất của UBND thành phố tại Tờ trình số 200/TTr-UBND ngày 16-6-2025, HĐND thành phố đồng thời thông qua nội dung phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa hai cấp ngân sách theo mô hình mới. Theo đó, toàn bộ nguồn thu và nhiệm vụ chi trước đây thuộc ngân sách cấp huyện sẽ chuyển về cấp thành phố điều hành trực tiếp.

Ban Kinh tế – Ngân sách HĐND thành phố cơ bản đồng thuận với dự toán và cơ cấu phân bổ như UBND thành phố trình. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cũng lưu ý UBND thành phố cần rà soát kỹ lưỡng các dự án đầu tư chuyển tiếp từ ngân sách cấp huyện, đặc biệt là những dự án sử dụng nguồn bổ sung có mục tiêu, đảm bảo việc sử dụng ngân sách hiệu quả, tránh tình trạng dàn trải, lãng phí nguồn lực.

Đáng chú ý, trong 6 tháng cuối năm 2025, phương án điều hành ngân sách theo hướng tập trung về cấp thành phố được đánh giá là phù hợp. Tuy nhiên, về dài hạn, các chuyên gia và đại biểu cho rằng cần có phương án phân cấp nguồn thu rõ ràng cho cấp xã để đảm bảo tính chủ động, năng lực tự chủ tài chính cho cơ sở.

HĐND thành phố đề nghị UBND thành phố sớm nghiên cứu, thiết lập cơ chế bổ sung có mục tiêu từ ngân sách cấp thành phố cho cấp xã từ năm ngân sách 2026 trở đi. Việc này không chỉ tạo điều kiện đảm bảo nguồn lực thực hiện nhiệm vụ, mà còn là bước đi căn cơ trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở cấp cơ sở, thích ứng linh hoạt với mô hình chính quyền mới.

Bảo Vy - Thanh Thủy