Từ mô hình “Mỗi tuần một câu chuyện văn hóa Việt Nam” ứng dụng trí tuệ nhân tạo đến những hoạt động chăm lo học sinh khó khăn, cô giáo Khuất Thị Hồng Vân, Tổng phụ trách Đội Trường Tiểu học Quảng Oai 3, xã Quảng Oai, đang từng bước đổi mới cách giáo dục truyền thống, đưa công nghệ số gắn với bồi đắp tình yêu quê hương, văn hóa dân tộc và tinh thần sẻ chia trong học sinh.

Cô giáo Khuất Thị Hồng Vân cùng học sinh ứng dụng công nghệ số trong giáo dục văn hóa truyền thống
Từ thực tiễn công tác Đội, cô giáo Khuất Thị Hồng Vân lựa chọn công nghệ số như một công cụ để làm mới cách truyền tải những câu chuyện lịch sử, văn hóa đến học sinh tiểu học. Thay vì chỉ tuyên truyền bằng lời nói, cô chủ động xây dựng kịch bản, thiết kế hình ảnh, tạo nhân vật dẫn chuyện và sản xuất video, poster có ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Cách làm này được cụ thể hóa qua mô hình “Mỗi tuần một câu chuyện văn hóa Việt Nam” tại Liên đội Trường Tiểu học Quảng Oai 3.
Mô hình được xây dựng xuyên suốt 35 tuần học với 35 câu chuyện, 35 chủ đề văn hóa, từ Quốc kỳ, Quốc ca Việt Nam, các di sản lịch sử đến phong tục, tập quán, văn hóa ứng xử và những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam. Nội dung được lựa chọn phù hợp với lứa tuổi, thể hiện bằng hình ảnh và tình huống gần gũi để học sinh dễ tiếp cận, ghi nhớ. Với chủ đề “Văn hóa nói lời cảm ơn”, các em được hướng dẫn cách bày tỏ lòng biết ơn với ông bà, cha mẹ, thầy cô, bạn bè và những người giúp đỡ mình thông qua các tình huống trong đời sống hằng ngày.
Các sản phẩm số được sử dụng trong sinh hoạt Đội, hoạt động giáo dục dưới cờ, phát thanh măng non và chia sẻ trên các kênh truyền thông của nhà trường, nhóm lớp. Trường Tiểu học Quảng Oai 3 hiện có 1.383 học sinh tại hai điểm trường Tiên Phong và Thụy An, vì vậy việc xây dựng học liệu số giúp nội dung giáo dục được chuyển tải thống nhất tới học sinh ở cả hai điểm trường. Những sản phẩm sau khi hoàn thành còn có thể lưu trữ, sử dụng lại, từng bước tạo nguồn học liệu phục vụ giáo dục truyền thống.
Trong cách làm của cô Vân, công nghệ được sử dụng như phương tiện hỗ trợ đổi mới nội dung và phương thức tổ chức hoạt động, trong khi giáo viên vẫn trực tiếp lựa chọn chủ đề, xây dựng thông điệp và định hướng giá trị giáo dục. Mô hình vì thế gắn ứng dụng công nghệ hiện đại với nhiệm vụ bồi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Hình thức thể hiện linh hoạt cũng tạo điều kiện để nội dung được chia sẻ rộng hơn trong học sinh và gia đình.
Không chỉ đổi mới công tác Đội, cô giáo Khuất Thị Hồng Vân còn duy trì nhiều hoạt động hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Từ tháng 10-2022, cô đề xuất mô hình “Tủ đồ yêu thương” tại Trường Tiểu học Tiên Phong, vận động giáo viên, phụ huynh và các nhà hảo tâm quyên góp quần áo, sách vở, giày dép. Đến nay, mô hình đã trao hơn 100 áo khoác đồng phục, 50 bộ quần áo, 5 bộ sách giáo khoa và gần 40 đôi giày dép.
Mô hình “Sữa miễn phí” cũng được cô kết nối nguồn lực để duy trì suất sữa hằng ngày cho 14 học sinh có hoàn cảnh đặc biệt. Riêng năm học 2023-2024, chương trình trao 1.154 hộp sữa. Trong các giờ Mỹ thuật, cô hướng dẫn học sinh tận dụng vải vụn, chai nhựa, giấy đã qua sử dụng để làm sản phẩm sáng tạo, qua đó rèn luyện sự khéo léo và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.
Tinh thần sẻ chia được tiếp tục mở rộng qua hoạt động của cô với vai trò Hội phó Hội từ thiện Từ Tâm Ba Vì. Cô tham gia kết nối, vận động nguồn lực hỗ trợ học sinh nghèo vượt khó, người cao tuổi neo đơn, gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn và người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Năm 2024, các chương trình của hội đã hỗ trợ hơn 523 triệu đồng cho những trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo và các gia đình khó khăn.
Những đóng góp trong giáo dục và hoạt động cộng đồng của cô Khuất Thị Hồng Vân được ghi nhận qua nhiều hoạt động. Năm học 2019-2020, cô được Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội trao tặng danh hiệu “Nhà giáo Hà Nội tâm huyết, sáng tạo lần thứ 4”; năm 2024, cô nhận Giải thưởng Tình nguyện Thủ đô. Từ ứng dụng AI trong công tác Đội đến chăm lo học sinh khó khăn, những việc làm của cô tiếp tục gắn đổi mới giáo dục với bồi đắp văn hóa và tinh thần nhân ái cho học sinh.
Hoàng Thị Diệu Thu