Đoàn Việt Nam tham dự cuộc thi Olympic Thiên văn học và Vật lý thiên văn quốc tế

Kỳ thi Thiên văn và Vật lý Thiên văn quốc tế (tên viết tắt tiếng Anh là IOAA) là một kỳ thi Olympic Khoa học Quốc tế thường niên dành cho học sinh trung học được tổ chức để ghi nhận vai trò to lớn của lĩnh vực Thiên văn học và Vật lý thiên văn trong đời sống, trong giáo dục thanh thiếu niên và tăng cường giao lưu quốc tế. Kỳ thi Olympic IOAA được điều hành bởi một Ủy ban quốc tế với các thành viên được bầu chọn từ các tổ chức khắp nơi trên thế giới. IOAA đầu tiên được tổ chức ở Chiang Mai, Thái Lan vào tháng 11 năm 2007.

Kì thi Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ 12 năm 2018 được tổ chức tại Trung Quốc có 38 nước tham dự với 46 đội (37 nước có học sinh dự thi, và 1 nước tham dự với vai trò quan sát viên) với 313 người tham dự gồm 71 giáo viên, 214 học sinh và 28 quan sát viên. 

Đội Việt Nam do học sinh Hà Nội đại diện tham dự với 5 học sinh trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam và 3 cán bộ, giáo viên đã xuất sắc giành được 01 Huy chương Vàng, 01 Huy chương Bạc và 02 Huy chương Đồng, cụ thể:

1. Em Trần Xuân Tùng, lớp 12 Lý 1- Huy chương Vàng; 

2. Em Hồ Phi Dũng, lớp 11 Lý 1 - Huy chương Bạc;

3. Em Lê Trần Đạo,lớp 12 Lý 1- Huy chương Đồng; 

4. Em Nguyễn Tô Vĩnh Huy, lớp 12 Lý 1 - Huy chương Đồng.

Thiên văn và Vật lý thiên văn là lĩnh vực hoàn toàn mới và khó đối với các giáo viên và học sinh Việt Nam vì không nằm trong chương trình Giáo dục phổ thông. Việc tuyển chọn, xây dựng đội tuyển chủ yếu dựa vào các học sinh chuyên Vật lí và các học sinh say mê, yêu thích bộ môn này. Quá trình bồi dưỡng, huấn luyện đội tuyển hoàn toàn dựa vào sự tìm tòi, khám phá kiến thức bộ môn của thầy và trò. Bằng sự năng động và sáng tạo, các giáo viên phụ trách đội tuyển đã vượt khó tiếp cận với nguồn kiến thức của các chuyên gia hàng đầu về Thiên văn và Vật lí thiên văn từ đó xây dựng được hệ thống tài liệu có chất lượng, liên tục cập nhật để bồi dưỡng cho học sinh trong đội tuyển. Dù điều kiện Kính thiên văn và Nhà chiếu hình còn rất thiếu ở Việt Nam, các học trò vẫn say mê khắc phục và vững tin ở những kĩ năng thực hành và xử lý số liệu. Đó là phần thi có tỉ trọng điểm cao trong các kỳ thi IOAA.

Hồng Hạnh