Quyết định số 119/QĐ-UBND cụ thể hóa và hướng dẫn tổ chức thực hiện Nghị quyết số 30/2026/NQ-HĐND ngày 15-6-2026 của HĐND thành phố Hà Nội. Trọng tâm là xác lập các tiêu chí, điều kiện, nguyên tắc, nội dung, trình tự và thủ tục xem xét hỗ trợ đối với khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử và công trình kiến trúc có giá trị.

Quy định đồng thời phân định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong rà soát, xây dựng Danh mục khu vực, công trình; tổ chức thẩm định, phê duyệt, triển khai, kiểm tra và đánh giá hiệu quả chính sách. Đối tượng áp dụng gồm các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, tổ chức, đơn vị có liên quan; tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình, dòng họ và cá nhân là chủ sở hữu, người quản lý hoặc sử dụng hợp pháp khu vực, công trình thuộc phạm vi điều chỉnh.

Các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tham gia đầu tư, tài trợ, đóng góp tự nguyện, hợp tác nghiên cứu, bảo vệ và phát huy giá trị khu vực, công trình theo quy định của pháp luật cũng thuộc phạm vi áp dụng. Riêng đối với công trình đã được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa, hoạt động quản lý, bảo vệ và tu bổ phải tuân thủ nghiêm trình tự, thủ tục của pháp luật về di sản văn hóa.

Một trong những nội dung trọng tâm của Quy định là thiết lập hệ thống tiêu chí làm căn cứ xem xét hỗ trợ, tập trung vào giá trị nội tại, bản sắc, cộng đồng, giáo dục - khoa học và tiềm năng khai thác. Theo đó, khu vực, công trình cần có giá trị tiêu biểu, đặc sắc về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật, khoa học, cảnh quan - môi trường hoặc góp phần tạo lập đặc trưng không gian đô thị.

Yếu tố bản sắc được xác định thông qua vai trò của khu vực, công trình trong bảo vệ, gìn giữ và nhận diện những giá trị văn hóa, kiến trúc đặc trưng của Thủ đô Hà Nội. Đồng thời, khu vực, công trình cần có ý nghĩa đối với đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng dân cư, lưu giữ ký ức đô thị hoặc gắn với những không gian thực hành văn hóa truyền thống.

Giá trị giáo dục, khoa học được xem xét trên cơ sở khả năng phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục truyền thống, quảng bá hình ảnh Thủ đô và thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo. Đối với tiềm năng khai thác, khu vực, công trình cần có khả năng kết nối với phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo hoặc góp phần nâng cao chất lượng không gian công cộng.

Để được xem xét hỗ trợ, khu vực, công trình trước hết phải thuộc phạm vi điều chỉnh và có tên trong Danh mục được khuyến khích, hỗ trợ bảo vệ, phát huy giá trị do cơ quan có thẩm quyền quyết định phê duyệt. Hồ sơ phải có tài liệu chứng minh đáp ứng ít nhất một trong các tiêu chí theo quy định, đồng thời làm rõ hiện trạng và nhu cầu cấp thiết phải tu bổ, cải tạo.

Cùng với việc đáp ứng tiêu chí, phương án đề xuất phải xác định cụ thể việc bảo vệ, tu bổ, cải tạo gắn với giải pháp quản lý, khai thác và phát huy giá trị, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả sau đầu tư. Cách tiếp cận này nhằm gắn nguồn lực hỗ trợ với khả năng duy trì, khai thác lâu dài, tránh việc đầu tư nhưng không phát huy được giá trị của khu vực, công trình.

Đối với khu vực, công trình thuộc sở hữu, quản lý của tổ chức, cá nhân ngoài nhà nước, việc hỗ trợ phải có văn bản đồng thuận đề nghị hỗ trợ và thống nhất phương án quản lý, duy trì kết quả đầu tư của chủ sở hữu hoặc người quản lý, sử dụng hợp pháp. Hồ sơ nhà, đất phải không có tranh chấp, không thuộc trường hợp chưa đủ cơ sở pháp lý để xác định rõ quyền sở hữu, quản lý, sử dụng và không vi phạm pháp luật về đất đai, xây dựng tại thời điểm lập hồ sơ đề xuất hỗ trợ.

Việc ban hành Quy định tạo cơ sở thống nhất trong xác định đối tượng, tiêu chí, điều kiện và trách nhiệm tổ chức thực hiện chính sách, qua đó khuyến khích các nguồn lực cùng tham gia gìn giữ, bảo vệ và phát huy những giá trị văn hóa, lịch sử, kiến trúc của Thủ đô. Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật được viện dẫn được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, việc thực hiện sẽ áp dụng theo văn bản pháp luật mới; đồng thời bãi bỏ các quy định trước đây của UBND thành phố về nội dung hỗ trợ bảo vệ, phát huy giá trị khu vực, công trình trái với Quy định này.

Nguyễn Như Quyền