Đến dự và tham luận tại Hội thảo có các đại biểu Trung ương, các nhà quản lý văn hóa các tỉnh thành, các chuyên gia, nhà nghiên cứu, các nghệ nhân thủ công mỹ nghệ làng nghề truyền thống… cùng các đơn vị, hiệp hội: Làng nghề Việt Nam, Viện nghiên cứu Kinh tế - Xã hội Việt Nam, Viện Kinh tế - xã hội Hà Nội, Sở Du lịch Hà Nội, Sở Công Thương Hà Nội…

Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội Đào Xuân Dũng phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Khắc Kiên

Báo cáo đề dẫn tại Hội thảo, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội Đào Xuân Dũng cho biết: Thủ đô Hà Nội có 1.350 làng nghề và làng có nghề, chiếm gần 30% tổng số làng nghề của cả nước, trong đó có 305 làng nghề thuộc 23 quận, huyện, thị xã với các làng nghề như: Khảm trai, sơn mài, làm nón, da giầy , điêu khắc gỗ, tơ lụa, gốm sứ… đã được UBND thành phố Hà Nội công nhận đạt tiêu chí. Theo đó, chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến 2020, tầm nhìn đến 2030, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt 12 lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn, mỹ thuật, du lịch văn hóa… trong đó thủ công mỹ nghệ là thành tố quan trọng của du lịch văn hóa.

Thực hiện chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam, Hà Nội đang hướng tới xây dựng “Thành phố sáng tạo” với nền tảng là các ngành công nghiệp sáng tạo có mũi nhọn của Thủ đô. Phát triển ngành thủ công mỹ nghệ làng nghề truyền thống trở thành ngành “công nghiệp sáng tạo” mũi nhọn là một trong những nội dung quan trọng của đề án phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô rất cần thiết sự kết nối với các doanh nghiệp để xây dựng và bảo vệ thương hiệu sản phẩm làng nghề.

Tại Hội thảo, các đại biểu, doanh nghiệp, nghệ nhân đã tập trung làm rõ thực trạng và giải pháp về chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp làng nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống Thăng Long - Hà Nội; tăng cường sự kết nối doanh nghiệp với việc phát triển du lịch làng nghề truyền thống Hà Nội thời kỳ hội nhập phát triển, phát huy vai trò của chính quyền trong việc kết nối doanh nghiệp với làng nghề; vai trò của Hiệp hội trong thúc đẩy các hội viên; kết nối doanh nghiệp với làng nghề truyền thống trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô…

Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam Lưu Duy Dần nhấn mạnh: Hà Nội là địa phương có nhiều làng nghề nhất cả nước. Các làng nghề ở Hà Nội có quá trình phát triển hàng trăm, hàng nghìn năm, mang nét đặc sắc riêng gắn với truyền thống lịch sử, văn hóa của Thăng Long - Hà Nội. Nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Hà Nội có tính riêng biệt, đặc thù không nơi nào có được như: Gốm sứ Bát Tràng, dát vàng bạc Kiêu Kỵ (Gia Lâm); lụa Vạn Phúc (Hà Đông); đúc đồng Ngũ Xã (Ba Đình); tò he (Xuân La), sừng (Thụy Ứng)…

Theo Chuyên gia Trần Quốc Tuấn, di sản văn hóa làng nghề Việt Nam là những di sản văn hóa thể hiện qua những sản phẩm thủ công mỹ nghệ đã đạt mức độ tinh xảo, hoàn mỹ, độc đáo có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, được sản sinh và lưu truyền trong các làng nghề truyển thống từ thế hệ này qua thế hệ khác. Vì vậy, cần đẩy mạnh phát triển du lịch văn hóa làng nghề, vừa nhằm phát huy , quảng bá tinh hoa văn hóa làng nghề, vừa tạo điều kiện tăng nguồn thu cho cư dân làng nghề và đóng góp vào việc tu tạo, bảo vệ di sản.
Còn PGS.TS Đỗ Thị Hảo, UVCH Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Hà Nội thì cho rằng, Hà Nội là nơi hội tụ mọi “tài khéo”, mọi tinh hoa “khéo tay hay nghề” của cả nước. Một yếu tố nữa, Hà Nội còn là thủ đô của cả nước, một thị trường tiêu thụ lớn, không chỉ phục vụ cho nhu cầu trong nước mà còn mở rộng ra nước ngoài. Dây là những điều kiện kích thích cho nghề thủ công nói chung và thủ công mỹ nghệ nói riêng của Hà Nội phát triển.
Nếu như chủ trương của Nhà nước, những kế hoạch của thành phố được thực thi một cách hiệu quả và đến tận các làng nghề thì chắc chắn nghề thủ công Hà Nội, những làng nghề Hà Nội sẽ có bước tiến dài và phát triển một cách bền vững xứng với truyền thống và tiềm năng nghề thủ công Thăng Long – Hà Nội.

Liên quan đến vấn đề phát triển du lịch làng nghề ở Hà Nội, ông Trần Đức Hải, Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cho rằng, trong bối cảnh Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng đang trở thành một điểm du lịch mới hấp dẫn đối với du khách quốc tế và một số sản phẩm làng nghề xuất khẩu của Hà Nội được đánh giá cao như mây tre đan, đồ thủ công mỹ nghệ, sơn mài, chạm khảm… thì việc giải quyết những khó khăn, thách thức còn tồn đọng được đặt ra là vô cùng cấp bách. Tuy nhiên giải pháp hiệu quả nhất chính là tăng cường kết nối doanh nghiệp với việc phát triển du lịch làng nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống. Bởi chỉ có giải pháp này mới giải quyết được thách thức về việc cân đối giữa sự phát triển kinh tế làng nghề mà vẫn giữ gìn được nét truyền thống.

Các đại biểu đều cho rằng, vấn đề quan trọng là ý thức của các đơn vị liên quan đến phát triển làng nghề phải kết hợp với du lịch, cần tạo ra được các sản phẩm đặc trưng nhằm tạo ra chuỗi khép kín giữa du lịch và làng nghề… Lúc đó, làng nghề mới có thể vươn xa.

Bảo Thoa