Lễ hội Cồng chiêng là một nét văn hóa đặc sắc của các đồng bào Mường

Đây là dự án số 6 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg, ngày 14-10-2021 của Thủ tướng Chính phủ, triển khai giai đoạn 1 từ năm 2021 đến năm 2025.

Mục tiêu của Dự án là khôi phục, bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống; bồi dưỡng, đào tạo cán bộ văn hóa; hỗ trợ cơ sở vật chất, trang thiết bị văn hóa cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi để nâng cao mức thụ hưởng về văn hóa cho đồng bào các dân tộc gắn với phát triển du lịch cộng đồng, trong đó ưu tiên các dân tộc thiểu số rất ít người.

Dự án được thực hiện trên các nguyên tắc: Đầu tư có trọng tâm, trọng điểm và bền vững, tập trung cho các xã, thôn, bản khó khăn nhất; giải quyết các vấn đề bức xúc, cấp bách nhất; ưu tiên hỗ trợ hộ nghèo, các nhóm dân tộc thiểu số khó khăn nhất. Bảo đảm công khai, dân chủ, phát huy quyền làm chủ và sự tham gia tích cực, chủ động của cộng đồng và người dân; phát huy tinh thần nỗ lực vươn lên của đồng bào dân tộc thiểu số. Đẩy mạnh phân quyền, phân cấp cho địa phương trong xây dựng, tổ chức thực hiện Dự án phù hợp với điều kiện, đặc điểm, tiềm năng, thế mạnh, bản sắc văn hóa, phong tục tập quán tốt đẹp của các dân tộc, các vùng miền gắn với củng cố quốc phòng, an ninh. Ưu tiên lựa chọn các nội dung đầu tư có định mức cao hơn để tổ chức thực hiện đối với các đối tượng thụ hưởng; đảm bảo nguyên tắc không trùng lắp giữa các hoạt động, nội dung đầu tư của các Dự án đối với cùng một địa bàn, cùng một đối tượng thụ hưởng. Tăng cường chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá tiến độ việc thực hiện Dự án ở các cấp, các ngành. Phòng chống, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi tiêu cực, tham nhũng, lãng phí trong quá trình thực hiện Dự án.

17 dự án thành phần của Dự án 6 được hướng dẫn cụ thể : đối tượng, phạm vi thực hiện, áp dụng, đối tượng thụ hưởng, nội dung thực hiện, các căn cứ về nội dung, tiêu chí, tiêu chuẩn, quy trình định mức kỹ thuật đối với một số hoạt động liên quan, nội dung, quy trình thực hiện đối với các dự án thành phần có hỗ trợ đầu tư…

Kinh phí thực hiện được bố trí từ nguồn trung ương và địa phương. Trong đó, nguồn vốn đầu tư Trung ương hỗ trợ đối với các nhiệm vụ: Hỗ trợ đầu tư bảo tồn làng, bản văn hóa truyền thống tiêu biểu của các dân tộc thiểu số; Hỗ trợ tu bổ, tôn tạo di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia có giá trị tiêu biểu của các dân tộc thiểu số; Hỗ trợ đầu tư xây dựng điểm đến du lịch tiêu biểu; Hỗ trợ đầu tư xây dựng thiết chế văn hóa, thể thao tại các thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; Hỗ trợ xây dựng mô hình bảo tàng sinh thái nhằm bảo tàng hóa di sản văn hóa phi vật thể trong cộng đồng các dân tộc thiểu số, hướng tới phát triển cộng đồng và phát triển du lịch.

* Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định 436/QĐ-BVHTTDL về việc tổ chức Triển lãm "Nhạc cụ truyền thống các dân tộc Việt Nam".

Theo đó, Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch giao Trung tâm Triển lãm văn hóa nghệ thuật Việt Nam chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể Thao và Du lịch thành phố Cần Thơ và các đơn vị có liên quan tổ chức triển lãm.

Triển lãm "Nhạc cụ truyền thống các dân tộc Việt Nam" nhằm giới thiệu với nhân dân trong nước và bạn bè quốc tế về sự phong phú, đa dạng và độc đáo của nhạc cụ truyền thống các dân tộc Việt Nam; động viên khích lệ đồng bào trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị của âm nhạc Việt Nam, góp phần xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc. Đồng thời, triển lãm cũng góp phần tôn vinh bản sắc văn hóa dân tộc; quảng bá các loại hình nghệ thuật được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới nói chung và nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ nói riêng với du khách trong và ngoài nước. Thông qua triển lãm cũng là dịp để các đơn vị gặp gỡ, giao lưu, trao đổi học tập kinh nghiệm lẫn nhau trong quá trình sáng tạo nghệ thuật, góp phần quảng bá tiềm năng văn hóa, du lịch cho thành phố Cần Thơ nói riêng và cả nước nói chung.

Triển lãm "Nhạc cụ truyền thống các dân tộc Việt Nam" được chia thành hai phân khu. Khu trưng bày trung tâm gồm triển lãm "Nhạc cụ truyền thống các dân tộc Việt Nam" (giới thiệu về nhạc cụ các dân tộc Việt Nam, hình ảnh các nghệ nhân, nghệ sĩ biểu diễn nhạc cụ dân tộc); Triển lãm "Không gian nhạc cụ truyền thống các dân tộc Việt Nam" (Trưng bày và trình diễn nhạc cụ truyền thống của đồng bào các dân tộc Việt Nam theo vùng, miền cả nước). Cụ thể, trong không gian nhạc cụ truyền thống các dân tộc Việt Nam sẽ giới thiệu tới người thưởng lãm: Nhạc cụ truyền thống các dân tộc vùng núi cao và thung lũng phía Bắc (đàn tính của người Tày, Thái;  sưu tập trống, nhạc  sóc,  thanh  la,  não  bạt,  chuông  lắc,  lềnh  pài,  kèn,  đàn,  sáo,  nhị,  kèn  lá, chiêng… của các dân tộc Tày, Nùng, Thái, Dao, Lô Lô, Mường..., tăng bu của dân tộc Khơ Mú, bộ sạp của dân tộc Thái…); Nhạc cụ truyền thống các dân tộc vùng đồng bằng, trung du Bắc Bộ (sáo, đàn nhị, mõ, phách, trống, kèn loa, đàn bầu, đàn nguyệt,…); Nhạc cụ truyền thống của các dân tộc vùng duyên hải miền trung (trống Parnưng, trống Ghinăng, kèn Saranai…) đồng thời trưng bày tổ hợp thày Ka nhi kéo nhị, biểu diễn saranai trước hình ảnh tháp Chăm và lễ hội Kate, cô gái Chăm đội nước…; Nhạc cụ truyền thống các dân tộc vùng Miền Trung, Tây Nguyên (sưu tập cồng chiêng, trống, đàn T'rưng, kèn bầu, đán đá, ting ninh (kèn bầu), đinh tút, khèn, tù và, đinh năm, đàn ống tre…); Nhạc cụ truyền thống các dân tộc vùng Nam Bộ (nhạc cụ phục vụ nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ).

Cùng với đó, tại khu trưng bày triển lãm Nhạc cụ truyền thống của các tỉnh, thành phố (Cao Bằng, Đắk  Lắk, Ninh Thuận,  TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Hậu Giang, Tiền Giang, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Tây Ninh, An Giang, Bạc Liêu, Cà Mau) sẽ có các tiết mục nghệ thuật truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc vùng miền với nội dung ca ngợi Đảng, ca ngợi Bác Hồ, thể hiện tình yêu quê hương, tình yêu con người, mang hơi thở của cuộc sống mới trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước. Qua đó, nâng cao việc gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc Việt Nam.

Triển lãm "Nhạc cụ truyền thống các dân tộc Việt Nam" sẽ chính thức khai mạc vào ngày 7-4 tới tại Bảo tàng thành phố Cần Thơ (số 01 Đại lộ Hòa Bình, Tân An). Bên cạnh đó, khách tham quan còn có thể thưởng lãm trực tuyến tại Website của Trung tâm Triển lãm văn hóa nghệ thuật Việt Nam và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Cần Thơ.

Trần Phú - Trần Hằng