Quang cảnh hội thảo

Hội thảo nhằm làm rõ thực trạng, khó khăn, vướng mắc trong phát triển liên kết chuỗi, từ đó đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện thể chế, chính sách nhằm phát triển sản xuất nông nghiệp theo chuỗi trên địa bàn thành phố giai đoạn 2021-2025.

Theo thống kê của Chi cục Phát triển nông thôn Hà Nội, trong giai đoạn 2016-2020, thành phố xây dựng được 141 chuỗi từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp. Các chuỗi thu hút được nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã, trang trại, hộ nông dân tham gia mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn cho các bên liên kết. Tuy nhiên, sau một thời gian hoạt động, đến năm 2021, có 13 chuỗi ngừng hoạt động, thêm 17 chuỗi được thành lập mới.

Cụ thể, đến hết tháng 12-2021, Hà Nội có 145 chuỗi đang hoạt động, trong đó có 52 chuỗi sản phẩm có nguồn gốc từ sản phẩm chăn nuôi, 93 chuỗi có nguồn gốc từ sản phẩm trồng trọt. Một số mô hình điển hình như: Chuỗi gạo chất lượng cao Bảo Minh; chuỗi liên kết sản xuất tiêu thụ sản phẩm gạo chất lượng cao Khu Cháy của Hợp tác xã sản xuất và kinh doanh nông nghiệp Đoàn Kết; chuỗi gạo hữu cơ và bưởi Diễn của Hợp tác xã nông nghiệp hữu cơ Nam Phương Tiến; chuỗi thủy sản của Hợp tác xã thủy sản công nghệ cao Đại Áng; chuỗi thịt bò BBB của Công ty Giống gia súc Hà Nội; chuỗi thịt lợn sạch của Công ty TNHH Thực phẩm sạch Oganic Green; chuỗi rau của Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp sạch hữu cơ Thanh Xuân…

Tuy vậy, so với tiềm năng, lợi thế của Thủ đô, kết quả trên chưa tương xứng. Đồng chí Nguyễn Văn Chí, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn Hà Nội nhìn nhận, mặc dù rất tích cực trong công tác chỉ đạo điều hành, tiếp nhận một số dự án, kế hoạch liên kết đề nghị hỗ trợ, song đến nay, Hà Nội chưa hỗ trợ được dự án liên kết/kế hoạch liên kết theo Nghị định số 98/2018/NĐ-CP, ngày 5-7-2018 của Chính phủ và Nghị quyết số 10/2018/NQ-HĐND, ngày 5-12-2018 của HĐND thành phố Hà Nội về chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.

Nguyên nhân do chính sách ban hành chưa đồng bộ, cụ thể, chưa giải quyết được các nút thắt trong cơ chế chính sách. Cụ thể, thực hiện Nghị định 98/2018/NĐ-CP, ngày 5-7-2018 của Chính phủ, qua thực tiễn của Hội đồng thẩm định dự án, kế hoạch liên kết thẩm định hồ sơ của các đơn vị gửi về Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn còn một số vướng mắc, chưa triển khai được. Với chính sách của thành phố Hà Nội, Nghị quyết số 10/2018/NQ-HĐND, ngày 5-12-2018 của HĐND thành phố Hà Nội về chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp được ban hành nhưng chưa quy định cụ thể định mức chi, phương thức thực hiện hỗ trợ đối với các dự án/kế hoạch liên kết, vẫn quy định chung chung theo Nghị định 98/2018/NĐ-CP nên không thể thực hiện...

Đồng quan điểm, TS Nguyễn Tiến Định, Cục Kinh tế hợp tác và phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cho rằng việc thực hiện Nghị định số 98/NĐ-CP của Chính phủ vẫn còn những hạn chế, nhất là trong bối cảnh mới về thương mại. 

Cục Kinh tế hợp tác và phát triển nông thôn cho rằng hợp tác xã được xem là chủ thể quan trọng bậc nhất trong phát triển các chuỗi liên kết. Nhiều chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể ban hành, tuy nhiên, đánh giá cho thấy các chính sách chưa đủ mạnh. Thủ tục, điều kiện để có thể tiếp cận còn phức tạp.

Để đẩy mạnh các chuỗi liên kết, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội Nguyễn Ngọc Sơn cho biết, Sở đang rà soát, tổng hợp khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện; từ đó, đề xuất Trung ương và HĐND thành phố Hà Nội sửa đổi, bổ sung nội dung còn thiếu, nội dung chưa phù hợp nhằm hoàn thiện thể chế, chính sách để thu hút sự tham gia mạnh mẽ hơn từ các doanh nghiệp trong phát triển liên kết chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp.

Đối với Nghị quyết 10/NQ-HĐND của HĐND thành phố, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội cho biết, Sở đang tập trung rà soát để trình UBND thành phố Hà Nội báo cáo HĐND thành phố Hà Nội cho phép sửa đổi. Trong đó, đề xuất quy định rõ nội dung, mức chi hỗ trợ phát triển nông nghiệp theo liên kết chuỗi, làm cơ sở xây dựng, ban hành hướng dẫn Quy trình thực hiện kế hoạch phát triển nông nghiệp theo chuỗi trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2021 - 2025 để tổ chức triển khai.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội đề nghị Quỹ hỗ trợ phát triển thành phố, các ngân hàng thương mại có chính sách ưu đãi để hỗ trợ các tác nhân tham gia chuỗi liên kết, đặc biệt là chủ chuỗi liên kết được vay vốn đầu tư hạ tầng cơ sở vật chất, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật mới đáp ứng thực tiễn của sản xuất và nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

H. Hoài