Huy động các sáng kiến xanh cho Hà Nội

Theo Sở Tài nguyên và môi trường Hà Nội, căn cứ nguồn gốc phát sinh, mức độ phát thải tuyệt đối và xu hướng phát thải cũng như mức độ ảnh hưởng, theo hướng dẫn của IPCC (Ban liên Chính phủ về biến đổi khí hậu), đã xác định được kết quả tính toán phát thải khí nhà kính cho 5 cơ sở 2015 của 5 lĩnh vực phát thải trên địa bàn Thành phố. Trong đó, tổng phát thải khí nhà kính lĩnh vực năng lượng của thành phố Hà Nội trong năm 2015 là hơn 12.167.000 tấn CO₂ tương đương, trong đó, tiểu lĩnh vực dân cư chiếm tỷ trọng cao nhất (khoảng 55,85%), tiếp đến tiểu lĩnh vực công nghiệp sản xuất và xây dựng (28,77%).

Cụ thể, tiêu thụ điện ở khu vực dân cư là nguồn phát thải lớn nhất, chiếm hơn một nửa tổng phát thải của toàn Thành phố trong lĩnh vực năng lượng (khoảng 52%). Đây là khu vực quan trọng nhất mà Thành phố cần tập trung nỗ lực cho các công tác tiết kiệm năng lượng, nhằm giảm phát thải khí nhà kính. Nguồn phát thải lớn thứ hai đến từ tiêu thụ điện trong công nghiệp sản xuất và xây dựng, chiếm tỷ lệ khoảng 29%. Còn tổng 2 nguồn phát thải liên quan đến tiêu thụ than tổ ong (thương mại dịch vụ và dân sinh) là 5%. Loại hình năng lượng than tổ ong đã cũ và cần được thay thế bằng những hình thức đun nấu hiện đại hơn, không chỉ vì lý do phát thải khí nhà kính mà còn vì những mục đích môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Với các quá trình công nghiệp, tổng lượng phát thải khí nhà kính trên địa bàn Thành phố chủ yếu từ hoạt động sản xuất xi măng khoảng 171.700 tấn CO₂. Tổng lượng phát thải khí nhà kính từ lĩnh vực nông nghiệp tương đương 3.273.000 tấn CO₂; nguồn phát thải lớn nhất là từ canh tác lúa, nguồn phát thải lớn thứ hai từ đất nông nghiệp. Lĩnh vực LULUCF, trên địa bàn Thành phố hấp thụ 987 tấn CO₂; các nguồn phát thải và hấp thụ chính là từ đất có rừng và đất trồng trọt. Còn tổng lượng phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực chất thải trên địa bàn Thành phố khoảng 2.568.689 tấn CO₂; trong đó, hạng mục phát thải khí nhà kính nhiều nhất là phát thải từ các bãi chôn lấp rác thải, hạng mục phát thải ít nhất là phát thải CO₂ từ đốt chất thải trong các lò đốt.

Dự báo đến năm 2030, phát thải khí nhà kính trên địa bàn Thành phố tiếp tục gia tăng. Trong đó, tổng lượng phát thải khí nhà kính lĩnh vực năng lượng vào năm 2030 tăng lên hơn 3 lần so với mức phát thải vào năm 2015. Đến năm 2030, con số này tăng lên đến 42.743.628 tấn CO₂ tương đương. Năm 2030, phát thải khí nhà kính lĩnh vực các quá trình công nghiệp trên địa bàn Thành phố chủ yếu vẫn từ sản xuất xi măng và sản xuất sắt thép, khoảng 366.610 tấn CO₂ tương đương. Tổng lượng phát thải khí nhà kính từ lĩnh vực nông nghiệp trong năm 2030 tương đương 2.380.200 tấn CO₂ tương đương. Lĩnh vực LULUCF ước tính cho năm 2030 là phát thải 39.747 tấn CO₂ tương đương. Lượng phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực chất thải ước tính cho năm 2030 là 4.722.760 tấn CO₂ tương đương.

Trong bối cảnh đó, Hà Nội cũng được đánh giá là địa phương đi đầu trong công tác quản lý nhà nước về biến đổi khí hậu cấp tỉnh, thành phố cũng như hoạt động ứng phó biến đổi khí hậu. Cụ thể, Hà Nội đã chủ động tích cực thực hiện và hoàn thành Kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu. Hà Nội sẽ xây dựng kịch bản phát thải khí nhà kính. Từ đó, Thành phố sẽ có căn cứ để thực hiện các điều chỉnh, lập quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội, chủ động triển khai chiến lược phát triển bền vững, xanh, góp phần giảm phát thải khí nhà kính trong giai đoạn tới. Bên cạnh đó, việc khảo sát, thống kê và đánh giá hoạt động phát thải khí nhà kính trên địa bàn Hà Nội sẽ là cơ sở để chuẩn bị cho việc tích hợp vào hệ thống quốc gia về kiểm kê khí nhà kính; giám sát phát thải khí nhà kính.

Đặc biệt, trong lĩnh vực nông nghiệp, các sở, ngành thành phố sẽ áp dụng nông lộ phơi, tưới khô ướt xen kẽ được Viện lúa Quốc tế IRRI phát minh hoặc hệ thống canh tác lúa cải tiến (AWD/SRI) được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn. Tái sử dụng phế phụ phẩm lúa làm phân ủ compost; phụ phẩm lúa hiện nay chủ yếu được đốt gây ô nhiễm môi trường và là nguồn phát thải khí nhà kính lớn, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng cũng như làm thất thoát lượng carbon. Quản lý tốt hạn chất thải trồng trọt như sử dụng làm phân bón hữu ca qua hình thức ủ yếm khí không những tránh được phát thải khí nhà kính mà còn giảm được các chi phí do ảnh hưởng của đốt rơm rạ đến sức khỏe cộng đồng, giảm quá trình phân hủy hữu cơ và mất hàm lượng dinh dưỡng. Đây được xem là giải pháp được đánh giá có tiềm năng cao trong giảm phát thải khí nhà kính.

Bên cạnh đó, tập trung cho cải tiến công nghệ, nhất là phát triển vật liệu xây dựng không nung trong công nghiệp; đẩy mạnh việc sử dụng chất thải công nghiệp để làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng, vừa tiết kiệm tài nguyên lại thân thiện với môi trường. Triển khai hương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm trên địa bàn; hướng dẫn các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm trên địa bàn thành phố thực hiện trách nhiệm theo Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Các hoạt động, các sáng kiến xanh nhằm góp phần quan trọng vào tiến trình xây dựng và thực hiện thành công mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà tính, hỗ trợ công tác bảo vệ môi trường.

Hy vọng với các biện pháp nhằm làm giảm phát thải nhà kính, làm cho bầu không khí của Thủ đô Hà Nội ngày càng trong lành hơn.

 Hồng Hạnh – Vi Yến