Các đại biểu tham dự chương trình

Tới dự chương trình có các đồng chí: Vũ Oanh, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Tổ chức Việt minh thành Hoàng Diệu; Trung tướng Đặng Quang Thụy, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội khóa IX, hội viên Tổ chức Việt minh thành Hoàng Diệu; Nguyễn Lan Hương, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Trung ương, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội; Ngô Văn Quý, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội và đông đảo Nhân dân Thủ đô.

Phát biểu khai mạc chương trình, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Ngô Văn Quý nhấn mạnh: Cách đây đúng 65 năm, ngày 10-10-1954, sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp với chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", buộc thực dân Pháp phải ký hiệp định Giơ-ne-vơ rút quân về nước và cam kết tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của nước ta, miền Bắc và Hà Nội được hoàn toàn giải phóng.

 Đồng chí Ngô Văn Quý, Phó Chủ tịch UBND Thành phố phát biểu khai mạc chương trình

Trong không khí nô nức mừng hòa bình của Nhân dân cả nước, đúng 8h00 sáng, ngày 10-10-1954, các đơn vị quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng, trong đó có những người con của Hà Nội thuộc Trung đoàn Thủ đô từ 5 cửa ô tiến vào tiếp quản Thủ đô trong cờ hoa đón chào của hàng vạn người dân Thủ đô. Chỉ 7 tiếng đồng hồ sau, lúc 15h00, trong không khí tưng bừng của ngày đoàn quân tiến về giải phóng Thủ đô, có một buổi lễ đặc biệt diễn ra tại sân Đoan Môn - Hoàng thành Thăng Long (khi đó gọi là sân Cột Cờ) là mảnh đất mà chúng ta đang có mặt ở đây hôm nay, đó là Lễ chào cờ lịch sử đầu tiên trong ngày Hà Nội được giải phóng do Ủy ban Quân chính Thành phố tổ chức.

Sau 9 năm kháng chiến, lá cờ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa lại được chính thức kéo lên tại Cột cờ Hà Nội. Khi tiếng còi Nhà hát Thành phố nổi lên, các đơn vị quân đội tham gia tiếp quản Thủ đô và hàng trăm nghìn người dân Hà Nội đã trang nghiêm dự lễ chào cờ thiêng liêng của Tổ quốc. Cờ đỏ sao vàng phấp phới tung bay trên đỉnh Cột Cờ cổ kính. Cả Hà Nội tưng bừng hân hoan trong niềm vui giải phóng, tự hào về sức mạnh hùng hậu kháng chiến, biết ơn Đảng và Bác Hồ kính yêu. Tại buổi lễ chào cờ này, Chủ tịch Ủy ban Quân chính Vương Thừa Vũ đọc lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi đồng bào Thủ đô nhân Ngày Giải phóng. Trong thư Bác Hồ viết: "Tám năm qua, Chính phủ đã phải xa rời Thủ đô để kháng chiến cứu nước. Tuy xa nhưng lòng Chính phủ luôn gần cạnh đồng bào. Ngày nay, do nhân dân ta đoàn kết nhất trí, quân đội ta chiến đấu anh dũng, hòa bình đã thắng lợi, Chính phủ ta lại trở về Thủ đô với đồng bào. Muôn dặm một nhà, lòng vui mừng khôn xiết". Ngày 10-10-1954 trở thành mốc son trong lịch sử xây dựng và phát triển của thủ đô và đất nước, đánh dấu một bước ngoặt có ý nghĩa to lớn, mở ra thời kỳ phát triển mới hết sức vẻ vang trong lịch sử Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội.

Đồng chí Ngô Văn Quý nhấn mạnh, chương trình “Ký ức mùa thu” là dịp để chúng ta ôn lại truyền thống cách mạng, tri ân các nhân chứng lịch sử, các gia đình nhân chứng lịch sử; giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, cũng như quảng bá giá trị văn hóa lịch sử của các di tích cách mạng, của các sự kiện cách mạng diễn ra tại Hoàng thành Thăng Long trong ngày tiếp quản Thủ đô.

Tái hiện Lễ chào cờ tại sân Đoan Môn - Hoàng thành Thăng Long

Chương trình “Ký ức mùa thu” gồm 4 nội dung chính: Trưng bày ảnh tư liệu về “Hà Nội mùa thu năm ấy”; lễ chào cờ lịch sử tại vị trí sân Đoan Môn nơi 65 năm trước diễn ra lễ chào cờ đầu tiên của Hà Nội trong ngày tiếp quản Thủ đô; giao lưu với các nhân chứng lịch sử, các nhà sử học về những ký ức của Ngày Giải phóng Thủ đô 10-10-1954; ra mắt cuốn sách ảnh về Ngày Giải phóng Thủ đô “Chúng ta đem vinh quang sức dân tộc trở về”.

Tại khu vực sân khấu trước sân Đoan Môn, nơi mà cách đây 65 năm đã diễn ra Lễ chào cờ lịch sử đầu tiên khi Thủ đô được giải phóng, chương trình nghệ thuật “Khúc tráng ca giữa mùa thu lịch sử” tái hiện những giây phút lịch sử, niềm vui vỡ òa khi trở về tiếp quản Hà Nội cũng như những nỗ lực chung tay để xây dựng Thủ đô sau giải phóng. 

Đặc biệt, tại chương trình đã tái hiện lại một buổi lễ đặc biệt diễn ra ngay tại sân Đoan Môn – Hoàng thành Thăng Long (khi đó gọi là sân Cột Cờ), đó là Lễ chào cờ lịch sử đầu tiên trong ngày Hà Nội được giải phóng.

Các đại biểu cắt bang khai mạc Trưng bày ảnh tư liệu về “Hà Nội mùa thu năm ấy”

Điểm nhấn của chương trình không gian trưng bày “Hà Nội mùa thu năm ấy” gồm 200 hình ảnh, tư liệu gồm 3 phần: Ra đi giữ trọn lời thề (Hà Nội 1946 - 1954); tiếp quản Thủ đô và Lễ chào cờ chiến thắng ngày 10-10-1954; xây dựng cuộc sống mới. Các khu trưng bày đã kể lại câu chuyện lịch sử về Hà Nội trong những năm kháng chiến chống Pháp, từ Ngày Toàn quốc kháng chiến (19-12-1946), qua 9 năm nếm mật nằm gai, để tiến tới những giờ phút huy hoàng, trang nghiêm làm lễ chào cờ chiến thắng tại sân vận động Cột Cờ ngày 10-10-1954, mở ra chặng đường mới của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Giao lưu với các nhân chứng lịch sử

Cũng trong khuôn khổ chương trình, đã diễn ra chương trình ra mắt cuốn sách ảnh về Ngày gGải phóng Thủ đô "Chúng ta đem vinh quang sức dân tộc trở về" do Nhà sử học Dương Trung Quốc chủ biên. Trong chương trình “Ký ức mùa thu”, các đại biểu và người dân còn được ôn lại truyền thống yêu nước và những câu chuyện lịch sử thông qua buổi giao lưu với các nhân chứng lịch sử: Trung tướng Trần Quang Khánh, nguyên Chánh Văn phòng Bộ Tổng Tham mưu, Bộ Quốc phòng; Thiếu tướng Nguyễn Quang Phòng, nguyên phó Tổng Cục trưởng Tổng cục An ninh (Bộ Công an); Trung úy Nguyễn Quang Tròn, nguyên chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô; nhà sử học Lê Văn Lan…

Hồng Hạnh – Vi Yến