Theo đó, thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục trang bị kiến thức, kỹ năng số cho trẻ em theo từng độ tuổi để trẻ em biết tự bảo vệ mình và biết cách tương tác an toàn trên môi trường mạng, gồm: Sử dụng mạng lành mạnh, an toàn; tự bảo vệ mình khi tham gia tương tác trên môi trường mạng và cách thức nhận diện, thông báo, tố giác hành vi, vụ việc xâm hại trẻ em trên môi trường mạng.

Truyền thông về kiến thức, kỹ năng hỗ trợ, định hướng trẻ em tương tác an toàn, lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng, tập trung vào các đối tượng là cha, mẹ, giáo viên, người chăm sóc trẻ.

Thực hiện các giải pháp chủ động phòng ngừa, phát hiện các hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng; bảo đảm các điều kiện cần thiết để trẻ em được tham gia an toàn, lành mạnh trên môi trường mạng và có các giải pháp hỗ trợ phù hợp để trẻ phục hồi khi chịu tác động tiêu cực từ môi trường mạng.

Thành phố khuyến khích các doanh nghiệp xây dựng, cung cấp các sản phẩm, ứng dụng của Việt Nam trên môi trường mạng đáp ứng nhu cầu học tập, giải trí của trẻ em trên môi trường mạng.

Đáng chú ý, trong giai đoạn 2022-2025, thành phố Hà Nội phấn đấu: 100% trường tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và các cơ sở bảo vệ, nuôi dưỡng trẻ em định kỳ tổ chức chương trình tuyên truyền, giáo dục kiến thức, kỹ năng cần thiết cho trẻ em để tham gia môi trường mạng an toàn; 100% trẻ em là nạn nhân bị xâm hại trên môi trường mạng được hỗ trợ, can thiệp khi có yêu cầu từ bản thân trẻ em hoặc từ người thân, cộng đồng xã hội; 100% tổ chức, cá nhân khi bị tố giác, phát hiện vi phạm quy định pháp luật đối với trẻ em trên môi trường mạng sẽ bị cơ quan chức năng xử lý theo quy định của pháp luật.

Nội dung Kế hoạch đề ra một số nhiệm vụ giải pháp trọng tâm. Một là, xây dựng và hoàn thiện hành lang pháp lý: Rà soát, ban hành, sửa đổi, bổ sung theo thẩm quyền hoặc kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền ban hành, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật, các cơ chế chính sách về bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh trên môi trường mạng, trong đó lấy trẻ em làm trung tâm trong xây dựng chính sách và lấy ý kiến của trẻ em đối với các cơ chế, chính sách tác động đến trẻ em trên môi trường mạng. Đề xuất cơ chế, chính sách thu hút các doanh nghiệp cung cấp sản phẩm, ứng dụng và nội dung hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng.

Hai là, giáo dục, truyền thông nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng. Tổ chức các hoạt động truyền thông, đổi mới cách thức, nội dung truyền thông theo hướng gần gũi, sinh động để thu hút trẻ em, thông qua các ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông, mạng internet và mạng xã hội. Truyền thông, phổ biến kiến thức, kỹ năng về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người được giao làm công tác bảo vệ trẻ em và mạng lưới cộng tác viên bảo vệ trẻ em. Tăng cường truyền thông về số điện thoại đường dây nóng Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em số (111); địa chỉ liên hệ của các trung tâm, tổ chức tư vấn, cứu trợ khẩn cấp: các kênh tiếp nhận thông tin phản ánh các hình ảnh, video, nội dung xâm hại trẻ em trên môi trường mạng; truyền thông về quyền trẻ em và trách nhiệm bảo vệ, hỗ trợ trẻ em trên môi trường mạng.

Lồng ghép vào chương trình giáo dục các nội dung trang bị kiến thức, nâng cao nhận thức về môi trường mạng cho trẻ em và kỹ năng cơ bản cho trẻ em theo độ tuổi khi tham gia môi trường mạng, cách thức tìm kiếm sự hỗ trợ khi bị xâm hại trên môi trường mạng; đẩy mạnh các hình thức tư vấn hỗ trợ trẻ em thông qua tư vấn học đường. Phát triển các chương trình, hình thức giáo dục dành cho đối tượng trẻ em không đến trường học thông qua hệ thống bảo vệ trẻ em tại cộng đồng, các tổ chức xã hội, tổ dân phố, trung tâm tư vấn.

Khuyến khích các gia đình, cha, mẹ, người chăm sóc trẻ em, giáo viên, phóng viên, biên tập viên chủ động, thường xuyên cập nhật kiến thức, hướng dẫn trẻ em các kỹ năng tự bảo vệ mình, tìm hiểu thông tin và khả năng tự phát hiện, tố cáo các hành vi có nguy cơ xâm hại khi tham gia môi trường mạng. - Tuyên truyền về các sản phẩm, ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông hỗ trợ học tập trên môi trường mạng để trẻ em truy cập, khai thác nguồn tài nguyên trực tuyến một cách chủ động, sáng tạo, hiệu quả và an toàn.

Ba là, triển khai các biện pháp, giải pháp kỹ thuật, ứng dụng công nghệ. Nghiên cứu, đưa các phần mềm, ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông, các kho học liệu, xuất bản phẩm điện tử vào sử dụng trong ngành giáo dục và đào tạo để nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập trên môi trường mạng, đồng thời quản lý tốt việc học sinh truy cập mạng, đổi mới cách thức tương tác giữa nhà trường với gia đình và học sinh; góp phần thực hiện chuyển đổi số an toàn trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Khuyến khích, kêu gọi các doanh nghiệp công nghệ số, nội dung số, truyền thông số phát triển, làm chủ các công nghệ bảo vệ, hỗ trợ trẻ em trên môi trường mạng và các ứng dụng. nội dung giúp trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng.

Bốn là, hoàn thiện cơ cấu tổ chức, đào tạo, nâng cao năng lực thực thi pháp luật. Tiếp tục hoàn thiện cơ cấu tổ chức, bồi dưỡng, tập huấn đội ngũ cán bộ để đáp ứng yêu cầu về chuyên môn, nghiệp vụ, kịp thời ứng phó với các vấn đề liên quan đến trẻ em trên môi trường mạng. Tham gia vào mạng lưới bảo vệ, hỗ trợ trẻ em trên môi trường mạng do Bộ Thông tin và Truyền thông và các cơ quan liên quan tham mưu thành lập để nâng cao năng lực, nhận thức, tư vấn, hỗ trợ triển khai các giải pháp/biện pháp hành chính, kỹ thuật đối với vấn đề bảo vệ, hỗ trợ trẻ em trên môi trường mạng.

Xây dựng cơ chế phối hợp, quy trinh xử lý trong việc tiếp nhận thông tin, điều tra, xử lý các hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng giữa các cơ quan quản lý nhà nước liên quan; cơ chế liên ngành theo dõi tội phạm xâm hại tình dục trẻ em trên môi trường mạng.

Tổ chức bồi dưỡng, tập huấn cho đội ngũ cán bộ làm công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em các cấp, cộng tác viên, gia đình người chăm sóc trẻ và trẻ em để kịp thời ứng phó với các vấn đề liên quan đến trẻ em trên môi trường mạng. Tổ chức tư vấn, hỗ trợ tâm lý cho trẻ em bị xâm hại trên môi trường mạng.

Năm là, tăng cường hợp tác quốc tế. Tích cực triển khai các hoạt động hợp tác quốc tế, kêu gọi các nguồn vốn hỗ trợ quốc tế hợp pháp theo quy định pháp luật vì mục đích bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng. Tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng chống tội phạm, nhất là tội phạm xâm hại trẻ em trên môi trường mạng, phối hợp với cơ quan thực thi pháp luật các nước qua kênh hợp tác Interpol và tương trợ tư pháp về hình sự.

Vân Anh - Hồng Hạnh