- Ngày 2-3-1946, Quốc hội khóa I họp đã chính thức bầu ra Chính phủ Liên hiệp kháng chiến, do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu.

- Ngày 6-3-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ ký hiệp định sơ bộ với đại diện Chính phủ Pháp.  Hiệp định sơ bộ cho Pháp được đóng 15.000 quân ở nhiều thành phố và thị xã trên miền Bắc nước ta. Ở Hà Nội 1.200 quân Pháp được phép đóng ở những vị trí đã qui định.

- Ở Hà Đông - Sơn Tây, tháng 4-1946, theo quyết định của Quốc hội và Chính phủ, các địa phương tiến hành bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp tỉnh và xã, trên cơ sở đó chính thức cử ra Ủy ban hành chính.

- Tháng 11-1946, theo quyết định của Trung ương Đảng, cả nước chia thành XII chiến khu, Thành phố Hà Nội thuộc chiến khu XI. Khu ủy, Ủy ban bảo vệ và Bộ chỉ huy Mặt trận khu XI được đặt trực tiếp dưới sự chỉ đạo của Trung ương, xúc tiến mọi mặt công việc chuẩn bị kháng chiến ở Thủ đô. Đồng chí Nguyễn Văn Trân được cử làm Bí thư Khu ủy, kiêm Chủ tịch Ủy ban bảo vệ Khu XI. Hệ thống tổ chức Đảng cấp cơ sở cũng được kiện toàn theo các Liên khu nội thành và các khu ngoại thành; cấp cơ sở có 17 chi bộ khu phố và chi bộ các làng xã.

- Thực dân Pháp quyết tâm cướp nước ta một lần nữa, ngày 18-19/12/1946 ban Thường vụ Trung ương Đảng họp hội nghị tại Vạn Phúc (Hà Đông) đã phân tích điều kiện và triển vọng cuộc kháng chiến của nhân dân ta và quyết định cả nước đứng lên kháng chiến lâu dài chống thực dân pháp xâm lược.

- Tiếp đó ngày 19-12-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi nhân dân: “Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ…”.

- Ngày 25-12-1946, trước tình hình mới Trung ương quyết định sáp nhập Hà Nội vào chiến khu II gồm 9 tỉnh, thành: Hà Nội, Hà Đông, Sơn Tây, Hòa Bình, Sơn La, Lai Châu, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình. Mặt trận Hà Nội là khu vực tiền phương của chiến khu II.

- Ngày 17-2-1947, Trung đoàn Thủ đô rút lên Việt Bắc để bảo đảm lực lượng cho cuộc kháng chiến lâu dài. Hà Nội bị địch chiếm đóng, cuộc kháng chiến của quân dân Thủ đô bước vào giai đoạn mới.

- Tháng 5-1947, để mở rộng hậu phương cho mặt trận Hà Nội. Khu XI sáp nhập thêm tỉnh Hà Đông, Sơn Tây. Tiếp đó, để thúc đẩy việc xây cơ sở trong lòng Hà Nội, tháng 9-1947, Khu ủy XI quyết định lập lại Thành ủy Hà Nội để lãnh đạo quân dân Hà Nội trở về thành phố gây dựng lại cơ sở đảng và các ngành, đoàn thể, lực lượng vũ trang. Đồng chí Đào Văn An (tức Nguyễn Văn Đào) làm Bí Thư Thành ủy.

- Đến tháng 11-1947, đồng chí Lê Quang Đạo, Phó Bí thư khu ủy XI được cử về làm Bí Thư Thành ủy thay đồng chí Đào Văn An được Trung ương cử đi nhận nhiệm vụ khác.

- Theo nghị quyết của Liên khu ủy III, tháng 5-1948 Hà Nội sáp nhập với Hà Đông thành liên tỉnh Lưỡng Hà. Liên khu ủy đã chỉ định liên tỉnh lâm thời của Lưỡng Hà gồm 10 ủy viên chính thức và 1 ủy viên dự khuyết, do đồng chí Lê Quang Đạo làm Bí thư.

- Ngày 1-10-1948, Ban chấp hành Trung ương Đảng chỉ đạo tách Hà Nội ra khỏi Lưỡng Hà, thành lập Khu đặc biệt do Liên khu ủy III phụ trách.

- Ngày 20-11-1948, Thành ủy Hà Nội chính thức được thành lập lại, đồng chí Lê Quang Đạo làm Bí thư. Trong khoảng thời gian rất ngắn, từ tháng 9-1947 đến tháng 10-1948, đây là lần thứ hai Thành ủy Hà Nội được tái lập.

- Do vị trí chiến lược trọng yếu của Hà Nội, ngày 11-5-1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh đặt Ủy ban kháng chiến Hà Nội trực thuộc Chính phủ; Trung ương Đảng trực tiếp lãnh đạo và chỉ đạo Đặc khu Hà Nội. Đồng chí Trần Quốc Hoàn được Trung ương Đảng cử về làm Bí thư, đồng chí Khuất Duy Tiến, Nguyễn Văn Phương là Ủy viên Thường vụ, đồng chí Phùng Thế Tài được cử phụ trách quân sự, chỉ huy trưởng Ban chỉ huy Mặt trận Hà Nội.

- Ngày 7-5-1954, thực dân Pháp đại bại ở chiến trường Điện Biên Phủ đã làm thay đổi cục diện chiến trường, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần quân dân cả nước xốc tới giành thắng lợi to hơn nữa.

- Đến ngày 20-7-1954, hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết...Theo quy định, ngày 6-10-1954, toàn bộ quân đội Pháp rút khỏi thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Đông được giải phóng hoàn toàn.

- Ở Sơn Tây, ngày 27-7-1954, lệnh ngừng bắn có hiệu lực. Theo quy định, sĩ quan, binh lính địch rút về tập kết tại Quảng Oai, thị xã Sơn Tây để chuẩn bị rút toàn bộ khỏi Sơn Tây vào ngày 5-8-1954.

- Ngày 6-9-1954, Trung ương Đảng cử đồng chí Trần Quốc Hoàn về làm Bí thư Đảng ủy tiếp quản kiêm Bí thư Thành ủy Hà Nội; đồng thời, bổ sung các đồng chí Trần Danh Tuyên, Vương Thừa Vũ, Lê Quốc Thân, Khuất Duy Tiến, Trần Duy Hưng vào Ban chấp hành Đảng bộ để đảm đương trách nhiệm quan trọng đối với Thủ đô cũng như đối với cả nước, lãnh đạo công tác tiếp quản thắng lợi.