Quang cảnh phiên họp

Tại phiên họp, tập thể UBND thành phố cùng Ban Chỉ đạo, Tổ Công tác xây dựng mô hình "xã, phường Xã hội chủ nghĩa" tại thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo đã tập trung xem xét dự thảo Đề án triển khai thí điểm mô hình trên địa bàn thành phố. Đây được xác định là nội dung có ý nghĩa chiến lược, góp phần cụ thể hóa các định hướng phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới, đồng thời tạo cơ sở thực tiễn để hoàn thiện mô hình quản trị cấp cơ sở theo yêu cầu phát triển nhanh và bền vững.

Thực hiện Thông báo số 386-TB/TU ngày 24-4-2026 của Ban Thường vụ Thành ủy và chỉ đạo của UBND thành phố, Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội đã chủ trì phối hợp với các cơ quan, đơn vị, chuyên gia và nhà khoa học xây dựng dự thảo Đề án. Quá trình hoàn thiện được thực hiện trên cơ sở nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn trong nước và quốc tế, khảo sát tại một số xã, phường của Hà Nội, đồng thời tham khảo nhiều mô hình phát triển có đặc điểm tương đồng nhằm bảo đảm tính khoa học, khả thi và phù hợp với điều kiện thực tiễn của Thủ đô.

Theo dự thảo, mô hình "xã, phường Xã hội chủ nghĩa" được định hướng là mô hình tổ chức phát triển và quản trị tích hợp ở cấp cơ sở, trong đó chính quyền không chỉ thực hiện chức năng quản lý hành chính mà còn trực tiếp chuyển hóa các mục tiêu, giá trị của chủ nghĩa xã hội thành kết quả phát triển cụ thể trên từng địa bàn. Mô hình hướng tới tổ chức lại không gian phát triển, đổi mới phương thức quản trị, tái cấu trúc các hoạt động kinh tế - xã hội, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hóa, con người và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; trong đó chất lượng sống, mức độ hài lòng và chỉ số hạnh phúc của người dân được xác định là tiêu chí đánh giá tổng hợp quan trọng nhất.

Dự thảo Đề án gồm 3 phần chính cùng 5 phụ lục, xây dựng hệ thống tiêu chí và công cụ quản trị có khả năng lượng hóa, đo lường và kiểm chứng trong thực tiễn. Trên cơ sở cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội chủ nghĩa vào điều kiện phát triển của Thủ đô, Đề án xác định 8 nhóm nội dung trọng tâm gồm xây dựng hệ thống chính trị cơ sở; phát triển hạ tầng và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế; bảo đảm an sinh xã hội; phát triển văn hóa, con người; bảo vệ môi trường; bảo đảm quốc phòng - an ninh; thúc đẩy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Toàn bộ hệ thống gồm 54 tiêu chí bao quát các lĩnh vực từ kinh tế, việc làm, thu nhập, y tế, giáo dục, hạ tầng, môi trường đến chuyển đổi số và sự tham gia của người dân, đồng thời bổ sung hai tiêu chí tổng hợp là chỉ số hạnh phúc và mức độ hài lòng chung.

Về lộ trình triển khai, Đề án đề xuất lựa chọn địa bàn thí điểm trên cơ sở các tiêu chí về tính đại diện, khả năng tổ chức lại không gian phát triển, điều kiện hạ tầng, năng lực của hệ thống chính trị, mức độ sẵn sàng đổi mới và khả năng lan tỏa. Cùng với đó là các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm huy động hiệu quả nguồn lực từ ngân sách nhà nước và xã hội hóa, xác lập cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành, đồng thời xây dựng danh mục 19 dự án trọng điểm gắn với các lĩnh vực hạ tầng, chuyển đổi số, phát triển kinh tế, an sinh xã hội và môi trường. UBND thành phố cũng được đề xuất giao các sở, ngành và địa phương được lựa chọn thí điểm xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết, kèm khái toán kinh phí để chủ động bố trí nguồn lực phù hợp.

Phát biểu kết luận phiên họp, đồng chí Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đánh giá việc nghiên cứu xây dựng mô hình "xã, phường Xã hội chủ nghĩa" là hướng đi mới, phù hợp với yêu cầu phát triển của Thủ đô trong bối cảnh hiện nay. Đồng chí cho biết Hà Nội đang có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai thí điểm khi hệ thống cơ chế, chính sách ngày càng hoàn thiện, các định hướng lớn của Trung ương cùng quy hoạch phát triển dài hạn đã tạo nền tảng quan trọng cho quá trình tổ chức thực hiện.

Đồng chí Vũ Đại Thắng cho biết các ý kiến tại phiên họp cơ bản thống nhất với định hướng của dự thảo Đề án, đồng thời yêu cầu tiếp tục rà soát, hoàn thiện nội dung trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét. Đồng chí đề nghị nghiên cứu xin ý kiến các cơ quan Trung ương và các cơ quan Đảng để bảo đảm thống nhất về quan điểm, tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chí theo hướng có cơ sở lý luận vững chắc, phù hợp thực tiễn và có khả năng đo lường rõ ràng. Đối với phương án triển khai, đồng chí nhấn mạnh mô hình phải gắn chặt với thực tiễn phát triển của từng địa bàn, đặc biệt coi trọng yếu tố sinh kế của người dân, xây dựng không gian vừa là nơi cư trú, vừa là nơi phát triển kinh tế, tạo việc làm và thu nhập ổn định, đồng thời có sự kết nối hiệu quả với các khu vực đô thị, công nghiệp, dịch vụ và du lịch. Đồng chí cũng yêu cầu Đề án bổ sung các nội dung mô phỏng về cấu trúc không gian, tốc độ đô thị hóa và các kịch bản phát triển dài hạn nhằm nâng cao tính thuyết phục và khả thi trước khi triển khai thí điểm trên địa bàn thành phố.

Hằng Trần