Trước thềm xuân mới Kỷ Hợi 2019, đồng chí Ngô Thị Thanh Hằng - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Trưởng ban Chỉ đạo Chương trình 02-CTr/TU của Thành ủy về “Phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nông dân giai đoạn 2016-2020” đã trả lời phỏng vấn Trang tin điện tử Thành ủy về những kết quả của năm qua và định hướng công tác lãnh đạo, chỉ đạo trong năm 2019.

PV: Thưa đồng chí, trong năm 2018, c ùng với những thành tựu trong phát triển kinh tế - xã hội, Thủ đô Hà Nội tiếp tục là địa phương dẫn đầu cả nước về thành tích xây dựng nông thôn mới. Xin đồng chí đánh giá về những kết quả nổi bật và kinh nghiệm chủ yếu của Hà Nội trong chỉ đạo triển khai công tác này năm vừa qua?

Đồng chí Ngô Thị Thanh Hằng: Năm 2018, Thành ủy lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị trong bối cảnh có nhiều thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen. Thành phố phải chỉ đạo giải quyết một khối lượng công việc rất lớn, với tính chất, quy mô, yêu cầu công việc ngày càng cao, có nhiều việc lớn, việc khó và phát sinh mới, cấp bách, nhưng với tinh thần đoàn kết, đổi mới, dân chủ, sáng tạo và trách nhiệm cao, vượt lên những khó khăn, thách thức, Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân Thủ đô đã nỗ lực phấn đấu, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thành cơ bản, toàn diện các mục tiêu, nhiệm vụ năm 2018, tạo nên những dấu ấn đậm nét trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội Thủ đô.

Kinh tế Thủ đô tăng trưởng khá, du lịch phát triển mạnh, tất cả 20/20 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hà Nội đều đạt và vượt kế hoạch. Diện mạo Thủ đô ngày càng khang trang, hiện đại. Văn hóa - xã hội tiếp tục phát triển, các lĩnh vực y tế, giáo dục, khoa học - công nghệ, thể dục, thể thao đạt kết quả tiến bộ, nhiều chỉ tiêu dẫn đầu cả nước. Chính trị - xã hội trên địa bàn luôn được giữ vững ổn định, quốc phòng, an ninh được tăng cường, trật tự an toàn xã hội có chuyển biến tốt hơn; đối ngoại, hội nhập được mở rộng và phát triển.

Những thành tựu nổi bật và toàn diện đó đã ghi nhận sự nỗ lực và quyết tâm rất cao, với tinh thần đoàn kết, đổi mới, dân chủ, sáng tạo, thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm gương mẫu, đi đầu của Đảng bộ Thủ đô; vị thế, uy tín và sức lan tỏa của Thủ đô ngày càng được nâng cao đối với nhân dân cả nước và bạn bè quốc tế. Hà Nội tiếp tục khẳng định vị thế, vai trò là động lực phát triển của vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước như Nghị quyết 11 của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển Thủ đô 10 năm 2011-2020.

 Kế thừa và tiếp tục phát huy những thành tựu đã đạt được của các năm trước, năm 2018, Thành ủy đặc biệt chú trọng lãnh đạo, chỉ đạo với nhiều giải pháp cụ thể, khả thi để chủ động thu hút, khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực đầu tư cho lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nông dân. Qua đó, đã động viên được sự tham gia tích cực, nhiệt tình, tâm huyết của cả hệ thống chính trị, các cơ quan, tổ chức, các doanh nghiệp và nhân dân, đóng góp trí tuệ, công sức, tiền của xây dựng nông thôn mới. Tổng nguồn vốn đã huy động đầu tư cho khu vực nông thôn của Hà Nội ngày càng tăng cao; trong đó, kinh phí thực hiện Chương trình từ năm 2016 đến hết năm 2018 là 28.507,3 tỷ đồng (năm 2018 đạt 11.396,3 tỷ đồng). Đặc biệt, 12 quận thuộc Thành phố đã hỗ trợ các huyện xây dựng nông thôn mới với tổng kinh phí là 451,6 tỷ đồng (năm 2018 đạt 217,6 tỷ đồng); nổi bật là các quận: Thanh Xuân (198,4 tỷ đồng), Hoàng Mai (58,4 tỷ đồng), Ba Đình (55 tỷ đồng), Nam Từ Liêm (31,8 tỷ đồng), Long Biên (25 tỷ đồng), Hai Bà Trưng (21,5 tỷ đồng),....

Sản xuất nông nghiệp tiếp tục phát triển nhanh, bền vững, theo hướng sản xuất hàng hóa. Kết quả của công tác dồn điền đổi thửa là nền tảng quan trọng tạo tiền đề hình thành các vùng chuyên canh lớn, phát triển sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, xây dựng chuỗi giá trị trong sản xuất nông nghiệp và tạo điều kiện thuận lợi thực hiện các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới. Năm 2018, Hà Nội tiếp tục chuyển đổi được 33.884ha sau dồn điền đổi thửa sang các mô hình sản xuất đem lại hiệu quả kinh tế cao. Đến nay, toàn Thành phố đã có 126 mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (tăng 20 mô hình so với năm 2017); 128 mô hình liên kết từ giống, vật tư đầu vào đến sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm trong sản xuất nông nghiệp (tăng 57 mô hình liên kết so với năm 2017), nổi bật là: sản xuất Nấm Kim châm công nghệ Nhật Bản tại xã Đốc Tín, huyện Mỹ Đức; sản xuất rau thủy canh tại xã Đa Tốn, huyện Gia Lâm, xã Yên Mỹ, huyện Thanh Trì; sản xuất giống và hoa Lan Hồ điệp tại huyện Đan Phượng... Đặc biệt, đã xây dựng được một số thương hiệu nông sản của Thủ đô như: bưởi tôm vàng Đan Phượng, bưởi đường Quế Dương, cam canh Kim An, bưởi Phúc Thọ, bưởi Chương Mỹ, bưởi Sóc Sơn, phật thủ Đắc Sở, nhãn muộn Đại Thành, nhãn muộn Hoài Đức, chuối Cổ Bi, chuối Vân Nam, ổi Đông Dư..., không chỉ đáp ứng như cầu tiêu thụ trong nước mà còn từng bước hướng tới thị trường xuất khẩu. Đã hình thành 15 vùng chăn nuôi tập trung, 3.941 trại chăn nuôi quy mô lớn ngoài khu dân cư và 76 xã chăn nuôi trọng điểm. Một số doanh nghiệp đã quan tâm đầu tư vào lĩnh vực sản xuất nông nghiệp trên địa bàn Thủ đô, phát triển với quy mô lớn hơn và có chiến lược cụ thể hơn.

Thủ đô Hà Nội luôn giữ vững “lá cờ đầu”, là một trong những địa phương đi đầu cả nước về thành tích xây dựng nông thôn mới. Năm 2018, số xã được công nhận đạt tiêu chuẩn nông thôn mới của Hà Nội tăng thêm 29 xã (vượt 3 xã so với kế hoạch đề ra là 26 xã), nâng tổng số xã đạt chuẩn lên 323 xã, tỷ lệ đạt 83,68% - về đích sớm 2 năm so với Nghị quyết Đại hội XVI Đảng bộ Thành phố và Nghị quyết HĐND Thành phố đề ra là 80%. Ngoài ra, có 3 xã (Song Phượng, Đan Phượng, Liên Trung) của huyện Đan Phượng được xem xét công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. Cùng với 4 huyện đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới (Đan Phượng, Đông Anh, Thanh Trì và Hoài Đức), đến nay, đã có thêm 4 huyện cơ bản hoàn thành các tiêu chí huyện NTM (Gia Lâm, Quốc Oai, Thạch Thất, Phúc Thọ).

Đời sống nông dân Thủ đô được cải thiện, nhiều vùng được nâng cao. Công tác y tế, phòng chống dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe nông dân có nhiều tiến bộ, 100% trạm y tế xã có bác sỹ công tác tại trạm. 100% số xã kết nối Internet… Hạ tầng xã hội được đầu tư đồng bộ. Các thiết chế văn hóa - thể thao và hệ thống dịch vụ công cơ bản đáp ứng nhu cầu của người dân. Thành phố đã quan tâm và chỉ đạo quyết liệt việc xây dựng trường đạt chuẩn; ở các huyện ngoại thành Hà Nội, đến hết năm 2018, có 244/475 trường mầm non ( đạt tỷ lệ 51%), 345/467 trường tiểu học (đạt tỷ lệ 74%), 290/425 trường THCS (đạt tỷ lệ 68%), 38/74 trường THPT (đạt tỷ lệ 51%) đạt chuẩn quốc gia. Chất lượng đào tạo được nâng lên. Vệ sinh, môi trường khu vực nông thôn có chuyển biến rõ rệt, tỷ lệ số hộ dân nông thôn được sử dụng nước sinh hoạt đảm bảo vệ sinh là 100%, trong đó có trên 55,5% số hộ dân được sử dụng nước sạch theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế, tỷ lệ thu gom rác thải trong làng tại các xã đạt 100%. Hưởng ứng phong trào thi đua ‘Cả nước chung tay vì người nghèo – không để ai bị bỏ lại phía sau”, các địa phương đã tích cực triển khai nhiều giải pháp giảm nghèo nhanh, bền vững. Tỷ lệ hộ nghèo khu vực nông thôn giảm từ 3,65% (đầu năm 2016), xuống còn 1,8% (cuối năm 2018). Một số huyện có tỷ lệ hộ nghèo thấp là: Quốc Oai 0,46%; Gia Lâm 0,56%; Hoài Đức 0,9%; Thanh Trì 1,14%; Đông Anh 1,15%; Mê Linh 1,41%; Đan Phượng 1,53%...

PV: Với cương vị Trưởng ban Chỉ đạo Chương trình 02-CTr/TU của Thành ủy về “Phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nông dân giai đoạn 2016-2020”, xin đồng chí chia sẻ  những vấn đề mà lãnh đạo Thành phố còn trăn trở trong thực hiện các mục tiêu xây dựng nông thôn mới?

Đồng chí Ngô Thị Thanh Hằng: Với tinh thần thẳng thắn, cầu thị, Ban Thường vụ Thành uỷ đã kiểm điểm và đánh giá còn một số lĩnh vực phải nỗ lực phấn đấu quyết liệt hơn nữa. Cụ thể như nguồn lực đầu tư cho công tác xây dựng nông thôn mới chủ yếu vẫn là nguồn đầu tư từ ngân sách nhà nước; việc thu hút nguồn lực xã hội ở một số địa phương chưa được nhiều, đặc biệt là huy động đóng góp của các tổ chức, doanh nghiệp còn chưa cao.

 Hệ thống hạ tầng kinh tế - kỹ thuật nông thôn dù đã được quan tâm đầu tư nhưng ở một số địa phương chưa đồng bộ, chưathực sự đáp ứng yêu cầu sản xuất và phục vụ đời sống sinh hoạt của nhân dân, đặc biệt là ở vùng xa trung tâm. Công tác quản lý quy hoạch, quản lý đất đai, quản lý xây dựng, vệ sinh môi trường khu vực nông thôn ở một số nơi còn hạn chế.

Chuyển đổi, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của Thủ đô. Sản xuất nông nghiệp, nhìn chung vẫn còn nhỏ lẻ. Việc thu hút đầu tư vào sản xuất nông nghiệp còn chưa cao, đặc biệt là doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Những hạn chế này, lãnh đạo Thành phố sẽ tập trung chỉ đạo quyết liệt với các giải pháp đồng bộ để khắc phục trong thời gian tới.

PV: Năm 2019, được coi là năm tăng tốc trong thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ Đại hội XVI của Đảng bộ Thành phố. Xin đồng chí Phó Bí thư Thường trực cho biết những định hướng lớn về xây dựng nông thôn mới và phát triển sản xuất nông nghiệp của Thành phố năm 2019?

Đồng chí Ngô Thị Thanh Hằng: Năm 2019 là năm có ý nghĩa rất quan trọng đối với đất nước và Thủ đô Hà Nội, là năm tăng tốc để góp phần tích cực thực hiện tốt Nghị quyết Đại hội XVI Đảng bộ Thành phố và Nghị quyết Đại hội XII của Đảng. Năm được dự báo là sẽ có những thời cơ, thuận lợi lớn và cũng là năm có nhiều khó khăn, thách thức mới.

Phát huy những thành tựu đã đạt được, bám sát mục tiêu Chương trình số 02 của Thành ủy (khóa XVI) về “Phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nông dân giai đoạn 2016-2020” và Nghị quyết Đại hội XVI của Đảng bộ Thành phố, năm 2019, Thành phố sẽ tiếp tục tập trung chỉ đạo thực hiện đồng bộ, quyết liệt các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển nông nghiệp tại địa phương. Trọng tâm là, tiếp tục đẩy mạnh phát triển sản xuất nông nghiệp Thủ đô theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, ứng dụng khoa học kỹ thuật và ứng dụng công nghệ cao, tạo ra các sản phẩm sạch, năng suất, chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm. Phấn đấu tăng trưởng sản xuất nông nghiệp bình quân từ 3,5 - 4%/năm trở lên; đưa tỷ trọng giá trị sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao từ 25% lên 35% trở lên trong tổng giá trị sản xuất nông nghiệp của Thành phố. Chú trọng phát triển nông nghiệp sinh thái, tạo vành đai xanh, gắn với phát triển du lịch, bảo vệ môi trường.

Tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí ở các huyện, xã đã đạt chuẩn nông thôn mới, phấn đấu đạt chuẩn xã và huyện nông thôn mới kiểu mẫu. Phát triển đồng bộ, hiện đại hóa về hạ tầng nông thôn, gắn với định hướng phát triển đô thị nhất là các huyện đã được quy hoạch phát triển đô thị (như Hoài Đức, Đông Anh, Gia Lâm, Thanh Trì...). Huy động mọi nguồn lực, tăng cường xã hội hóa, để đầu tư xây dựng nông thôn mới.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao chất lượng phong trào “Toàn dân đoàn kết chung sức xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh” gắn với phong trào xây dựng văn hóa, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh. Tăng cường công tác chỉ đạo, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các Chương trình của Thành phố về giảm nghèo, về giải quyết việc làm cho lao động ở nông thôn, về chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, hoàn thành chương trình hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hộ nghèo... Tăng thu nhập trung bình ở khu vực nông thôn Hà Nội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân; tỷ lệ hộ nghèo còn dưới 1,5% theo tiêu chí mới.

Thành phố sẽ tiếp tục chỉ đạo thực hiện đồng bộ các giải pháp về bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân, trọng tâm là, tiếp tục đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội ở khu vực nông thôn bảo đảm đồng bộ, hiệu quả. Đặc biệt quan tâm xây dựng hệ thống chính trị ở nông thôn vững mạnh; bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; phát triển các làng văn hóa, cơ quan văn hóa; giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống, các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể.

• Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!

Hương Ly

(Thực hiện)