Bác Đỗ Lan nhận giải Nhất Cuộc thi sáng tác kịch bản về đề tài Thương binh - Liệt sỹ do Cục Văn hóa cơ sở (Bộ Văn hóa - Thể thao & Du lịch) tổ chức

Bác Đỗ Lan sinh ra và lớn lên trên quê hương Liên Hiệp, Phúc Thọ. Từng là bộ đội Quân y, tham gia phục vụ điều dưỡng, chăm sóc thương, bệnh binh ở chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng trong khoảng thời gian 5 năm từ 1966 đến năm 1971. Hằng ngày chăm sóc và chứng kiến nỗi đau, sự hy sinh, mất mát của các chiến sỹ đã khiến bác Đỗ Lan có tình cảm sâu nặng với đồng đội của mình. Và cũng chính công việc này đã lý giải vì sao một người sáng tác không chuyên như bác Lan lại có nhiều tác phẩm hay, giá trị về đề tài thương binh - liệt sỹ đến vậy.

Năm 1971, sau một đợt ốm nặng do virus sốt rét ác tính, bác Đỗ Lan Lan đã được chuyển ra Bắc để điều trị. Sau khi phục viên, với niềm đam mê nghệ thuật từ nhỏ, năm 1972, bác Đỗ Lan đã tham gia học chuyên ngành dàn dựng sân khấu, đạo diễn tại trường Trung cấp nghệ thuật Sân khấu Việt Nam. Sau khi tốt nghiệp, tuy không hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp nhưng bác Đỗ Lan vẫn miệt mài sáng tác kịch bản trong suốt gần 50 năm qua.

Bình quân mỗi năm bác Đỗ Lan viết một kịch bản, đến nay, bác Đỗ Lan đã sáng tác được hơn 50 kịch bản sân khấu, trong đó chỉ có 4 tác phẩm không viết về đề tài thương binh - liệt sỹ. Các tác phẩm này được bác Lan coi như tài sản vô giá, là đứa con tinh thần của người lính ở chiến trường năm xưa. Trong số đó, tiêu biểu có thể kể đến tác phẩm “Tình quê” viết năm 1980, nói về người thương binh được Nhà nước tạo điều kiện để xây dựng cho một căn nhà nhỏ nhưng đã nhường phần ưu tiên của mình để xây dựng nhà trẻ mẫu giáo cho các cháu học sinh trong làng. Tác phẩm này đã đoạt giải Nhất Hội diễn sân khấu thành phố Hà Nội và được Đài tiếng nói Việt Nam thu, tiếp sóng đến đông đảo thính giả trong nước. Vở kịch “Tiếp bước cha anh” của bác Đỗ Lan cũng là tác phẩm tiêu biểu, lấy bối cảnh cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979, có một thanh niên  thuộc diện gia đình chính sách nên không phải trực tiếp tham gia chiến đấu tại mặt trận nhưng người thanh niên này đã tình nguyện đi bộ đội, tham gia chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Tác phẩm này tham dự tại Hội diễn Quân khu Thủ đô năm 1979 và được Đài Phát thanh Truyền hình Hà Nội thu, phát sóng.

Đặc biệt, năm 2022, hưởng ứng Cuộc thi sáng tác kịch bản sân khấu tuyên truyền kỷ niệm 75 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2022) do Cục Văn hóa cơ sở (Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) tổ chức, tác phẩm “Bên đài tưởng niệm” của bác Đỗ Lan đã đoạt giải Nhất Cuộc thi.

Bác Đỗ Lan cho biết, tác phẩm này là câu chuyện về một nhân vật anh hùng, một liệt sĩ của xã Liên Hiệp là liệt sĩ Lê Hiền Lịch. Chiến sĩ Lịch là một người con ưu tú của xã Liên Hiệp, được Đại tướng Võ Nguyên Giáp gặp gỡ, động viên khi anh lập công xuất sắc tại mặt trận đường 9, Nam Lào năm 1971. Vì chiến công này, đồng chí Lịch đã được Nhà nước cử đi du học ở Liên Xô, nhưng anh đã chọn tiếp tục ở lại chiến đấu bên đồng đội của mình và sau đó anh đã hy sinh ở chiến trường Quảng Trị.

Ngoài ra, bác Đỗ Lan còn viết nhiều kịch bản chèo cho Đài tiếng nói Việt Nam, kịch bản phục vụ các đợt hội diễn văn nghệ của huyện Phúc Thọ, huyện Quốc Oai, xã Liên Hiệp như các tác phẩm “Ao cá Bác Hồ”, “Chung một chiếc gầu”, “Cờ hiệu tiên phong”…

Không chỉ tri ân đồng đội bằng việc sáng tác các tác phẩm về họ, bác Đỗ Lan còn dành nhiều năm đi tìm đồng đội, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. Bác Đỗ Lan chia sẻ, trong suốt 20 năm từ 1999 đến 2019, trung bình mỗi năm, bác đã đi ít nhất 2 đợt để đưa người thân của đồng đội xưa vào chiến trường Quảng Nam, Đà Nẵng, Bình Định để tìm hài cốt liệt sỹ. Từ năm 2019, do mắc bệnh phổi tắc nghẽn, tuổi cao, sức khỏe giảm nhiều, bác Đỗ Lan mới thôi không vào Nam kiếm tìm đồng đội.

Hiện đã ở tuổi 74, bác Đỗ Lan vẫn tiếp tục đam mê của mình. Mong sao, bác Đỗ Lan sẽ có thêm nhiều “đứa con tinh thần” để tri ân đồng đội, đồng thời để tuyên truyền, giáo dục, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay biết ơn các thế hệ cha anh đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.  

Nguyễn Tuyết