Giữa những xô bồ, ồn ào, náo nhiệt của xã hội thị thành hiện đại, giữa những sầm uất của 36 phố phường là tấm gương những người cán bộ cơ sở hết lòng, tận tâm vì công việc. Tôi thực sự may mắn và thấy mình có “duyên” khi được học tập, công tác trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, đặc biệt được gặp gỡ, tiếp xúc, trao đổi và học hỏi kinh nghiệm của các bác cán bộ cơ sở. Để lại trong tôi ấn tượng sâu sắc nhất là một người cán bộ phụ nữ cơ sở “giỏi việc nước, đảm việc nhà”, một người mẹ, người chị tận tâm với hoạt động đoàn thể và địa bàn dân cư, một người được gọi bằng cái tên thân mật “Chị phụ nữ”. Người phụ nữ tôi đang nói đến là cô Trần Ngân Hoa – Nguyên Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Phường Hàng Buồm, Cộng tác viêm Cụm dư luận xã hội quận Hoàn Kiếm.

Cô Hoa tham dự Lễ hội Trung thu phố cổ

Hẹn gặp cô trong buổi chiều cuối tuần, giữa cái nắng đầu hè chói chang dễ làm con người ta mệt mỏi, khó chịu, trong con phố nhỏ Đào Duy Từ, tôi bắt gặp người phụ nữ ấy với dáng đi nhanh nhẹn, với nụ cười hiền hậu và những giọt mồ hôi lăn dài trên má, cô đang đi đôn đốc, nhắc nhở bà con chuẩn bị hàng quán phục vụ chợ đêm cuối tuần.

Nhắc đến cô Hoa, bà con, đồng nghiệp có thể gọi cô bằng nhiều cái tên với những chức danh khác nhau, ngoài chủ tịch Hội phụ nữ phường cô còn là tổ trưởng tổ dân phố, ủy viên Ban Chấp hành hội phụ nữ quận, đại biểu Hội đồng nhân dân phường, quận, ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hà Nội,… nhưng hơn hết, bà con khu phố và những người công tác cùng đều gọi cô bằng cái tên thân mật “Chị phụ nữ”. Cái tên nghe rất chung chung nhưng lại mang trong đó niềm vui, niềm tự hào và cũng là trách nhiệm với cô.

Cô Hoa sinh năm 1946 trong một gia đình cán bộ công nhân viên bình thường của Hà Nội, sau khi tốt nghiệp phổ thông, cô tiếp tục học tập và công tác tại Nhà máy cơ khí Quang Trung. Trong suốt 30 năm công tác tại nhà máy, cô luôn là cán bộ xuất sắc, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, cô tích cực tham gia các hoạt động công đoàn và đoàn thể của cơ quan.

Năm 1993 khi được về nghỉ chế độ, cô tâm sự ban đầu cũng muốn dành thời gian cho gia đình, con cháu song được các đồng chí trong chi bộ động viên và tinh thần hăng say hoạt động phong trào của người phụ nữ đầy tâm huyết, cô lại tình nguyện tham gia các tổ chức, các phong trào và hoạt động ở địa bàn dân cư, tổ dân phố. Từ đấy, các hoạt động và công việc của tổ dân phố số 6, chi hội phụ nữ số 1, sau này là các hoạt động của hội phụ nữ phường và các nhiệm vụ chung của phường, Quận luôn có sự tham gia tích cực của cô. Ở nhiệm vụ công tác nào, cô cũng phấn đấu hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao.

Với nhiều nhiệm vụ, chức trách trên đôi vai người phụ nữ nhỏ nhắn nhưng nhanh nhẹn này, ít ai có thể nghĩ rằng cô đã ở cái tuổi “thất thập”, cái tuổi người phụ nữ được nghỉ ngơi, vui vầy bên con cháu. Nhưng với nhiệt huyết và sự trăn trở với công việc của địa bàn dân cư, của công tác hội, "Chị phụ nữ" ấy không cho phép bản thân được nghỉ ngơi, cô thường cười xòa và nói vui với tôi rằng cô tham gia công tác hội để thấy mình được trẻ hơn và có ích hơn. Từ một hội viên của Chi hội phụ nữ 1, qua quá trình tham gia các hoạt động, cô đã được bầu làm Chi hội trưởng rồi Chủ tịch Hội phụ nữ phường Hàng Buồm trong 3 khóa liên tiếp (2000-2015) và làm tổ trưởng tổ dân phố số 6 thuộc địa bàn dân cư số 1 từ năm 1996 đến nay. Nằm trong khu phố cổ của quận Hoàn Kiếm, khu dân cư số 1 tuy không rộng nhưng bao gồm nhiều ngõ nhỏ, phố nhỏ, người dân sinh sống bằng những hình thức kinh doanh truyền thống như các quán ăn, quán nước và một số hộ kinh doanh các mặt hàng bánh, keo, rượu, bia, thuốc lá. Tuy vậy, những gia đình sống ở đây đa số từ lâu đời, có những gia đình là “tứ đại đồng đường” cùng sinh sống trong một diện tích chật hẹp. Với những tác động của xã hội hiện đại ngày nay, sự khác nhau về nếp sống, về cách nghĩ của các thế hệ trong gia đình là một nguyên nhân dẫn nên những mâu thuẫn, những bất hòa trong gia đình, những mâu thuẫn giữa hàng xóm và các hộ kinh doanh. Đây là một bài toán khó với người giữ trọng trách tổ trưởng tổ dân phố. Hơn thế, trong những năm trước đây, địa bàn dân cư số 1 nói riêng và phường Hàng Buồm nói chung là một địa bàn trọng điểm về tệ nạn xã hội và ma túy. Luôn trăn trở với những vấn đề nổi cộm ở khu dân cư, với vai trò là tổ trưởng tổ dân phố, cô luôn đi sâu, đi sát nắm tình hình, động viên, khích lệ bà con, kịp thời nắm bắt tâm tư, tình cảm và nguyện vọng của bà con đề đề đạt, phản ánh với các cấp ủy, chính quyền quan tâm, giải quyết những khó khăn, bức xúc của nhân dân. Vì thế, không chỉ có người dân ở địa bàn dân cư số 1 mà người dân ở các địa bàn dân cư khác cũng rất tín nhiệm cô. Với cô, đó là niềm vui và động lực to lớn giúp cô hoàn thành tốt nhiệm vụ được Đảng và nhân dân giao phó.

Bước đi trên vỉa hè được lát những phiến đá xanh trên con phố Lương Ngọc Quyến, giữa những hàng quán sầm uất nhưng trật tự, ngăn nắp, giữa tiếng nhạc xập xình được phát ra từ những quán bar quanh đó, những câu chuyện về quá trình công tác của cô cứ cuốn tôi theo bước chân cô. Khi được hỏi về những hoạt động và thành tích của Hội phụ nữ phường trong nhiệm kỳ qua, cô chỉ cười và kéo tôi ngồi xuống ghế, cô đưa tôi xem một tập ảnh về các hoạt động của hội. Bỗng dưng tôi thấy người phụ nữ này lại ít nói vậy, bàn tay xương xương lật từng tấm ảnh, đằng sau mỗi tấm ảnh cô đều cẩn thận chú thích nội dung hoạt động và thời gian diễn ra. Các tấm ảnh được mở ra, tôi như được nhìn thấy một bức tranh phong phú, đa màu sắc về các hoạt động của hội. Từ các hoạt động từ thiện, các hoạt động giáo dục truyền thống đến những lớp dạy kỹ năng sống, kỹ năng thuyết trình và dạy nữ công gia chánh cho các cháu thanh thiếu nhi, hội còn thường xuyên tổ chức thăm hỏi các gia đình hội viên có hoàn cảnh khó khăn, trao học bổng cho trẻ em nghèo vượt khó, tổ chức Lễ hội Trung thu phố cổ, tổ chức cuộc thi chi hội trưởng chi hội phụ nữ giỏi...

Với sự tích cực, chủ động, sáng tạo và thống nhất trong Ban Chấp hành, vai trò của Hội liên hiệp phụ nữ phường Hàng Buồm ngày càng được nâng cao, nhiều năm liền Hội được Trung ương hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hà Nội, Công an Thành phố Hà Nội tặng bằng khen.

Bên cạnh đó, cô Hoa còn là một cộng tác viên tích cực của Cụm Dư luận xã hội quận. Trước những chủ trương, đề án mới của quận và thành phố, cô đều kịp thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân trên địa bàn phường, nắm bắt các điểm nóng, các vấn đề nổi cộm báo cáo lãnh đạo quận quan tâm giải quyết. Ngay sau đó, cô đều có sự phản hồi và định hướng thông tin đến bà con. Bởi vậy, nhiều vụ việc về trật tự đô thị, trật tự xây dựng, về chính sách đối với người có công,… trên địa bàn phường đều được lãnh đạo quận giải quyết thỏa đáng. Năm 2013, 2014, trước tình hình Trung Quốc có những hành động xâm phạm bất hợp pháp trên Biển Đông, địa bàn phường có nhiều gia đình người Hoa sinh sống và nhiều hộ kinh doanh với các tiểu thương Trung Quốc, cô hàng ngày, hàng giờ vận động bà con yên tâm làm ăn, bình tĩnh, tin tưởng vào chủ trương của Đảng và Nhà nước, không tụ tập, tham gia biểu tình chống đối. Vốn là người gốc Hoa và bằng sự tận tâm, tận tình của mình cô luôn được các gia đình người Hoa sinh sống trên địa bàn phường tin cậy, coi cô là người chị cả để giãi bày những nguyện vọng, mong muốn. Bởi vậy, trải qua bao đời nay, các gia đình người Hoa sinh sống trên địa bàn luôn hòa đồng, chấp hành chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, tích cực tham gia các hoạt động của địa bàn dân cư, tổ dân phố.

Từ năm 2014, thực hiện chủ trương của UBND Thành phố về Đề án mở rộng không gian đi bộ sang khu bảo tồn cấp I khu phố cổ Hà Nội, cụ thể mở rộng sang 6 tuyến phố: Hàng Buồm, Hàng Giầy, Lương Ngọc Quyến, Mã Mây, Đào Duy Từ, Tạ Hiện, trong đó có 5 tuyến phố thuộc địa bàn phường Hàng Buồm. Ban đầu, người dân còn hoài nghi, lo lắng với chủ trương mới đó, việc thay đổi cách nghĩ và nếp sinh hoạt của nhiều hộ gia đình là vấn đề khó khăn. Trước thực tế đó, cô Hoa đã cùng tập thể Ban Chấp hành hội và các ban, ngành, đoàn thể cơ sở đến từng nhà thuyết phục, vận động để nhân dân hiểu những những mặt tích cực của chủ trương đó. Mưa dầm thấm lâu, cứ hàng ngày, hàng ngày "Chị phụ nữ" ấy miệt mài trên những con phố để tuyên truyền, vận động các gia đình. Từ việc còn băn khoăn lo lắng, các hộ dân đã hiểu và nhận ra những lợi ích khi thực hiện chủ trương của quận, tích cực thực hiện chỉnh trang, làm đẹp cửa nhà, hè phố, bố trí mái che, mái vẩy theo các tiêu chí quy định đối với 6 tuyến phố đi bộ; đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, giữ gìn vệ sinh môi trường; thực hiện 5 tiêu chí văn hóa ứng xử của người dân khu phố cổ, nếp sống văn hóa trong gia đình và trong kinh doanh, thực hiện văn minh thương mại với tiêu chí cụ thể “Nói lời hay, việc làm tốt, phong cách đẹp để vui lòng khách đến, vừa lòng khách đi”. Những việc tưởng chừng như rất nhỏ nhưng đã góp phần nâng cao chất lượng các hoạt động thương mại dịch vụ trên địa bàn phường, cảnh quan đô thị có nhiều chuyển biến tích cực, đảm bảo "sáng, xanh, sạch, đẹp", góp phần bảo tồn và quảng bá các giá trị văn hóa khu phố cổ.

Rất ít khi tự nói về mình, cô luôn khẳng định những thành tích đạt được là sự chung tay góp sức của tập thể và hơn hết là sự ủng hộ, tin yêu của bà con trên địa bàn phường. Khi xem mỗi tấm ảnh, tôi nhận thấy trong ánh mắt cô sáng lên niềm vui, niềm tự hào mà cũng đầy hoài niệm về quá trình công tác đã qua. Gắn bó với công tác hội suốt 15 năm qua, những kỷ niệm vẫn còn đong đầy trong cuốn sổ công tác đã sờn gáy, "Chị phụ nữ" ấy luôn trăn trở làm sao để những hoạt động của hội thật sự thiết thực, thật sự có ích cho chị em phụ nữ. Công tác hội dường như đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của người phụ nữ ấy.  Cô là một người luôn đặt lợi ích tập thể lên trên hết, luôn lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo hoạt động phong trào.

Trong cuộc sống gia đình, giữa bộn bề công việc, người phụ nữ ấy vẫn làm tròn trách nhiệm của một người phụ nữ trong gia đình. Cô vẫn hay đùa: “nhà cô đủ để thành lập một chi bộ đấy cháu à”, con gái, con rể và cháu ngoại cô đều là đảng viên và hiện đang công tác tại các cơ quan nhà nước. Được đến thăm nhà cô, được ngắm nhìn bình hoa loa kèn xinh xinh đặt trên chiếc khăn trải bàn vuông vắn, được tận mắt chứng kiến tổ ấm nhỏ hạnh phúc luôn ngập tràn tiếng cười của gia đình, tôi thật sự khâm phục và ngưỡng mộ cô - một người phụ nữ chu toàn trong gia đình và công việc xã hội. Những xô bồ của xã hội ngoài kia chỉ dừng sau cánh cửa, không làm mất đi phẩm chất của người con gái Hà Thành, của người phụ nữ “giỏi việc nước, đảm việc nhà”.

Chia tay cô khi trời đã nhá nhem tối, các tuyến phố đã lên đèn, thấy lòng mình nhẹ nhàng, bâng khuâng. Nhẹ nhàng bởi sự dung dị, hiền hòa ở người "Chị phụ nữ" ấy, bâng khuâng bởi những câu chuyện sinh động, những tấm ảnh biết nói như vẽ lên tấm gương sáng ngời của người phụ nữ ấy.

Kiều Trang