Các đại biểu tham dự buổi lễ

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Đào Đức Minh, Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã cho biết Lễ hội truyền thống chùa Nành gắn bó mật thiết với quần thể di tích lịch sử, văn hóa, kiến trúc và nghệ thuật chùa Nành trên vùng đất Ninh Hiệp xưa, nơi nổi tiếng với nghề thuốc nam, thuốc bắc truyền thống cùng chợ Nành - trung tâm giao thương vải vóc, thời trang lớn của khu vực phía Bắc. Không gian văn hóa đặc biệt này đã góp phần hình thành và nuôi dưỡng những giá trị truyền thống đặc sắc của địa phương qua nhiều thế kỷ.

Theo đồng chí Đào Đức Minh, Chủ tịch UBND xã, chùa Nành có tên chữ là Pháp Vân Tự, còn được người dân địa phương gọi là chùa Cả và tôn xưng là “đệ nhất thiền môn”. Di tích đã được xếp hạng cấp quốc gia, đồng thời là một trong những trung tâm tiêu biểu của tín ngưỡng thờ Tứ Pháp - loại hình tín ngưỡng dân gian đặc sắc gắn với đời sống của cư dân nông nghiệp vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Lễ hội chùa Nành được hình thành từ truyền tích về Phật Mẫu Man Nương - nhân vật có vị trí đặc biệt trong hệ thống tín ngưỡng Tứ Pháp từ những buổi đầu Phật giáo du nhập vào Việt Nam. Trước đây, lễ hội chỉ được tổ chức vào những năm được mùa, khi đời sống người dân no đủ. Ngày nay, lễ hội được duy trì thường niên và cứ năm năm tổ chức một kỳ chính hội nhằm tưởng nhớ công đức Phật Mẫu Man Nương, Đức Pháp Vân, đồng thời gửi gắm ước vọng về mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống bình yên và hạnh phúc.

Đồng chí Đào Đức Minh, Chủ tịch UBND xã nhấn mạnh giá trị bền vững của Lễ hội chùa Nành không chỉ nằm ở yếu tố tín ngưỡng mà còn được thể hiện thông qua hệ thống nghi lễ truyền thống được cộng đồng gìn giữ và thực hành liên tục qua nhiều thế hệ. Những nghi lễ như lễ rước âm, lễ giảng báng, lễ dựng cây phướn, nhiễu cây phướn, nâng phan, rước kiệu… mang đậm tính biểu tượng, phản ánh sinh động quá trình giao thoa giữa Phật giáo và tín ngưỡng bản địa, tạo nên một dòng Phật giáo mang bản sắc văn hóa Việt Nam.

Trải qua nhiều biến thiên của lịch sử, Lễ hội chùa Nành vẫn được cộng đồng dân cư địa phương bảo tồn nguyên vẹn với nhiều giá trị độc đáo. Đặc biệt, cây phướn của làng Nành được nhiều nhà nghiên cứu văn hóa đánh giá là hiện tượng hiếm có trong kho tàng di sản văn hóa dân gian Việt Nam, góp phần tạo nên nét riêng không thể trộn lẫn của lễ hội.

Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng, Lễ hội chùa Nành đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định số 2225/QĐ-BVHTTDL ngày 27-6-2025. Tại buổi lễ, đồng chí Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã trao chứng nhận công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cho đại diện xã Phù Đổng và cộng đồng dân cư làng Nành.

Đại diện cộng đồng dân cư làng Nành, cụ Nguyễn Hữu Đang bày tỏ niềm tự hào khi lễ hội truyền thống của địa phương được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đồng thời khẳng định cộng đồng sẽ tiếp tục gìn giữ, bảo vệ và trao truyền những giá trị quý báu của di sản cho các thế hệ mai sau.

Trong khuôn khổ chương trình, đồng chí Đào Đức Minh, Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã đã thực hiện nghi thức đánh trống khai hội, chính thức mở đầu Lễ hội truyền thống chùa Nành năm 2026. Bên cạnh các nghi lễ truyền thống trang nghiêm, lễ hội còn diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian và các giải thể thao như giao lưu thơ xuân, viết thư pháp, Hán Nôm, múa rối nước, hát quan họ, hát chèo, cờ tướng, triển lãm cây cảnh nghệ thuật…, tạo nên không gian văn hóa phong phú, đậm đà bản sắc quê hương.

Lễ hội truyền thống chùa Nành năm 2026 diễn ra đến hết ngày 24-3-2026, tiếp tục khẳng định vai trò của di sản trong việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa của xã Phù Đổng tới đông đảo người dân và du khách.

Ánh Nguyệt