Đồng chí Nguyễn Ngọc Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Gia Lâm, Trưởng Ban tổ chức lễ hội phát biểu khai mạc

Dự lễ khai mạc có bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; PGS.TS Trần Quang Tiến, Giám đốc Học viện Phụ nữ Việt Nam; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành thành phố Hà Nội. Về phía xã Gia Lâm có đồng chí Nguyễn Việt Hà, Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã; đồng chí Phùng Thị Hoài Hương, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy; đồng chí Dương Viết Cường, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã; cùng các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng ủy, Thường trực HĐND, lãnh đạo UBND, trưởng các phòng, ban, đoàn thể, đại diện các địa phương lân cận và đông đảo du khách thập phương.

Phát biểu khai mạc lễ hội, đồng chí Nguyễn Ngọc Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Gia Lâm, Trưởng Ban tổ chức lễ hội khẳng định, Lễ hội truyền thống Đền - Chùa Bà Tấm được tổ chức trong không khí trang nghiêm, thành kính nhằm tưởng nhớ và tri ân công lao to lớn của Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan - người phụ nữ có nhiều đóng góp quan trọng đối với lịch sử dân tộc. Đồng chí cho biết, bà tên thật là Lê Thị Yến, quê ở làng Thổ Lỗi, sau đổi là Siêu Loại, nay thuộc địa bàn Gia Lâm, Hà Nội. Từ một cô gái hái dâu bình dị, với trí tuệ, đức độ và tài năng xuất chúng, bà được vua Lý Thánh Tông tuyển vào cung và trở thành một trong những nhân vật có ảnh hưởng sâu sắc trong lịch sử triều Lý.

Trong tiến trình lịch sử, Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan đã hai lần đảm nhận trọng trách nhiếp chính, điều hành đất nước khi vua Lý Thánh Tông thân chinh và khi vua Lý Nhân Tông còn nhỏ tuổi. Với tầm nhìn chính trị sâu rộng cùng tư duy đổi mới, bà đã thực hiện nhiều chính sách tiến bộ, chú trọng phát triển nông nghiệp, chăm lo đời sống người dân, khuyến khích giáo dục, phát triển Phật giáo và ổn định xã hội, góp phần đưa đất nước bước vào thời kỳ phát triển thịnh trị.

Ghi nhận những cống hiến to lớn đó, Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan được nhân dân suy tôn là Mẫu nghi thiên hạ, Thượng Đẳng Tối Linh Thần. Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã đề nghị UNESCO công nhận bà là người phụ nữ huyền thoại của thế giới. Bà cũng là Hoàng hậu duy nhất có công lớn được an táng tại quê chồng ở Đình Bảng (Từ Sơn, Bắc Ninh), nơi hiện vẫn còn lưu giữ lăng và bia thờ.

Đồng chí Nguyễn Ngọc Dũng nhấn mạnh, Cụm di tích Đền - Chùa Bà Tấm là không gian văn hóa đặc biệt, gắn bó mật thiết với cuộc đời và sự nghiệp của Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan. Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng linh thiêng của người dân địa phương và du khách, quần thể di tích còn mang giá trị to lớn về lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật, được xếp hạng Di tích quốc gia từ năm 1996, trở thành địa chỉ giáo dục truyền thống quý báu cho nhiều thế hệ.

Phát huy đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", những năm qua, cấp ủy, chính quyền và người dân xã Gia Lâm luôn quan tâm đầu tư bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của quần thể di tích. Nhiều hạng mục được tu bổ, cảnh quan được chỉnh trang, các giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ và phát huy hiệu quả; đặc biệt, các hiện vật quý cùng những bảo vật quốc gia tiếp tục được bảo quản nghiêm ngặt, góp phần gìn giữ những giá trị đặc sắc của di sản.

Theo đồng chí Nguyễn Ngọc Dũng, việc duy trì tổ chức Lễ hội truyền thống Đền - Chùa Bà Tấm hằng năm không chỉ thể hiện sự tri ân đối với công lao của Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan mà còn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và quảng bá hình ảnh quê hương Gia Lâm, từng bước đưa du lịch văn hóa tâm linh trở thành một trong những động lực phát triển của địa phương.

Ngay sau lễ khai mạc, các nghi thức truyền thống như dâng hương, dâng chúc văn được tổ chức trang trọng. Không khí lễ hội thêm sôi động với màn trống hội, múa lân chào mừng cùng nhiều tiết mục nghệ thuật dân gian đặc sắc, tạo nên sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố tâm linh và không gian văn hóa truyền thống.

Lễ hội Đền - Chùa Bà Tấm năm 2026 diễn ra từ ngày 5-4 đến ngày 8-4-2026 (tức từ ngày 18-2 đến ngày 21-2 năm Bính Ngọ) với chuỗi hoạt động phong phú. Bên cạnh các nghi lễ truyền thống như tế cáo, tế nhập tịch và tế tạ, lễ hội còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và trò chơi dân gian như giao lưu bình thơ Xuân Bính Ngọ 2026, biểu diễn hát quan họ, hòa tấu nhạc cụ truyền thống tại Thủy đình, liên hoan văn nghệ quần chúng, biểu diễn cải lương, trình diễn Việt phục, viết thư pháp, giới thiệu sản phẩm OCOP, quảng bá ẩm thực địa phương và trưng bày các sản phẩm lưu niệm.

Điểm mới của lễ hội năm nay là việc tăng cường các hoạt động kết nối phát triển du lịch thông qua hội nghị liên kết các điểm đến du lịch của xã Gia Lâm với các đơn vị lữ hành, cuộc thi "Tìm kiếm ý tưởng phát triển du lịch Gia Lâm" và chương trình chiếu phim điện ảnh "Thằng Bờm" phục vụ người dân. Các hoạt động thể thao, trò chơi dân gian như bóng chuyền hơi, cờ tướng, tổ tôm điếm, kéo co cùng hoạt động thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu được tổ chức xuyên suốt những ngày diễn ra lễ hội, tạo nên không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng đặc sắc. Điểm nhấn của chương trình là màn bắn pháo hoa diễn ra lúc 21 giờ 30 phút trong ngày khai mạc, góp phần tạo không khí vui tươi, phấn khởi cho người dân và du khách.

Thông qua việc tổ chức Lễ hội truyền thống Đền - Chùa Bà Tấm năm 2026, xã Gia Lâm tiếp tục khẳng định quyết tâm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch bền vững, góp phần lan tỏa những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của quê hương, đồng thời tạo thêm động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Ánh Nguyệt