Các đồng chí lãnh đạo xã Bình Minh tham gia Lễ dâng hương tại Lễ hội truyền thống Bà Chúa Miễu

Lễ hội được tổ chức nhằm tưởng nhớ, tri ân công đức của Bà Chúa Miễu – người phụ nữ có nhiều đóng góp đối với đời sống nhân dân và binh lính dưới triều Trần; đồng thời đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa tâm linh chính đáng của nhân dân địa phương và du khách.

Theo các tư liệu lịch sử và truyền thuyết dân gian, Bà Chúa Miễu tên thật là Phan Thị Ngọc Lịch, từng được phong chức Thị nội cung tần đệ nhất dưới thời các vua Lý Chiêu Hoàng và Trần Thái Tông. Bà là em ruột của Thượng tướng quân Phan Lân, người thôn Tràng Cát, xã Kim An, huyện Thanh Oai ngày nay.

Năm 1225, bà được tuyển vào nội cung và được phong chức Thị nội cung tần đệ nhất. Sau khi rời hoàng cung, với tấm lòng nhân ái và sự quan tâm sâu sắc tới đời sống quân sĩ cùng gia quyến, bà đã dành nhiều tâm huyết thực hiện việc lập ruộng “Hậu binh điền” – một chính sách mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần ổn định đời sống cho binh lính và nhân dân.

Năm 1258, được Thượng hoàng Trần Thái Tông ban cấp vàng bạc, bà rời kinh thành, đi nhiều nơi và lựa chọn vùng đất Bảo Đà xưa, nay thuộc xã Bình Minh, làm nơi sinh sống. Tại đây, bà cùng các chức sắc địa phương mua 10 mẫu ruộng tại khu đồng Chằm giao cho dân luân phiên canh tác, mỗi suất lính được nhận 3 sào trong thời hạn 3 năm rồi bàn giao cho người tiếp theo. Nghĩa cử đầy nhân văn ấy đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng nhân dân địa phương qua nhiều thế hệ.

Để tưởng nhớ công đức của bà, năm Giáp Ngọ 1654, nhân dân và các chức sắc địa phương đã xây dựng Miếu thờ Bà Chúa Miễu ngay trên khu đất hậu binh điền năm xưa. Trải qua thời gian, di tích không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng linh thiêng mà còn trở thành địa chỉ đỏ gắn với nhiều dấu mốc cách mạng quan trọng.

Trong thời kỳ đấu tranh chống thực dân Pháp, Miếu thờ Bà Chúa Miễu từng là địa điểm hoạt động bí mật của Xứ ủy Bắc Kỳ và Tỉnh ủy Hà Đông giai đoạn 1930-1945. Đặc biệt, tháng 6-1942, Chi bộ Đảng đầu tiên của xã được thành lập tại đây. Năm 2013, UBND thành phố Hà Nội đã quyết định gắn biển lưu niệm sự kiện cách mạng tại di tích, khẳng định giá trị lịch sử đặc biệt của công trình.

Sau nhiều biến động lịch sử, năm 2009, với sự quan tâm của các cấp chính quyền cùng sự đóng góp công đức của nhân dân và du khách thập phương, Miếu thờ Bà Chúa Miễu đã được trùng tu, tôn tạo khang trang nhưng vẫn giữ được nét cổ kính, trang nghiêm và linh thiêng vốn có.

Trong không khí linh thiêng của ngày hội, các đại biểu cùng nhân dân thành kính dâng hương tưởng niệm, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, nhà nhà ấm no, hạnh phúc; cầu cho quê hương Bình Minh ngày càng phát triển giàu đẹp, văn minh.

Lễ hội truyền thống Bà Chúa Miễu không chỉ là dịp tri ân tiền nhân mà còn là dịp để mỗi người con quê hương Bình Minh hướng về cội nguồn, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy truyền thống văn hiến và cách mạng của địa phương. Đây cũng là hoạt động góp phần giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa cho thế hệ trẻ, nâng cao ý thức trách nhiệm trong công tác gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Những năm qua, xã Bình Minh luôn quan tâm công tác bảo tồn, tu bổ di tích; tổ chức lễ hội bảo đảm trang trọng, an toàn, tiết kiệm, đúng quy định pháp luật và phù hợp với nếp sống văn minh. Công tác chuẩn bị lễ hội năm nay được triển khai chủ động, đồng bộ; các phương án bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm được xây dựng, thực hiện nghiêm túc.

Với bề dày giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh, Miếu thờ Bà Chúa Miễu từ lâu đã trở thành điểm đến tín ngưỡng quen thuộc của đông đảo nhân dân và du khách thập phương. Việc tổ chức lễ hội không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tâm linh của cộng đồng mà còn góp phần quảng bá hình ảnh quê hương Bình Minh giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, nghĩa tình và hiếu học tới đông đảo nhân dân, du khách gần xa.

Ngọc Ánh