Quang cảnh buổi toạ đàm

Xứ Đoài - vùng đất Sơn Tây cổ kính, nơi khởi nguồn của văn minh Việt cổ và được mệnh danh là “trấn Đoài” trong tứ trấn Thăng Long xưa - từ lâu đã là cái nôi sản sinh nhiều danh nhân, hiền tài cho đất nước. Nơi đây không chỉ nổi tiếng với các làng nghề truyền thống như lụa Vạn Phúc, mộc Chàng Sơn, đá Hoàng Xá… mà còn là miền quê của những điệu dân ca, nghi lễ dân gian đậm hồn Việt như hát dô, múa sênh tiền, trống quân, rối nước Tế Tiêu. Từ mạch nguồn văn hóa phong phú ấy, đã hình thành nên biết bao tâm hồn nghệ sĩ tài hoa, trong đó có nhà thơ Quang Dũng - người con ưu tú của làng Phượng Trì, Đan Phượng, Hà Nội.

Tên tuổi Quang Dũng gắn liền với bài thơ “Tây Tiến”, một thi phẩm được xem là đỉnh cao của thơ ca kháng chiến và là biểu tượng bất tử của tinh thần người lính. Trong những câu thơ “Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc/ Quân xanh màu lá dữ oai hùm/ Mắt trừng gửi mộng qua biên giới/ Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”, người đọc cảm nhận được vẻ đẹp hào hùng, lãng mạn và giàu lý tưởng của lớp thanh niên ra trận năm xưa. Bài thơ vừa khắc họa thiên nhiên Tây Bắc hùng vĩ, hiểm trở, vừa cất lên chất trữ tình đằm sâu, thể hiện tâm hồn tinh tế và phong thái hào hoa của người nghệ sĩ xứ Đoài.

Không chỉ là thi sĩ, Quang Dũng còn là nghệ sĩ đa tài - viết văn, vẽ tranh, sáng tác nhạc, làm kịch, dịch thuật. Các tác phẩm như “Mắt người Sơn Tây”, “Đôi bờ”, “Mây đầu ô” hay “Rừng quả cọ” đều thấm đẫm chất nhạc, chất họa và tình yêu quê hương sâu nặng. Nhiều ca khúc phổ thơ của ông như “Đôi mắt người Sơn Tây”, “Nhớ Ba Vì” đã trở thành giai điệu quen thuộc trong lòng công chúng.

Được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học - Nghệ thuật (2001), Quang Dũng không chỉ là nhà thơ của “Tây Tiến”, mà còn là biểu tượng của tâm hồn xứ Đoài - tài hoa, nhân hậu và kiêu hãnh, để lại dấu ấn sâu đậm trong nền thi ca hiện đại Việt Nam.

Trần Chung