Ban Tổ chức tặng hoa tới các khách mời tham dự Tọa đàm

Sự kiện không chỉ tổng kết những kết quả nổi bật của dự án mà còn mở ra diễn đàn trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, giải pháp và sáng kiến nhằm nâng cao vai trò của thanh niên trong ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững tại Việt Nam cũng như khu vực ASEAN.

Phát biểu khai mạc chương trình, Thạc sĩ Dương Thị Bích nhấn mạnh Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu, đặc biệt trong bối cảnh nhiệt độ trái đất gia tăng và nước biển dâng. Ngay từ đầu năm 2025, nhiều hiện tượng thiên tai cực đoan như mưa lớn, lũ chồng lũ và các cơn bão bất thường đã liên tiếp phá vỡ những kỷ lục lịch sử, đặt ra yêu cầu cấp thiết về thay đổi nhận thức và hành động trong toàn xã hội.

Theo Thạc sĩ Dương Thị Bích, thay đổi lối sống theo hướng bền vững cùng với những hành động quyết liệt, kịp thời đóng vai trò quyết định trong thích ứng và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. Đặc biệt, lực lượng thanh niên với sức trẻ, sự sáng tạo và khả năng lan tỏa mạnh mẽ chính là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong tiến trình này.

Tại Trường Cao đẳng Kinh tế Công nghiệp Hà Nội, các nội dung về bảo vệ môi trường đã được lồng ghép vào hoạt động đào tạo, phong trào văn nghệ, tình nguyện và các hoạt động ngoại khóa. Hơn 1.000 sinh viên của trường cùng hàng nghìn sinh viên từ Trường Đại học Sao Đỏ Hải Phòng, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, Trường Đại học Lâm nghiệp và nhiều trường phổ thông đã tham gia các khóa học Giáo dục môi trường trực tuyến do ActionAid Việt Nam tài trợ. Các khóa học tập trung vào nhiều chủ đề thiết thực như Thanh niên và Công lý khí hậu, Thanh niên và các Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs), Thúc đẩy thanh niên tham gia Cách mạng số xanh hay Thỏa thuận xanh châu Âu.

Theo chia sẻ của Thạc sĩ Dương Thị Bích, thanh niên Việt Nam nói chung và sinh viên Trường Cao đẳng Kinh tế Công nghiệp Hà Nội nói riêng đang ngày càng chủ động hơn trong hành động vì khí hậu. Các bạn trẻ tận dụng mạng xã hội và các nền tảng truyền thông để lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường tới cộng đồng, tạo nên sức ảnh hưởng tích cực trong xã hội.

Tại tọa đàm, PGS.TS Bùi Thị An đánh giá cao sự tham gia ngày càng thực chất của thanh niên, không chỉ dừng ở các hoạt động phong trào mà còn mở rộng tới việc tham vấn, đóng góp chính sách về môi trường và phát triển bền vững. PGS.TS Bùi Thị An dẫn chứng nhiều mô hình câu lạc bộ trồng cây, thu gom rác, tái chế tại các trường đại học ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Cần Thơ đã tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức cộng đồng.

Tuy nhiên, theo PGS.TS Bùi Thị An, thanh niên cần được tạo điều kiện tham gia sâu hơn vào quá trình hoạch định chính sách, từ thiết kế quy hoạch đến tiếp cận nguồn lực tài chính. Đồng thời nhấn mạnh, hành động thực chất mới là yếu tố quyết định tạo ra thay đổi. “Khẩu hiệu vẫn chỉ là khẩu hiệu nếu không có hành động cụ thể”, bà nhấn mạnh.

Chia sẻ tại chương trình, sinh viên Lương Nhật Linh, Ủy viên Ban Thường vụ Đoàn Thanh niên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Bí thư Liên chi Đoàn Viện Báo chí - Truyền thông cho biết các chiến dịch môi trường của sinh viên báo chí hiện nay không dừng ở truyền thông mà hướng tới tạo ra tác động thực tế. Nhóm đã xây dựng checklist thay đổi thói quen hằng ngày, triển khai cam kết trực tuyến về hạn chế sử dụng đồ nhựa, túi ni lông và theo dõi kết quả sau chiến dịch để thúc đẩy thay đổi hành vi trong cộng đồng sinh viên.

Học viện Báo chí và Tuyên truyền cũng đưa phong trào “Ngày Chủ nhật Xanh” do Trung ương Đoàn phát động trở thành tiêu chí thi đua thường niên, góp phần duy trì lối sống xanh và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong đoàn viên, sinh viên.

Ở góc độ khu vực, đại diện thanh niên Hiệp hội Mạng lưới Thanh niên Campuchia Vann Bônna cho biết thanh niên Campuchia đang tham gia ngày càng sâu vào quá trình hoạch định chính sách môi trường. Nhiều phong trào hành động đã được triển khai tại hơn 15 trường phổ thông và đại học, trong đó chú trọng các hoạt động thực tế như thu gom rác thải, nâng cao nhận thức cộng đồng và xây dựng niềm tin với người dân thông qua hành động cụ thể.

Phát biểu kết luận chương trình, bà Trần Bích Hạnh cho biết trong suốt 10 năm qua, Quỹ Hỗ trợ Chương trình, Dự án An sinh xã hội Việt Nam là đối tác chiến lược của ActionAid Vietnam tại hơn 10 tỉnh, thành phố. Quỹ đã đồng hành triển khai nhiều dự án lớn như “Xây dựng năng lực lãnh đạo cho thế hệ trẻ Việt Nam trở thành công dân toàn cầu” giai đoạn 2021-2024 và Dự án P2ACE giai đoạn 2023-2026.

Theo bà Trần Bích Hạnh, mục tiêu trong thời gian tới là tiếp tục nâng cao sự tham gia của thanh niên trong đồng thiết kế, triển khai, giám sát và báo cáo chính sách liên quan đến biến đổi khí hậu đến năm 2030; đồng thời thúc đẩy các sáng kiến hợp tác giữa thanh niên Việt Nam, Campuchia, Philippines và các nước ASEAN.

Những kết quả từ Dự án P2ACE cho thấy nhiều tác động cụ thể và tích cực. Dự án đã xây dựng nền tảng học trực tuyến với ba module về SDGs, biến đổi khí hậu và chuyển đổi số; tổ chức 524 tiết học tại 134 trường; gần 25.000 thanh niên hoàn thành khóa học. Đồng thời, 41 nhóm Thanh niên vì phát triển bền vững được thành lập với 41 sáng kiến mang lại lợi ích cho gần 5.000 thanh niên và cư dân ASEAN.

Tại Xuân Mai, Hà Nội, mô hình hạn chế sử dụng túi ni lông giúp khoảng 30% người dân thay đổi thói quen sau 6 tháng triển khai, gần 150 hộ dân cam kết giảm sử dụng túi nhựa. Trong khi đó, phong trào “Ngày Chủ nhật Xanh” tại Thành phố Hồ Chí Minh đã thu gom hơn 240kg giấy, 57,8kg nhựa, 550 viên pin cùng nhiều loại rác thải nguy hại khác.

Đại diện nhóm Y4SDGs Thành phố Hồ Chí Minh cho biết nhóm đã trao tặng 600 thùng cây, lắp đặt 10 thùng rác chỉ trong ba tháng triển khai. Câu lạc bộ Thanh niên sáng tạo xanh năm 2024 cũng tổ chức hơn 30 hoạt động và 10 workshop, trao hơn 1.000 phần quà thiện nguyện làm từ vật liệu tái chế.

Từ những sáng kiến tại giảng đường đến các hoạt động cộng đồng, từ Việt Nam tới ASEAN, thanh niên đang từng bước chuyển từ vai trò người hưởng ứng sang trở thành chủ thể hành động trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh các thách thức môi trường ngày càng nghiêm trọng, tinh thần trách nhiệm, sự sáng tạo và những hành động cụ thể của thế hệ trẻ hôm nay được kỳ vọng sẽ góp phần định hình một tương lai phát triển xanh, bền vững và nhân văn hơn cho khu vực và thế giới.

Hoàng Lan