Quang cảnh hội nghị

Đề án “Giới thiệu và biểu diễn các vở diễn được chuyển thể từ tác phẩm văn học nổi tiếng trong chương trình giáo dục phổ thông tại các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội, giai đoạn 2022-2030” đang dần khẳng định là một hướng đi hiệu quả, thiết thực trong việc lan tỏa tình yêu văn học - nghệ thuật dân tộc đến với học sinh Thủ đô.

Không còn bó hẹp trên những trang sách giáo khoa, các tác phẩm văn học giờ đây được “thổi hồn” sống động trên sân khấu - nơi các em học sinh được trực tiếp cảm thụ, trải nghiệm và lắng nghe những thông điệp về con người, về nhân sinh, về các giá trị truyền thống bằng hình thức biểu đạt hấp dẫn, dễ nhớ, dễ cảm.

Nhiều vở diễn đã được chuyển thể thành công từ những tác phẩm quen thuộc trong chương trình học như: “Tinh thần thể dục” của Nguyễn Công Hoan; “Cánh diều làng Vũ Đại” từ “Chí Phèo” của Nam Cao; “Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ; “Thúy Kiều – Một kiếp đoạn trường” và “Kiều” lấy cảm hứng từ kiệt tác của Nguyễn Du... Những câu chuyện văn học ấy, khi bước lên sân khấu, được thắp sáng bằng ngôn ngữ nghệ thuật, bằng tiếng hát, điệu múa, bằng hình thể và cảm xúc của người nghệ sĩ.

Không chỉ dừng lại ở biểu diễn, sân khấu học đường còn mở ra những buổi “gặp gỡ” sống động giữa học sinh với các nhân vật văn học – từ anh Tràng, chị Dậu đến Thúy Kiều, Thị Nở – khiến các em thấu hiểu sâu sắc hơn thân phận con người, vẻ đẹp đạo đức, nếp sống văn hóa, và cả những mặt trái trong xã hội truyền thống.

Với vai trò là đơn vị điểm triển khai Đề án, Nhà hát Kịch Hà Nội đã dàn dựng 5 vở diễn, biểu diễn 172 buổi phục vụ khoảng 80.000 học sinh tại 14 quận, huyện. Các nhà hát chuyên nghiệp khác như Chèo, Cải lương Hà Nội cũng tích cực tham gia, mang hàng trăm suất diễn đến gần hơn với lứa tuổi học sinh. Đặc biệt, vở “Nắm xôi kỳ diệu” của Nhà hát Chèo Hà Nội đã xuất sắc đoạt Huy chương Vàng tại Liên hoan Nghệ thuật sân khấu toàn quốc dành cho thiếu nhi năm 2024.

Theo lộ trình, đến năm 2030, Hà Nội phấn đấu tổ chức khoảng 1.800–2.000 buổi biểu diễn cho 1.700 trường học, với khoảng 40 vở diễn được dàn dựng mới. Tuy nhiên, so với quy mô trường lớp và yêu cầu giáo dục toàn diện, số lượng này vẫn còn hạn chế – trung bình mỗi trường chỉ tiếp cận được 1 tác phẩm sân khấu chuyển thể trong 8 năm. Điều đó đặt ra yêu cầu tiếp tục mở rộng quy mô và tần suất biểu diễn trong thời gian tới.

Phát biểu tại hội nghị tổng kết, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Bạch Liên Hương khẳng định, sân khấu học đường phải được coi là nhiệm vụ trọng tâm của ngành Văn hóa. Đồng chí đề nghị việc triển khai cần đồng bộ hơn, có quy mô lớn hơn và có sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở Văn hóa và Thể thao với Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội. Đồng thời, cần tạo cơ chế vận hành linh hoạt cho các nhà hát, đẩy mạnh công tác tuyên truyền để phụ huynh, học sinh và xã hội cùng nhận thức được giá trị to lớn của Đề án.

Sân khấu học đường – một mô hình giáo dục tích hợp giữa văn học, nghệ thuật và giáo dục công dân – đang từng bước khơi dậy tinh thần yêu nước, yêu văn hóa dân tộc và khát vọng sáng tạo trong thế hệ trẻ Hà Nội. Với định hướng đúng đắn và sự đầu tư nghiêm túc, đây sẽ là “kênh truyền cảm hứng” không thể thiếu trong hành trình giáo dục toàn diện, nhân văn của Thủ đô ngàn năm văn hiến.

Ngọc Ánh