Quang cảnh hội thảo

Theo thống kê, trong tổng số 109 vở diễn tham dự 5 cuộc liên hoan nghệ thuật chuyên nghiệp năm 2024, chỉ hơn 10% tác phẩm đề cập đến đời sống xã hội và con người đương đại. Phần lớn kịch bản vẫn xoay quanh các chủ đề lịch sử, danh nhân, huyền thoại hay truyện dân gian quen thuộc. Trong khi đó, những vấn đề nóng bỏng của thời cuộc như môi trường, đô thị hóa, khởi nghiệp hay công bằng xã hội lại hiếm khi xuất hiện trên sân khấu. Nhiều ý kiến cho rằng, nguyên nhân không nằm ở sự thiếu chất liệu, mà ở việc các nhà viết kịch vẫn còn ngần ngại bước ra khỏi “vùng an toàn” của mình.

Tại hội thảo, đạo diễn Trịnh Quang Khanh cho rằng Hội Sân khấu Hà Nội cần đóng vai trò “bà đỡ” trong việc kết nối các đơn vị nghệ thuật với những tác giả sung sức, mạnh dạn đặt hàng kịch bản về đề tài đương đại để có những tác phẩm chất lượng phục vụ khán giả Thủ đô. Nhà báo Thúy Hiền cũng đồng quan điểm khi cho rằng, chỉ khi có cơ chế đặt hàng rõ ràng và chính sách hỗ trợ cụ thể, tác giả mới có thể dấn thân, còn các nhà hát mới tự tin dàn dựng.

Theo tác giả Nguyễn Thị Vân Kim, điều cốt lõi của kịch bản sân khấu đương đại là phải phát hiện và khắc họa được những nhân vật điển hình trong những hoàn cảnh điển hình. Nhân vật trung tâm không nhất thiết phải mang tầm vóc phi thường, mà có thể là những con người bình dị, biết đấu tranh để bảo vệ lẽ phải, góp phần tạo nên những giá trị vật chất và tinh thần của xã hội hôm nay.

NSND Bùi Thanh Trầm, nguyên Chủ tịch Hội Sân khấu Hà Nội nhấn mạnh, sân khấu hiện vẫn đang “chìm đắm trong quá khứ”, trong khi đời sống hiện thực ngoài kia đang thay đổi từng ngày. Bên cạnh việc trân trọng đề tài lịch sử, dân gian, nghệ thuật sân khấu cần dấn thân vào nhịp sống đương đại, phản ánh tâm tư, khát vọng, niềm vui và nỗi trăn trở của con người hôm nay. Chỉ khi các nghệ sĩ thực sự chạm đến những vấn đề của thời cuộc, sân khấu mới có thể tìm lại sức sống và vị thế trong lòng công chúng.

Trần Chung