Quang cảnh lễ dâng hương

Theo tư liệu lịch sử, Đô úy Tam Trinh sinh ngày mùng 5 tháng Giêng năm Nhâm Dần (22 trước Công nguyên), nổi tiếng là người có tư chất thông minh, văn võ song toàn từ thuở nhỏ. Khi trưởng thành, sau khi cha mẹ qua đời, ông dành tâm huyết truyền dạy văn hóa, lễ nghĩa và nghề nghiệp cho người dân Nam Châu. Với tài năng và đức độ, ông được nhân dân tín nhiệm bầu làm Châu trưởng. Trong hành trình chu du nhiều nơi, ông đến vùng Mai Động, mở trường dạy chữ, truyền dạy võ nghệ và nghề làm đậu phụ, góp phần nâng cao đời sống và dân trí của người dân địa phương.

Mùa xuân năm 40, hưởng ứng lời hiệu triệu của Hai Bà Trưng, Đô úy Tam Trinh tập hợp khoảng 5.000 nghĩa quân cùng đông đảo bô lão tham gia khởi nghĩa tại Hát Môn. Sau đó, ông được Hai Bà Trưng phong chức Đô úy, chỉ huy một đạo quân tiến đánh Luy Lâu, lập nhiều chiến công, góp phần buộc Tô Định phải tháo chạy.

Đến cuối năm 42, khi quân xâm lược do Mã Viện chỉ huy tiến vào nước ta, Đô úy Tam Trinh được giao trấn giữ vùng Sơn Nam. Sau khi Hai Bà Trưng lui quân về Cấm Khê, ông tiếp tục chỉ huy lực lượng cố thủ tại Mai Động. Đêm mùng 10 tháng Hai năm Quý Mão (năm 43), ông cùng nghĩa quân mở cuộc phản kích quyết liệt. Do tương quan lực lượng quá chênh lệch, ông anh dũng hy sinh tại khu vực Gò Đống khi 63 tuổi.

Để tưởng nhớ công lao của vị tướng tài, nhân dân Mai Động suy tôn ông là Thành hoàng làng và duy trì lễ hội truyền thống hằng năm vào các ngày mùng 4, mùng 5 và mùng 6 Tết Nguyên đán với nhiều hoạt động văn hóa dân gian, trong đó có Hội vật truyền thống. Đình và Nghè Mai Động là nơi thờ phụng Đô úy Tam Trinh qua nhiều thế hệ, được Nhà nước xếp hạng Di tích lịch sử từ năm 1986.

Để ghi nhớ những đóng góp của Đô úy Tam Trinh, thành phố Hà Nội đã đặt tên tuyến đường Tam Trinh bên dòng sông Kim Ngưu, nơi gắn với chiến công và sự hy sinh của ông trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược.

Lễ dâng hương được tổ chức hằng năm tại phường Mai Động trước đây, nay là phường Tương Mai, đã trở thành hoạt động văn hóa truyền thống có ý nghĩa sâu sắc. Đây không chỉ là dịp tri ân bậc tiền nhân có công với dân, với nước mà còn góp phần gìn giữ các giá trị lịch sử, giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm của các thế hệ trong sự nghiệp xây dựng, phát triển quê hương hôm nay.

Trà Vy