Quang cảnh chương trình toạ đàm

Tham dự tọa đàm có đồng chí Phạm Xuân Tài, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội; đại diện Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò cùng đông đảo giáo sư, tiến sĩ, nhà nghiên cứu đến từ Viện Lịch sử Đảng - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Viện Sử học - Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội, UBND phường Cửa Nam, Công ty Thiết kế và Giải pháp công nghệ phần mềm 3D Art. Đặc biệt, tọa đàm có sự tham dự của Tiến sĩ Nguyễn Thị Hồng Hà, đại diện gia đình đồng chí Nguyễn Phong Sắc - một trong những thành viên của Chi bộ 5D Hàm Long.

Di tích ngôi nhà số 5D Hàm Long được xác định là địa chỉ đỏ có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử cách mạng Việt Nam, nơi thành lập Chi bộ Cộng sản đầu tiên vào tháng 3-1929. Di tích đã được Bộ Văn hóa Thông tin, nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, xếp hạng Di tích cấp Quốc gia theo Quyết định số 29-VH/QĐ ngày 13-1-1964 và hiện do Ban Quản lý di tích danh thắng Hà Nội trực tiếp quản lý.

Trong nhiều năm qua, với sự quan tâm của Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố cùng sự phối hợp của các sở, ngành và địa phương, công tác bảo tồn và phát huy giá trị Di tích 5D Hàm Long đã đạt nhiều kết quả tích cực. Hoạt động sưu tầm, bảo quản, trưng bày tư liệu, hiện vật không ngừng được hoàn thiện theo hướng bảo đảm tính lịch sử và khoa học, phục vụ hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng. Song song với đó, hồ sơ khoa học, hồ sơ pháp lý của di tích tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện; dự án tu bổ, tôn tạo tổng thể di tích được triển khai, trong đó có sự phối hợp chặt chẽ với UBND quận Hoàn Kiếm trước đây và UBND phường Cửa Nam hiện nay trong công tác giải phóng mặt bằng khu vực nhà số 5A thuộc phạm vi di tích.

Hiện nay, Di tích 5D Hàm Long thường xuyên mở cửa phục vụ khách tham quan, nghiên cứu; đồng thời là địa điểm tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống, dâng hương, kết nạp Đảng, Đoàn, Đội và sinh hoạt chính trị của nhiều cơ quan, đơn vị, trường học, góp phần lan tỏa giá trị lịch sử cách mạng đến các tầng lớp nhân dân.

Phát biểu đề dẫn tọa đàm, đồng chí Phạm Xuân Tài, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội khẳng định, tọa đàm là dịp tiếp tục tôn vinh những đóng góp to lớn của các đồng chí trong Chi bộ 5D Hàm Long đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, đồng thời bổ sung thêm cơ sở khoa học phục vụ công tác nghiên cứu, trưng bày và phát huy giá trị của di tích. Đồng chí nhấn mạnh, việc bảo tồn và khai thác giá trị di tích cần được triển khai trên nền tảng khoa học, kết hợp các phương thức thể hiện hiện đại để đưa giá trị lịch sử đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ.

Tọa đàm đã tiếp nhận 12 tham luận cùng nhiều ý kiến trao đổi trực tiếp của các chuyên gia, nhà khoa học. Các tham luận tập trung phân tích bối cảnh lịch sử hình thành Chi bộ Cộng sản 5D Hàm Long, khẳng định ý nghĩa đặc biệt của sự kiện thành lập Chi bộ đối với tiến trình vận động thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây được xác định là dấu mốc mở đầu cho thắng lợi của tư tưởng vô sản trong phong trào cách mạng Việt Nam, tạo tiền đề quan trọng cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 3-2-1930.

Đối với công tác bảo tồn, nhiều ý kiến thống nhất đề xuất cần giữ gìn tối đa giá trị nguyên gốc của Di tích 5D Hàm Long, từ kiến trúc, không gian, vật liệu xây dựng đến cấu trúc nhà ở đô thị đầu thế kỷ XX. Việc tu bổ, tôn tạo phải tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc bảo tồn di sản, không làm thay đổi yếu tố gốc hay hiện đại hóa công trình; đồng thời kiểm soát chặt chẽ quy hoạch, chiều cao các công trình lân cận nhằm bảo đảm cảnh quan lịch sử của di tích.

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Các chuyên gia đề xuất bổ sung tư liệu, hình ảnh về chủ nhân ngôi nhà 5D Hàm Long, phục dựng không gian phố Hàm Long đầu thế kỷ XX, xây dựng phim 3D mô phỏng lối thoát hiểm thông sang phố Lê Văn Hưu và tái hiện không gian họp Chi bộ bằng hình ảnh, đồ họa, video, podcast. Bên cạnh đó, việc triển khai các nền tảng số như thực tế ảo, thực tế tăng cường, quét mã QR, sa bàn số và công nghệ 3D được đánh giá là giải pháp hiệu quả để tạo trải nghiệm trực quan, tăng tính tương tác cho người tham quan, đặc biệt là học sinh, sinh viên và thế hệ trẻ.

Các đại biểu cũng kiến nghị tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục và đơn vị chuyên môn nhằm đổi mới phương thức giáo dục lịch sử thông qua kết hợp tham quan thực tế với các nền tảng học tập trực tuyến; đồng thời mở rộng các hoạt động sinh hoạt chính trị, kết nạp Đảng, Đoàn, Đội tại di tích để tiếp tục phát huy vai trò của 5D Hàm Long như một địa chỉ đỏ tiêu biểu trong công tác giáo dục truyền thống cách mạng.

Phát biểu bế mạc tọa đàm, TS Nguyễn Doãn Văn trân trọng tiếp thu toàn bộ các ý kiến đóng góp của các nhà khoa học và chuyên gia. Đồng chí khẳng định những kiến nghị, đề xuất tại tọa đàm sẽ là cơ sở quan trọng để Ban Quản lý di tích danh thắng Hà Nội tiếp tục hoàn thiện các giải pháp bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Di tích ngôi nhà số 5D Hàm Long, góp phần gìn giữ một địa chỉ lịch sử đặc biệt của cách mạng Việt Nam, đồng thời đưa di tích trở thành điểm đến có sức lan tỏa sâu rộng trong giáo dục truyền thống, nghiên cứu khoa học và phát triển văn hóa của Thủ đô.

Trà Vy