Chuyển đổi toàn bộ xe buýt tại khu vực nội đô trước năm 2030

Kế hoạch đặt ra yêu cầu đến năm 2030, 100% phương tiện xe buýt trên địa bàn thành phố phải được chuyển đổi sang sử dụng điện, năng lượng xanh. Đối với khu vực đô thị trung tâm, việc chuyển đổi sẽ được ưu tiên thực hiện sớm hơn, nhằm xây dựng hệ thống giao thông công cộng hiện đại, góp phần giảm phát thải khí nhà kính và ô nhiễm không khí.

UBND thành phố giao Sở Xây dựng làm cơ quan thường trực, chủ trì phối hợp với các sở, ngành, doanh nghiệp vận tải để tham mưu, đề xuất và triển khai kế hoạch chuyển đổi. Các doanh nghiệp vận tải công cộng có trách nhiệm xây dựng lộ trình phù hợp để thay thế hoặc đầu tư mới phương tiện sử dụng năng lượng xanh.

7 nhóm giải pháp đồng bộ để thúc đẩy chuyển đổi

Để đạt mục tiêu đề ra, Hà Nội xác định 7 nhóm nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu cần tập trung thực hiện. Về  xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách: Xây dựng Nghị quyết của HĐND thành phố để sửa đổi, bổ sung chính sách hỗ trợ tiền lãi vay đầu tư xây dựng hạ tầng và mua sắm phương tiện vận tải hành khách công cộng sử dụng năng lượng xanh, năng lượng sạch; Rà soát và hoàn thiện hệ thống định mức, đơn giá cho các loại hình xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh; Rà soát, điều chỉnh thời gian thực hiện hợp đồng thầu đối với các gói thầu cung cấp dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh; Phối hợp với các Bộ, ngành liên quan trong việc hoàn thiện các hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; Xây dựng Nghị quyết của HĐND thành phố về chính sách chuyển đổi sử dụng năng lượng sạch.

Phát triển hạ tầng phục vụ xe buýt điện, năng lượng xanh: Xây dựng hoàn thiện quy hoạch, kế hoạch đầu tư, phát triển hạ tầng cung cấp nguồn điện, nguồn năng lượng xanh theo các giai đoạn phù hợp, đảm bảo cung ứng đủ cho phương tiện xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh hoạt động; Nghiên cứu, đầu tư xây dựng các trạm sạc điện nhanh tại các điểm đầu cuối các tuyến xe buýt, trạm sạc công cộng, trạm cung cấp nhiên liệu mới; Phối hợp với ngành điện lực xây dựng phương án cung cấp nguồn điện công suất lớn để vận hành các trạm nạp cho xe điện, đảm bảo xe buýt hoạt động ổn định, không bị gián đoạn; Quy hoạch các đầu mối giao thông, hệ thống bãi đỗ xe kết hợp lồng ghép các yêu cầu về dành một phần diện tích đất nhất định để quy hoạch trạm sạc điện, trạm cung cấp năng lượng xanh; Xây dựng các quy chuẩn kỹ thuật về hạ tầng dùng chung cho hệ thống xe buýt sử dụng năng lượng điện.

Đầu tư, phát triển mạng lưới tuyến xe buýt điện, năng lượng xanh: Tập trung, ưu tiên phát triển các tuyến buýt sử dụng điện, năng lượng xanh kết nối với các tuyến đường sắt đô thị, các khu đô thị mới, trung tâm hội chợ triển lãm quốc gia, bảo tàng; Rà soát, hợp lý hóa mạng lưới tuyến xe buýt phù hợp với đặc điểm kỹ thuật của phương tiện sử dụng điện, năng lượng xanh.

Ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý và vận hành: Xây dựng và triển khai Phương án vé liên thông đa phương thức cho hệ thống vận tải hành khách công cộng; Triển khai hệ thống vé điện tử liên thông cho giao thông công cộng, hệ thống Giao thông thông minh giai đoạn 1; Nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, tiết kiệm chi phí vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa, giảm phát thải khí nhà kính cho phương tiện xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh.

Truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng: Xây dựng và triển khai kế hoạch truyền thông về lộ trình, chính sách, lợi ích của chuyển đổi phương tiện sử dụng điện, năng lượng xanh để tạo sự đồng thuận của người dân và doanh nghiệp.

Huy động nguồn lực: Huy động tối đa các nguồn lực xã hội hóa, kết hợp nguồn vốn ngân sách Thành phố; Bố trí, sử dụng hiệu quả nguồn kinh phí trợ giá cho hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; hỗ trợ một phần chi phí lãi vay đầu tư phương tiện, đầu tư hạ tầng phục vụ xe buýt điện, năng lượng xanh.

Phát triển nguồn nhân lực: Tổ chức đào tạo, đào tạo lại, đào tạo nâng cao nguồn nhân lực hiện có để sẵn sàng tiếp nhận chuyển giao, quản lý, khai thác, vận hành công nghệ mới về phương tiện, trang thiết bị sử dụng điện, năng lượng xanh và kết cấu hạ tầng năng lượng điện, năng lượng xanh.

Lộ trình thực hiện gồm hai giai đoạn

Giai đoạn 2025-2026: Hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi phương tiện xe buýt điện, năng lượng xanh; Mở rộng mạng lưới xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh; Triển khai xây dựng các trạm sạc xe buýt điện, năng lượng xanh; Ứng dụng khoa học công nghệ trong công tác quản lý, điều hành; Tăng cường công tác truyền thông, tuyên truyền đến người dân hiểu và đồng thuận. Tỷ lệ chuyển đổi phương tiện xe buýt điện, năng lượng xanh, dự kiến năm 2025: 10%; năm 2026: 20- 23%.

Giai đoạn 2027-2030: Triển khai công tác chuyển đổi theo lộ trình và hoàn thành công tác chuyển đổi 100% xe buýt sử dụng nhiên liệu xăng, dầu diezel sang xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh chậm nhất vào năm 2030; Mở rộng mạng lưới trạm sạc đảm bảo hoạt động hiệu quả; Mở rộng mạng lưới xe buýt điện để tăng tính kết nối, tăng năng lực cung ứng. Tỷ lệ chuyển đổi phương tiện xe buýt điện, năng lượng xanh, dự kiến năm 2027: 34-39%; năm 2028: 47-54%; năm 2029: 79-89%; năm 2030: 100%.

UBND Thành phố giao Sở Xây dựng là cơ quan thường trực, chủ trì, phối hợp với các Sở, ngành liên quan nghiên cứu, tham mưu, đề xuất UBND thành phố thực hiện các nhiệm vụ về chuyển đổi và phát triển phương tiện xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh và các nhiệm vụ khác có liên quan. Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trên địa bàn Thành phố phối hợp chặt chẽ với Sở Xây dựng để chủ động xây dựng kế hoạch, lộ trình cụ thể trong việc chuyển đổi phương tiện đang khai thác cũng như đầu tư mới phương tiện sử dụng điện, năng lượng xanh đảm bảo đáp ứng được mục tiêu, lộ trình chung.

UBND thành phố yêu cầu Thủ trưởng các sở, ban, ngành thành phố và người đứng đầu các địa phương, đơn vị có liên quan phải nâng cao vai trò, trách nhiệm trong việc triển khai các nội dung, nhiệm vụ được giao; phân bổ đầy đủ nguồn lực và phân công thực hiện đảm bảo yêu cầu về tiến độ; chịu trách nhiệm trước UBND thành phố về chất lượng, hiệu quả, tiến độ triển khai thực hiện kế hoạch.

Việc chuyển đổi toàn bộ hệ thống xe buýt sang sử dụng điện và năng lượng xanh không chỉ là yêu cầu cấp thiết để giảm ô nhiễm môi trường, mà còn là bước đi chiến lược trong lộ trình phát triển giao thông đô thị bền vững, hiện đại của Thủ đô. Với sự quyết liệt trong chỉ đạo, đồng bộ trong giải pháp và sự đồng thuận của người dân, doanh nghiệp, Hà Nội kỳ vọng sẽ sớm trở thành hình mẫu về giao thông công cộng xanh, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, giảm phát thải và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Hồng Hạnh