Theo Kế hoạch bảo đảm thoát nước, chống úng ngập khu vực nội thành mùa mưa năm 2026, thành phố Hà Nội xác định nhiệm vụ trọng tâm là phát huy tối đa hiệu quả tiêu thoát nước của hệ thống hiện có, tổ chức điều tiết và đưa nước nhanh nhất về các nguồn tiêu cùng các trạm bơm đầu mối nhằm hạn chế thấp nhất tình trạng úng ngập khi xảy ra mưa lớn. Thành phố đặt mục tiêu bảo đảm khả năng tiêu thoát nước nhanh đối với trận mưa có cường độ 310mm trong 2 ngày tại các khu vực đã được cải tạo theo Dự án thoát nước Hà Nội; đồng thời giảm thiểu mức độ, phạm vi và thời gian úng ngập tại các điểm ngập cục bộ trên địa bàn.

Kế hoạch cũng yêu cầu chủ động rà soát, xử lý các điểm úng ngập đã xuất hiện trong năm 2025, bảo đảm đáp ứng yêu cầu tiêu thoát nước trong năm 2026 và các năm tiếp theo; đồng thời tăng cường phối hợp giữa các đơn vị chức năng và chính quyền địa phương trong quản lý, duy tu, duy trì hệ thống thoát nước, kịp thời triển khai các giải pháp bảo đảm thoát nước đô thị trong mùa mưa bão.

Theo dự báo của thành phố, trong mùa mưa năm 2026, với lượng mưa dưới 50mm/giờ, khu vực nội thành cơ bản không xảy ra úng ngập. Tuy nhiên, khi lượng mưa từ 50-70mm/giờ có thể xuất hiện khoảng 11 điểm ngập; lượng mưa từ 70-100mm/giờ có thể phát sinh 71 điểm ngập cục bộ và trong trường hợp mưa lớn trên 100mm/giờ, toàn thành phố có thể ghi nhận tới 220 điểm úng ngập tại 54 phường, xã.

Để chủ động ứng phó với các tình huống thời tiết cực đoan, thành phố triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, trong đó tập trung tăng cường công tác dự báo, cảnh báo mưa lớn; xây dựng các kịch bản vận hành hệ thống thoát nước tương ứng với từng cấp độ mưa nhằm nâng cao khả năng ứng phó và giảm thiểu thiệt hại do úng ngập gây ra.

Thành phố đồng thời tổ chức nạo vét hệ thống cống, mương, sông, hồ điều hòa theo từng lưu vực; ưu tiên các tuyến tiêu thoát nước trục chính như sông Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét và Cầu Bây nhằm nâng cao khả năng dẫn, tiêu nước trong mùa mưa. Cùng với đó là việc kiểm soát, duy trì mực nước đệm trên hệ thống sông, mương, hồ điều hòa và triển khai các lệnh xây dựng công trình khẩn cấp để giảm thiểu nguy cơ úng ngập cục bộ tại các khu vực trọng điểm.

UBND thành phố yêu cầu đẩy mạnh thực hiện các dự án đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước và xử lý nước thải bằng nguồn vốn đầu tư công; đồng thời yêu cầu UBND các phường, xã phối hợp chặt chẽ với các chủ đầu tư khu đô thị và các đơn vị liên quan trong công tác quản lý, vận hành hệ thống thoát nước khu đô thị, tổ chức dẫn dòng thi công phục vụ thoát nước chung trên địa bàn.

Kế hoạch cũng nhấn mạnh yêu cầu phối hợp đồng bộ giữa tiêu thoát nước đô thị và tiêu thoát nước nông nghiệp, nhất là tại các khu vực giáp ranh đô thị - nông thôn gắn với hệ thống công trình thủy lợi như sông Nhuệ, sông Đáy, sông Cầu Bây và các trạm bơm đầu mối. Thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện phần mềm và cơ sở dữ liệu quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị trên nền tảng hệ thống thông tin địa lý GIS và cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia nhằm phục vụ hiệu quả công tác quản lý, vận hành hệ thống thoát nước.

Trước các đợt mưa lớn, các đơn vị chức năng được yêu cầu chủ động điều tiết, hạ thấp mực nước đệm trên hệ thống hồ, sông, mương thoát nước nhằm tăng khả năng chứa và điều hòa nước; tổ chức vận hành linh hoạt, an toàn Trạm bơm Yên Sở, đập Thanh Liệt cùng các công trình điều tiết liên quan; đồng thời phối hợp vận hành hợp lý đập Cầu Quang để nâng cao hiệu quả tiêu thoát nước cho khu vực nội thành.

Sở Xây dựng phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển thủy lợi sông Nhuệ, sông Đáy triển khai cơ chế phối hợp vận hành các trạm bơm Yên Nghĩa, Đào Nguyên, Cầu Sa và các công trình tiêu trong mùa mưa theo đúng quy định nhằm nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống tiêu thoát nước toàn thành phố.

Đối với Trạm bơm Yên Sở và Bắc Thăng Long - Vân Trì, thành phố yêu cầu kiểm tra toàn diện công tác phòng, chống thiên tai; chuẩn bị đầy đủ vật tư, thiết bị, nhân lực theo phương châm “04 tại chỗ”, “03 sẵn sàng”; đồng thời thực hiện sửa chữa, bảo dưỡng định kỳ các cửa điều tiết, trạm bơm và thiết bị vận hành nhằm bảo đảm hoạt động liên tục 24/24 giờ trong mùa mưa bão.

Tại các khu vực có nguy cơ úng ngập cao như đường Võ Chí Công, thành phố yêu cầu bố trí và vận hành hợp lý xe bơm di động để tăng cường khả năng tiêu thoát nước; đồng thời tổ chức kiểm tra, rà soát mặt đường, kịp thời duy tu, thảm bù cao độ tại các vị trí xuất hiện lún võng cục bộ, đặc biệt tại khu vực trước tòa nhà Lotte và UDIC nhằm hạn chế tình trạng ngập úng và mất an toàn giao thông.

Cùng với đó, thành phố đẩy nhanh tiến độ Dự án xây dựng tuyến cống thoát nước Long Biên - Cự Khối nhằm phân lưu hướng thoát nước cho khu vực đường Đàm Quang Trung về mương đường Tây, mương Xuân Đỗ Hạ ra sông Cầu Bây, góp phần giảm áp lực cho hệ thống thoát nước khu vực phía Đông thành phố.

Theo kế hoạch, đối với các trận mưa lớn diện rộng có lượng mưa đến 70mm/giờ, các đơn vị chức năng phải bố trí lực lượng ứng trực 24/24 giờ và triển khai ngay các giải pháp xử lý tại các điểm có nguy cơ úng ngập theo phương án đã xây dựng. Trong trường hợp xảy ra mưa bão, thiên tai, các đơn vị tổ chức ứng trực 100% quân số; phối hợp với ngành điện lực và chính quyền địa phương bảo đảm nguồn điện cho các trạm bơm, vận hành hiệu quả hệ thống thoát nước nội thành, đập Thanh Liệt, các đập tràn và hệ thống kênh dẫn, kênh xả Yên Sở.

UBND thành phố đồng thời yêu cầu vận hành tối đa công suất Trạm bơm Yên Nghĩa để tiêu nước cho sông Nhuệ và khu vực Hà Đông; bố trí các tổ bơm di động, phương tiện cơ giới thông tắc, bơm hút nước nhằm giảm thiểu thời gian úng ngập tại các khu vực trũng thấp, ngập cục bộ, bảo đảm an toàn giao thông và ổn định đời sống người dân trong mùa mưa năm 2026.

Nguyễn Như Quyền