Cơ quan thuế lên tiếng về tình trạng từ chối chuyển khoản để trốn thuế

Theo thông tin từ Chi cục Thuế Khu vực I, thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều phản ánh về tình trạng một số cơ sở kinh doanh, đặc biệt là các hộ và cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ, từ chối thanh toán bằng chuyển khoản, chỉ nhận tiền mặt. Không chỉ gây bất tiện cho khách hàng, hành vi này còn dấy lên lo ngại về việc cố tình “né thuế”, một hành vi vi phạm pháp luật thuế và đi ngược chủ trương phát triển thanh toán không dùng tiền mặt của Đảng, Nhà nước.

Trước thực trạng đó, cơ quan Thuế đã chính thức lên tiếng, khẳng định rõ: Theo quy định của pháp luật hiện hành, doanh thu tính thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh là toàn bộ số tiền bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ mà người kinh doanh được hưởng, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa, thanh toán tiền mặt hay chuyển khoản. Như vậy, việc từ chối nhận chuyển khoản hoặc ghi nội dung mập mờ trong giao dịch như “tiền mượn”, “tiền cafe”, “tiền ship”… không có tác dụng làm giảm nghĩa vụ thuế. Trái lại, những hành vi này có thể bị xem là dấu hiệu của việc che giấu doanh thu, trốn thuế.

Đặc biệt, trong một số trường hợp, người bán còn yêu cầu khách hàng nộp thêm tiền nếu chọn hình thức thanh toán chuyển khoản. Đây không chỉ là hành vi vi phạm quyền lợi người tiêu dùng, mà còn là biểu hiện lệch chuẩn trong kinh doanh, đi ngược với đạo đức nghề nghiệp và tinh thần phục vụ khách hàng văn minh, minh bạch.

Không thể “lách luật”, càng không nên “né luật”

Cơ quan Thuế nhấn mạnh, không có bất kỳ quy định nào cho phép hộ, cá nhân kinh doanh được quyền chọn hình thức thanh toán nhằm làm sai lệch doanh thu kê khai thuế. Những thủ đoạn mập mờ trong giao dịch tài chính sẽ không thể qua mặt cơ quan chức năng, đặc biệt trong bối cảnh hệ thống thuế, tài chính và ngân hàng đang từng bước được số hóa, kết nối chặt chẽ, minh bạch.

Đáng chú ý, hành vi trốn thuế, gian lận thuế, dù dưới hình thức nào đều có thể bị xử lý nghiêm theo quy định: từ truy thu, xử phạt hành chính, cho đến khởi tố hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Điều này đã được quy định rõ tại Luật Quản lý thuế và Bộ luật Hình sự.

Hướng đến môi trường kinh doanh văn minh, hiện đại

Trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng số hóa, hành vi “chỉ nhận tiền mặt” không chỉ là dấu hiệu vi phạm pháp luật mà còn đi ngược lại với tinh thần “Xã hội số - Kinh tế số - Công dân số”. Phát triển thanh toán không dùng tiền mặt là một trong những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm hiện đại hóa nền kinh tế, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Thay vì tìm cách lách luật, né thuế, cơ quan Thuế kêu gọi các hộ, cá nhân kinh doanh hãy là những người kinh doanh tỉnh táo và có trách nhiệm: Tìm hiểu kỹ quy định pháp luật; kê khai trung thực, đầy đủ doanh thu; thực hiện giao dịch tài chính minh bạch, văn minh. Những hành vi gian dối không chỉ khiến người kinh doanh đối mặt với rủi ro pháp lý, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, hình ảnh của bản thân trong mắt khách hàng và cộng đồng.

Từ hộ kinh doanh đến doanh nghiệp - hướng đi được khuyến khích

Bên cạnh việc thực hiện nghiêm quy định về thuế, cơ quan Thuế cũng khuyến khích các hộ, cá nhân kinh doanh mạnh dạn chuyển đổi mô hình lên doanh nghiệp để được hưởng các chính sách ưu đãi đầu tư kinh doanh và thuế. Theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17-5-2025, Quốc hội đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân, trong đó có các hỗ trợ về tín dụng, thuế, công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực…

Sự chuyển mình của các hộ kinh doanh không chỉ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng một môi trường kinh doanh lành mạnh - minh bạch - phát triển bền vững, phù hợp với yêu cầu hội nhập và phát triển quốc gia.

Nguyễn Như Quyền