Quang cảnh tọa đàm

Phát biểu đề dẫn tại tọa đàm “Chống hàng giả trong lĩnh vực thực phẩm chức năng” do Báo Hànộimới tổ chức, Phó Tổng Biên tập Lại Bá Hà cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2025, các lực lượng chức năng của Hà Nội đã đạt nhiều kết quả tích cực trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại. Đặc biệt, thành phố đã xử lý kịp thời nhiều vụ việc liên quan đến sản xuất, buôn bán sữa, thuốc, thực phẩm và thực phẩm chức năng giả, hàng hóa mang nhãn mác thương hiệu nổi tiếng nhưng thực chất là hàng kém chất lượng. Những vụ việc được phát hiện, xử lý nghiêm đã tạo hiệu ứng tích cực trong xã hội, củng cố niềm tin của người tiêu dùng và doanh nghiệp chân chính.

Theo đồng chí Lại Bá Hà, Hà Nội là trung tâm thương mại lớn, nơi quy tụ hàng nghìn thương hiệu uy tín trong và ngoài nước. Nếu không quyết liệt ngăn chặn hàng giả, hàng nhái, uy tín hàng Việt sẽ bị bào mòn từng ngày, gây tổn hại nghiêm trọng cho doanh nghiệp và sức khỏe người tiêu dùng. Bởi vậy, công cuộc “làm sạch” thị trường phải được xem là nhiệm vụ thường xuyên, kiên trì và có chiến lược dài hạn.

Tọa đàm có sự tham gia của đại diện nhiều cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức xã hội và doanh nghiệp. Các ý kiến tại đây đã phác họa một “bức tranh đa chiều” về tình trạng hàng giả, hàng nhái trên thị trường thực phẩm chức năng – lĩnh vực đang bị lợi dụng nhiều nhất hiện nay. Bên cạnh việc chỉ ra những bất cập trong chính sách quản lý và cơ chế hậu kiểm, các đại biểu cũng tập trung bàn giải pháp khắc phục lỗ hổng pháp lý, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng chức năng, đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn người tiêu dùng nhận biết và lựa chọn sản phẩm an toàn.

Từ góc nhìn quản lý ngành y tế, đồng chí Tạ Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cho biết, trong nhóm các sản phẩm bị phát hiện vi phạm, thực phẩm chức năng chiếm tỷ lệ cao nhất. Trong khi tỷ lệ thuốc giả hiện nay rất thấp thì nhiều sản phẩm thực phẩm chức năng lại bị phát hiện quảng cáo sai sự thật, “thần thánh hóa” công dụng, thậm chí tự xưng là thuốc chữa bệnh. Việc này không chỉ gây ngộ nhận trong dư luận mà còn trực tiếp đe dọa sức khỏe người tiêu dùng, đặc biệt là người cao tuổi và bệnh nhân mãn tính.

Thực tế cho thấy, không ít đối tượng đã lợi dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử để tung ra hàng loạt sản phẩm giả, không rõ nguồn gốc, không qua kiểm định, gắn mác “chống ung thư”, “tăng cường sinh lực”, “trẻ hóa toàn thân”… Sự tinh vi trong cách thức quảng cáo, sử dụng hình ảnh bác sĩ, chuyên gia “ảo” và các video dàn dựng chuyên nghiệp khiến người tiêu dùng dễ bị đánh lừa.

Theo đồng chí Dương Mạnh Hùng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội, trong 6 tháng đầu năm, các lực lượng chức năng đã phát hiện hàng loạt vụ vi phạm điển hình như: hơn 23.000 sản phẩm bánh kẹo không rõ nguồn gốc tại La Phù, 2,5 tấn gạo giả mạo thương hiệu nổi tiếng, hàng nghìn lon sữa và thực phẩm chức năng bị tẩy xóa hạn sử dụng. Thậm chí, nhiều sản phẩm còn gắn nhãn mác thương hiệu ngoại quốc nhưng được gia công thủ công, không đạt tiêu chuẩn an toàn, tiềm ẩn nguy cơ cao cho sức khỏe cộng đồng.

Các chuyên gia tại tọa đàm đều thống nhất nhận định: thực phẩm chức năng nằm ở ranh giới mong manh giữa thuốc và thực phẩm, do đó cần có quy chuẩn quản lý riêng biệt, không thể áp dụng cơ chế như đối với hàng hóa thông thường. Hệ thống pháp luật hiện hành tuy đã có những quy định về công bố, quảng cáo và lưu hành, song cơ chế giám sát hậu kiểm còn yếu, khiến nhiều sản phẩm sau khi được cấp phép công bố lại không được theo dõi sát sao quá trình sản xuất và phân phối.

Từ thực tế đó, các đại biểu đề xuất cần xây dựng hành lang pháp lý riêng cho thực phẩm chức năng, bao gồm tiêu chuẩn sản xuất, ghi nhãn, phân phối và quảng cáo; đồng thời ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc, mã QR chính thống để người tiêu dùng có thể dễ dàng kiểm tra, xác thực thông tin sản phẩm.

Song song với nỗ lực của cơ quan quản lý, vai trò của báo chí và người tiêu dùng cũng được nhấn mạnh. Báo chí không chỉ là kênh truyền thông định hướng dư luận mà còn là “người gác cổng” bảo vệ người tiêu dùng bằng việc phản ánh trung thực, kịp thời các vi phạm, đồng thời phổ biến kiến thức nhận biết hàng thật, hàng giả. Người tiêu dùng cũng cần nâng cao nhận thức, không mua hàng trôi nổi, không tin vào những lời quảng cáo “màu mè” trên mạng, mà nên lựa chọn các nhà thuốc, hệ thống phân phối uy tín, có hóa đơn và nguồn gốc rõ ràng.

Tọa đàm khép lại với thông điệp mạnh mẽ: chống hàng giả không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng, mà là trách nhiệm của toàn xã hội. Bởi đằng sau mỗi sản phẩm kém chất lượng là sức khỏe, niềm tin và sự an toàn của hàng triệu người tiêu dùng. Một thị trường lành mạnh, minh bạch chỉ có thể được hình thành khi cả cơ quan quản lý, doanh nghiệp, truyền thông và người dân cùng chung tay - không chỉ để bảo vệ thương hiệu Việt, mà còn để bảo vệ chính sự sống còn của niềm tin xã hội.

Minh Phương