Đại hội Đảng bộ huyện Phú Xuyên lần thứ I được tổ chức vào tháng 11 năm 1947 khi nhân dân ta tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Cách mạng tháng Tám thành công, phía bắc quân đội Tưởng lấy danh nghĩa quân Đồng minh, tiến vào giải giáp quân đội Nhật, thực hiện âm mưu “Tiêu diệt Đảng ta, phá tan chính quyền cách mạng non trẻ”. Đại hội đã đề ra chủ trương: "Đảng phải cử cán bộ Huyện trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng, sâu sát với quần chúng, bồi dưỡng quần chúng để kết nạp vào Đảng, đề cao vai trò lãnh đạo của Việt Minh, xây dựng kinh tế kháng chiến, phát triển nghề thủ công”. Từ tầm nhìn và chủ trương đúng đắn ấy, tổ chức Đảng của Huyện ngày càng lớn mạnh, là hạt nhân lãnh đạo các tổ chức cơ sở Đảng đứng lên vừa lao động sản xuất vừa chiến đấu giành chính quyền.

Đại hội Đại biểu Đảng bộ Huyện lần thứ II, nhiệm kỳ 1949-1958, diễn ra vào cuối năm 1949. Đại hội đề ra nhiệm vụ: “Tích cực phát động phong trào rào làng kháng chiến, tiêu thổ kháng chiến. Chi bộ, chi uỷ phải trực tiếp tham gia lãnh đạo dân quân du kích. Các đảng viên đều phải vào du kích. Bí thư chi bộ phải tham gia chiến tranh du kích”. Mỗi đảng viên chính thức phải giới thiệu một người vào hội, nhanh chóng xây dựng chi bộ ở tất cả cơ quan, các xã. Kết quả phong trào kháng chiến đã có bước chuyển biến căn bản, từng bước giành thế chủ động trên chiến trường, tạo thế và lực tiến lên giải phóng Huyện ngày 30-7-1954.

Trải qua 5 kỳ Đại hội từ Đại hội lần thứ III năm 1958 đến Đại hội hội lần thứ VII năm 1964, Đảng bộ Huyện đã lãnh đạo nhân dân tiến hành cải tạo quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất. Thực hiện nhiệm vụ lãnh đạo phát triển kinh tế với mục tiêu: “Tập trung mọi nỗ lực, hướng các tầng lớp Nhân dân vào công cuộc khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh”. Vừa chống lại các âm mưu phá hoại của đế quốc, phản động, bài trừ các tàn dư của chế độ cũ, vừa hoàn thành cuộc cách mạnh dân chủ, đem lại ruộng đất cho nhân dân. Tăng cường cảnh giác “Sản xuất, chiến đấu và sẵn sàng chiến đấu” chống mọi âm mưu, thủ đoạn đánh phá miền Bắc của địch, sẵn sàng chi viện cho chiến trường miền Nam.

Từ năm 1967 đến năm 1974, Đảng bộ Huyện tiến hành 5 kỳ Đại hội (Đại hội lần thứ VIII năm 1967 đến Đại hội lần thứ XII năm 1974) trong bối cảnh Đảng bộ và Nhân dân Phú Xuyên bắt tay vào công cuộc khôi phục hậu quả chiến tranh và phát triển kinh tế. Đại hội đề ra nhiệm vụ then chốt: “Phát triển nông nghiệp, đẩy mạnh công tác vận động đồng bào đi xây dựng kinh tế miền núi, đẩy mạnh phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp”. Năm 1975, tin chiến thắng trên chiến trường dồn dập dội về, làm nức lòng và cổ vũ mạnh mẽ cán bộ, đảng viên, nhân dân huyện Phú Xuyên. Với tinh thần “Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng”. Năm 1975, toàn Huyện đạt 106% kế hoạch tuyển quân, gấp 3 lần năm 1974, đánh dấu một dấu son chói lọi vào truyền thống “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người” của huyện Phú Xuyên. Thể hiện ý chí quyết tâm và đóng góp to lớn vào nhiệm vụ giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.

Từ năm 1976 đến năm 2015, Đảng bộ Huyện tiến hành 12 kỳ Đại hội (Đại hội lần thứ XIII năm 1976 đến Đại hội lần thứ XXIV năm 2015). Trong thời gian này, Đảng bộ Huyện thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược khắc phục hậu quả chiến tranh và đường lối đổi mới năm 1986. Với tinh thần: “Nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật, đánh giá đúng sự thật”. Đại hội đề ra phương hướng, nhiệm vụ: Ra sức xây dựng Đảng vững mạnh trên các mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức, thực sự đổi mới về cách nghĩ cách làm, quản lý kinh tế - xã hội, đổi mới công tác tổ chức cán bộ. Trải qua 75 năm xây dựng và phát triển, bức tranh kinh tế - xã hội của Huyện ngày một khởi sắc, đời sống nhân dân liên tục được nâng cao, chính trị - xã hội ổn định, an ninh quốc phòng đảm bảo.

Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện Phú Xuyên lần thứ XXV nhiệm kỳ 2020-2025 dự kiến diễn ra vào đầu tháng 8/2020 với 252 đại biểu đến từ 58 tổ chức cơ sở Đảng trực thuộc. Đại hội có nhiệm vụ kiểm điểm việc thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XXIV Đảng bộ Huyện nhiệm kỳ 2015-2020; quyết định mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm phát triển Huyện giai đoạn 2020-2025, định hướng đến năm 2030 và các năm tiếp theo. Đảng bộ xác định mục tiêu: “Tiếp tục xây dựng Đảng bộ, hệ thống chính trị huyện trong sạch, vững mạnh. Kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng khá, bền vững; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp - thương mại dịch vụ - nông nghiệp. Huy động, thu hút, sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư xây dựng, phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. Phát triển toàn diện lĩnh vực văn hóa xã hội, đảm bảo an sinh xã hội, nâng cao đời sống của nhân dân. Giữ vững ổn định an ninh chính trị, đảm bảo trật tự an toàn xã hội. Phấn đấu đến năm 2030 Huyện trở thành đô thị vệ tinh phía Nam Thủ đô, là khu vực phát triển mới về đô thị, có kinh tế - xã hội phát triển nhanh, bền vững”. Với phương châm “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đổi mới - Phát triển”, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Phú Xuyên tiếp tục kế thừa, phát huy truyền thống Huyện anh hùng, nỗ lực phấn đấu, vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, xây dựng huyện Phú Xuyên ngày càng phát triển bền vững.

Trần Nga