Đây là sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động vinh danh danh nhân Chu Văn An được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ra Nghị quyết cùng Việt Nam tổ chức. Lễ kỷ niệm là dịp để nhân dân Thủ đô và nhân dân cả nước, nhất là thế hệ trẻ, tri ân và tôn vinh người thầy giáo tiêu biểu của Việt Nam, đồng thời khẳng định những giá trị tinh thần to lớn mà danh nhân Chu Văn An để lại cho đời sau.

Các đồng chí lãnh đạo Trung ương và thành phố Hà Nội dâng hương tưởng nhớ danh nhân Chu Văn An tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Tới dự Lễ kỷ niệm có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Vương Đình Huệ; Bí thư Trung ương Đảng, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Thứ trưởng Bộ Ngoại giao - Chủ tịch Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam Lê Hoài Trung, Phó Bí thư Thành ủy - Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Chu Ngọc Anh, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội khoá XVI Ngô Thị Thanh Hằng; Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Thị Tuyến; Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong; Phó Bí thư Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn; các đồng chí trong Ban Thường vụ Thành ủy, Thường trực HĐND, UBND thành phố Hà Nội; lãnh đạo tỉnh Hải Dương; đại diện nhân sĩ, trí thức, học sinh, sinh viên, các tầng lớp nhân dân Thủ đô; đại diện dòng họ Chu ở huyện Thanh Trì và đại biểu một số trường học mang tên Chu Văn An.

Tới dự còn có ngài Michael Croft, Trưởng đại diện Tổ chức UNESCO tại Việt Nam; các vị đại sứ, đại biện và đại diện các tổ chức quốc tế tại thành phố Hà Nội...

Tại Lễ kỷ niệm, các đại biểu đã nghe chúc văn và dâng hương tưởng nhớ các vị tiên thánh, tiên hiền và thầy giáo, danh nhân văn hoá Chu Văn An tại Nhà Thái học.

Nhà giáo dục tiêu biểu của Việt Nam

Trình bày diễn văn tại Lễ kỷ niệm, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Chu Ngọc Anh cho biết, tháng 11-2019, tại kỳ họp lần thứ 40 Đại hội đồng các quốc gia thành viên UNESCO đã thông qua hồ sơ danh nhân Chu Văn An. Điều đó có nghĩa là UNESCO sẽ cùng Việt Nam tiến hành các hoạt động kỷ niệm 650 ngày mất của danh nhân Chu Văn An vào năm 2020 (1370-2020). Đây là niềm vinh dự, tự hào to lớn của Việt Nam. Sự tôn vinh này không chỉ khẳng định sự đánh giá cao của cộng đồng quốc tế về những giá trị văn hóa, giáo dục của Việt Nam, mà còn góp phần quảng bá cho các mục tiêu bình đẳng trong giáo dục và tinh thần học tập suốt đời mà UNESCO thúc đẩy.

Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Chu Ngọc Anh phát biểu tại Lễ kỷ niệm

Danh nhân Chu Văn An sinh ra trong một gia đình bình dân tại làng Quang Liệt, huyện Thanh Đàm (nay là thôn Văn, xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội). Ông đã dành cả cuộc đời cho sự nghiệp giáo dục, đào tạo ở Thanh Trì, Thăng Long và Chí Linh (Hải Dương). Ông nổi tiếng với kiến thức sâu rộng và lòng dạ trong sạch, ngay thẳng không đổi, đạo đức thanh cao được mọi người kính phục, nể trọng.

Uy tín vang danh thiên hạ, Chu Văn An được mời giữ chức Tư nghiệp Quốc Tử Giám, trông coi việc học của cả nước. Xã hội rối ren, ông dâng “Thất trảm sớ”, xin Vua Trần Dụ Tông trừng trị bảy gian thần làm lũng đoạn triều chính. Nhà vua không nghe, ông từ quan, về vùng núi Chí Linh (tỉnh Hải Dương) tiếp tục sự nghiệp trồng người. Năm 1370, thầy giáo Chu Văn An qua đời và được phối thờ ở Văn Miếu.

Chu Văn An là một trong những nhà giáo đầu tiên trong lịch sử giáo dục nước Việt mở trường tư thục để giảng dạy cho mọi tầng lớp nhân dân. Nhờ trường của thầy Chu Văn An, con em nhà bình dân đã có chỗ học, nhiều người trong số họ học giỏi, đỗ cao, trở thành nhân tài của đất nước, trong đó có Phạm Sư Mạnh và Lê Quát...

Quan điểm giáo dục của Chu Văn An là học phải đi đôi với thực hành, tự suy nghĩ, khơi dậy, phát hiện chân lý cũng như khả năng ẩn giấu trong từng con người; khuyến khích học để biết, để làm việc, cống hiến cho xã hội và học tập suốt đời. Cho đến ngày nay, quan điểm đó vẫn còn giá trị, gần gũi với mục đích giáo dục của thế giới hiện nay mà UNESCO đã tổng kết, đề xuất: Học để biết, học để làm, học để cùng chung sống, học để tự khẳng định mình, đặc biệt là giáo dục không phân biệt giàu nghèo. Chính vì vậy, thầy giáo Chu Văn An đã được Tổ chức UNESCO ghi nhận là nhà giáo dục tiêu biểu của Việt Nam.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Chu Ngọc Anh nhấn mạnh: “Cùng với Anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi, Đại thi hào Nguyễn Du, Chủ tịch Hồ Chí Minh, thầy Chu Văn An là người Việt Nam thứ tư được UNESCO vinh danh. Trải qua các thời kỳ lịch sử, nhà giáo Chu Văn An đã trở thành hình tượng gắn liền với truyền thống hiếu học và sự nỗ lực vươn lên trên con đường học vấn của người Việt Nam. Đức hạnh và uy tín của ông ảnh hưởng sâu rộng tới mức các thế hệ sau đều tôn ông là Người thầy muôn đời”.

Chương trình nghệ thuật tại Lễ kỷ niệm

Những triết lý vượt ra khỏi phạm vi trường học

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm, ngài Michael Croft, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Hà Nội cho biết, triết lý giáo dục của nhà giáo Chu Văn An có giá trị cho đến muôn đời, đó là triết lý "học cả đời", "học đi đôi với thực hành". Những triết lý của ông vượt ra khỏi phạm vi trường học, dành cho cả những người làm cha, làm mẹ, chứ không chỉ dành cho thầy, cô giáo và học sinh. Tư tưởng giáo dục của ông đề cao sự công bằng, bình đẳng, coi trọng giáo dục con người và văn hóa, đó chính là nền móng để phát triển đất nước.

Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Hà Nội nhấn mạnh, sức sáng tạo của chúng ta được khơi nguồn từ lịch sử. Chúng ta hãy cùng nhau tìm đến với nguồn cảm hứng từ chính di sản về công lý, về sự bình đẳng và về cộng đồng của danh nhân Chu Văn An, đã và đang được tiếp nối ngay tại Thủ đô Hà Nội, Thành phố Vì hòa bình, Thành phố Sáng tạo. Noi gương Danh nhân, thầy giáo Chu Văn An, chúng ta hãy coi giáo dục là một sự nghiệp suốt đời quan trọng và cần thiết cho sự phát triển bền vững của bản thân, của gia đình, của cộng đồng và của toàn dân tộc.

Ngài Michael Croft, đại diện UNESCO tại Việt Nam phát biểu tại Lễ kỷ niệm

Cũng tại buổi Lễ, ông Chu Văn Tài (thôn Văn, xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì), hậu duệ đời thứ 26 của danh nhân Chu Văn An và Phó Bí thư Đoàn Trường Trung học phổ thông quốc gia Chu Văn An Nguyễn Minh Hiền, đại diện thế hệ trẻ đã bày tỏ lòng tôn kính đối với thầy Chu Văn An và nguyện tiếp nối những giá trị muôn đời trong di sản của thầy về văn hóa, giáo dục, đạo đức.

Linh Vũ – Thành Nguyễn