Toàn cảnh Phiên giải trình

Dự Phiên giải trình có các đồng chí: Hoàng Trung Hải, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội; Ngô Thị Thanh Hằng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy; Nguyễn Đức Chung, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố; Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố; Đào Đức Toàn, Phó Bí thư Thành ủy; Nguyễn Thị Lan Hương, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Dân vận Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố; các đồng chí ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy; lãnh đạo các sở, ban, ngành Thành phố; Chủ tịch HĐND, UBND, Đội trưởng đội quản lý trật tự xây dựng các quận, huyện, thị xã và một số chủ tịch UBND xã, phường.

Các đại biểu tham dự Phiên giải trình

Làm rõ trách nhiệm, lộ trình khắc phục trong quản lý trật tự xây dựng-đô thị

Phát biểu khai mạc Phiên giải trình, Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Thị Bích Ngọc cho biết, thực hiện Luật Tổ chức Chính quyền địa phương, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND, Chương trình công tác năm 2019 của Thường trực HĐND thành phố Hà Nội, trong phiên họp Thường trực HĐND Thành phố lần này, Thường trực HĐND Thành phố lựa chọn nội dung về về kết quả thực hiện kết luận chất vấn tại các kỳ họp HĐND khóa XV về công tác quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn Thành phố, để yêu cầu UBND Thành phố và các cơ quan liên quan giải trình.

Theo Chủ tịch HĐND Thành phố, Thường trực HĐND Thành phố lựa chọn nội dung giải trình này trước hết bởi trong những năm qua, công tác quản lý trật tự xây dựng đô thị được Thành phố xác định là nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng. Thành ủy, HĐND, UBND Thành phố đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt. Đây cũng là nội dung được HĐND quan tâm giám sát, chất vấn và tái chất vấn tại các kỳ họp thứ 3, 4, 5 HĐND Thành phố khóa XV. Sau chất vấn của HĐND, UBND Thành phố đã tập trung chỉ đạo, ban hành kế hoạch khắc phục những tồn tại hạn chế trong công tác quản lý trật tự xây dựng. Qua đó, đến nay nhiều công trình xây dựng đã được kiểm tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện các vi phạm; các vi phạm trật tự xây dựng phức tạp, nổi cộm, gây bức xức dư luận, cử tri Nhân dân đã dần được hạn chế; các vi phạm tồn đọng đã được rà soát, phân loại, xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm xử lý, giải quyết; ý thức chấp hành pháp luật trong hoạt động xây dựng của người dân và tổ chức dần được nâng cao.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Thị Bích Ngọc phát biểu tại Phiên giải trình

Qua theo dõi báo cáo cho thấy, tỷ lệ công trình có phép tăng qua từng năm: Năm 2016 đạt 95,61%, năm 2017 đạt 95,61% và năm 2018 đạt 97,9%. Trong khi, tỷ lệ công trình vi phạm trật tự xây dựng giảm qua từng năm: Năm 2016 có 2.469 trường hợp, chiếm 13,5%; năm 2017 có 1.916 trường hợp, chiếm 10,99% và năm 2018 có 1.065 trường hợp, chiếm 5,22%.

Tuy nhiên, Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Thị Bích Ngọc cũng nhận định, bên cạnh những kết quả đã đạt được, Thành phố vẫn phải đối mặt với nhiều vấn đề hạn chế nảy sinh phải tập trung giải quyết trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Thủ đô, đó là: Công tác quy hoạch, quản lý theo quy hoạch, xây dựng, quản lý phát triển đô thị ở một số lĩnh vực chưa đáp ứng yêu cầu độ thị hóa cao; công tác quản lý đất đai, quản lý trật tự xây dựng có mặt còn hạn chế, yếu kém. Những vi phạm về quản lý quy hoạch như mật độ xây dựng, chiều cao công trình, kiến trúc theo dự án được duyệt vẫn còn xảy ra gây bức xúc trong dư luận và Nhân dân; tiến độ xử lý còn chậm. Nhiều vi phạm xây dựng trên đất nông nghiệp, lâm nghiệp, đất rừng tồn tại cũ chưa được xử lý dứt điểm tại các quận, huyện, thị xã, một số vi phạm mới tuy đã được phát hiện nhưng chưa được xử lý giải quyết kịp thời triệt để. Trên địa bàn Thành phố vẫn còn một số công trình nhà “siêu mỏng, siêu méo” tồn đọng cũ chưa được giải quyết; đồng thời tiếp tục phát sinh thêm các thửa đất, công trình “siêu mỏng, siêu méo” trên một số tuyến đường, tuyến phố mới mở gây mất mỹ quan chung của Thành phố.

Đây cũng là nội dung này nhận được nhiều ý kiến, kiến nghị của cử tri tại các kỳ tiếp xúc cử tri, tiếp công dân; được nhiều cơ quan thông tấn báo chí phản ánh.

Bên cạnh đó, với mục đích thông qua giải trình, Thành phố sẽ làm rõ những tồn tại trong tổ chức triển khai thực hiện các quy định của pháp luật về quản lý trật tự xây dựng trong thời gian vừa qua, từ đó xác định rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan và trách nhiệm của từng cấp, từng ngành để đưa ra những giải pháp, biện pháp cần thiết nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn Thành phố trong thời gian tới.

Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Nguyễn Thị Bích Ngọc nhấn mạnh: Thường trực HĐND Thành phố đề nghị các vị đại biểu HĐND Thành phố bám sát mục đích, yêu cầu của phiên họp; trách nhiệm, xây dựng, thẳng thắn. Cũng đề nghị UBND Thành phố, các sở, ngành, các đơn vị liên quan có mặt, trong đó có cả 30 đội trưởng đội quản lý trật tự xây dựng đô thị của các quận, huyện, thị xã trên địa bàn, giải trình rõ, thẳng vào vấn đề mà đại biểu quan tâm, trong đó làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm, lộ trình cụ thể, biện pháp khắc phục trong thời gian tới.

Truy trách nhiệm quản lý của từng Chủ tịch xã, phường

Tại phiên làm việc, các câu hỏi của đại biểu HĐND đã nêu các vấn đề quản lý trật tự xây dựng cụ thể đến từng công trình trên địa bàn các phường và truy trách nhiệm của Chủ tịch từng xã, phường có công trình vi phạm, đặc biệt là các công trình vi phạm còn kéo dài.

Đại biểu Trần Thị Vân Hoa (quận Tây Hồ) nêu ý kiến ghi nhận sự vào cuộc tích cực của Thành phố trong công tác xử lý vi phạm trật tự xây dựng, tuy nhiên đại biểu dẫn chứng vẫn còn tồn tại các công trình xây dựng sai phép chưa được ngăn chặn kịp thời gây thiệt hại chung cho xã hội, ảnh hưởng đến uy tín của chính quyền, điển hình như công trình tại ngõ 61, phố Bằng Liệt.

Đại biểu Vũ Ngọc Anh (quận Nam Từ Liêm) cũng cho biết, tại thông báo kết luận của phiên họp HĐND lần 3, 4 ,5 đã yêu cầu các quận, huyện, thị xã rà soát, thống kê các công trình còn tồn đọng, tuy nhiên báo cáo của HĐND cho thấy địa bàn quận Thanh Xuân còn nhiều vi phạm, đề nghị Chủ tịch phường Quỳnh Lôi, phường Hạ Đình giải thích vì sao các công trình vi phạm còn tồn tại, nêu trách nhiệm vào thời gian giải quyết

Đánh giá xử lý vi phạm trật tự xây dựng đã có tiến triển rõ nét, tuy nhiên đại biểu Nguyễn Thanh Bình (Sóc Sơn) cho rằng vẫn còn có địa bàn chưa kiên quyết, chưa làm hết trách nhiệm trong xử lý vi phạm trật tự xây dựng kéo dài. Đề nghị các đồng chí Chủ tịch phường Quỳnh Mai (quận Hai Bà Trưng), Chủ tịch phường Mai Động (quận Hoàng Mai), Đội trưởng đội quản lý trật tự xây dựng của quận Hai Bà Trưng và Hoàng Mai cho biết trách nhiệm khi chưa xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn quận.

Giải trình tại phiên họp, Chủ tịch phường Hoàng Liệt (quận Hoàng Mai) Trần Huy Hoàng, quận Hoàng Mai cho biết, trách nhiệm của Phường là do địa bàn rộng, khu dân cư đông, cán bộ phụ trách quản lý địa bàn chưa sâu sát. Chủ tịch phường Hoàng Liệt nhận trách nhiệm bản thân chưa đôn đốc kịp thời, chưa quản lý sát sao nên sẽ rút kinh nghiệm đôn đốc và cho biết vi phạm tại Phường sẽ xử lý xong trong 30 ngày tới.

Chủ tịch phường Hạ Đình Hà Minh Tuấn (Thanh Xuân) cho biết, với sai phạm tại công trình thuộc Phường là do cán bộ thiếu trách nhiệm trong kiểm tra, giám sát, không kịp thời lập biên bản xử lý. Chủ tịch phường Hạ Đình cũng nhận trách nhiệm cá nhân về thiếu sót trong quản lý và đề xuất xây dựng kế hoạch xử lý trong tháng 5/2019.

Về vi phạm tại phường Mai Động (Hai Bà Trưng), Chủ tịch UBND phường Mai Động Nguyễn Trường Thịnh cho biết, về công trình vi phạm của ông Nguyễn Quang Tuấn, lãnh đạo quận Hoàng Mai đã rất quan tâm xử lý đến trường hợp này. Dự kiến thời gian 20 đến 30 ngày UBND Quận ban hành cưỡng chế mới thì Phường sẽ thực hiện cưỡng chế công trình vi phạm trong tháng 4/2019.

Nêu ý kiến tại phiên họp, Giám đốc Sở Nội vụ Trần Huy Sáng cho biết, trong thời gian tới đoàn kiểm tra công vụ của Thành phố tiếp tục kiểm tra các vụ việc vi phạm trật tự xây dựng, đặc biệt là các vụ việc được báo chí quan tâm trong quản lý trật tự xây dựng.

Giám đốc Sở Xây dựng Lê Văn Dục phát biểu tại Phiên giải trình

Giám đốc Sở Xây dựng Lê Văn Dục thừa nhận, trong năm 2018, do không đẩy nhanh tốc độ xử lý nên số lượng công trình vi phạm tồn đọng còn nhiều. Trước năm 2018, từ 413 công trình còn tồn đọng đã giảm xuống còn 80 công trình, nhưng năm 2018 không xử lý thêm được trường hợp nào.

Các quận, huyện còn nhiều công trình tồn đọng là: Cầu Giấy, Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm, Hoàng Mai, Thanh Xuân, Thạch Thất, Hoài Đức.

Lãnh đạo Sở Xây dựng cũng thừa nhận vẫn còn tình trạng báo cáo không chính xác và nhận một phần trách nhiệm về tình trạng này. Sở Xây dựng đã đề ra kế hoạch, trong tháng 4 sẽ phấn đấu giải quyết, đôn đốc, kiểm tra, xử lý các vi phạm trong thẩm quyền và đề ra tiến độ xử lý đối với 80 trường hợp còn tồn đọng.

“Cái gì vượt thẩm quyền thì phải mạnh dạn đề xuất, đồng thời phải nêu cao trách nhiệm của người đứng đầu trong việc xử lý vi phạm” - ông Lê Văn Dục nói.

Giám đốc Sở Tài nguyên và môi trường Nguyễn Trọng Đông phát biểu tại Phiên giải trình

Giám đốc Sở Tài nguyên và môi trường Nguyễn Trọng Đông giải trình về sử dụng quản lý đất nông nghiệp, đất công ích. Ông Đông cho biết: Qua năm các năm, Sở đã thành lập các đoàn thanh tra liên ngành, hiện đã có kết luận thanh tra với quản lý đất công trên địa bàn 30 quận huyện và đã công bố kết luận này. Đối với từng nhóm vi phạm như vi phạm sử dụng đất không đúng mục đích; chuyển nhượng đất trái quy định; … Sở đã đề xuất các giải pháp để xử lý. Trước 2014 tỷ lệ vi phạm là 81%, sau đó giảm xuống còn 19%. Trong kiến nghị xử lý, Sở có kiến nghị đối với cấp xã có kiểm điểm làm rõ trách nhiệm của Chủ tịch cấp huyện, xã; tạm dừng điều hành với 7 chủ tịch xã; 61 công chức địa chính ở 58 xã phường, thị trấn. Sở sẽ tiếp tục giám sát đôn đốc các quận huyện để thực hiện nghiêm xử lý vi phạm theo kết luận thanh tra. Nhân đây, Sở cũng kiến nghị với các trường hợp sau 1/1/2014 thì xử lý nghiêm theo Chỉ thị 04, không thể “chạy theo” vi phạm ở cơ sở, phải dứt điểm xử lý.

Nhiều cán bộ thanh tra đã bị xử lý vì để xảy ra vi phạm

Thay mặt UBND Thành phố, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Đức Chung trân trọng cảm ơn các đại biểu đã chọn vấn đề công tác quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn Thành phố để đưa ra Phiên giải trình hôm nay.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Đức Chung phát biểu tại Phiên giải trình

Báo cáo thêm để nhằm làm rõ Phiên giải trình, Chủ tịch UBND Thành phố nêu thực trạng về sai phạm trật tự xây dựng trên địa bàn Thành phố chủ yếu ở 4 nhóm là: vi phạm trật tự xây dựng ở công trình dự án do Chủ đầu tư là công ty; vi phạm của cá nhân hộ gia đình; vi phạm trên đất nông nghiệp (đất công do UBND xã quản lý, đất giao cho các hộ làm nông nghiệp); phát sinh đối với trật tự xây dựng với nhà siêu mỏng siêu méo; vi phạm trật tự quản lý tại các khu rừng phòng hộ. Những vi phạm diễn ra trong thời gian ở nhiều mức độ khác nhau, nhiều công trình gây ra nhiều bức xúc cho cử tri; cũng đã có sự chỉ đạo cụ thể của Chính phủ, của cả hệ thống cơ quan báo chí Trung ương và Thành phố, có nhiều ý kiến kiến nghị của cử tri trên địa bàn,…

Trước tình trạng đó, Thành ủy đã có Chỉ thị 08 để lãnh đạo các cấp lập lại trật tự xây dựng. UBND Thành phố đã ban hành nhiều biện pháp và lộ trình giải quyết cụ thể. Đáng chú ý, Chủ tịch UBND Thành phố cho rằng một trong những nguyên nhân chính của tình trạng này là việc phát hiện vi phạm ở cơ sở không kịp thời, thậm chí có biểu hiện bao che làm ngơ cho những vi phạm của cán bộ cơ sở.

Nhận thấy điều đó, Thành phố đề xuất Thủ tướng Chính phủ cho Thành phố thí điểm sắp xếp lại Đội thanh tra quản lý xây dựng. Tiếp đó tổ chức nhiều đoàn thanh tra công vụ để rà soát lại những kiến nghị của cử tri. Đồng thời, tiếp nhận các đơn thư khiếu nại của người dân, phản ánh của báo chí để tiến hành kết luận của Thanh tra. Từ đó đến nay đã có 10 công trình vi phạm đã chuyển Công an. Trên cơ sở tổ chức kiểm tra cụ thể rà soát các vi phạm trên địa bàn đến tháng 6/2016, Thành phố yêu cầu từng đơn vị tiến hành khắc phục, đến nay đã khắc phục được 500 công trình.

Tuy nhiên, Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Đức Chung cũng chỉ rõ trong 3 năm vừa qua vẫn có những công trình phát sinh và vi phạm nghiêm trọng. Về vấn đề này, có trách nhiệm của chính quyền của các cấp, của UBND Thành phố và của Chủ tịch UBND Thành phố.

Để khắc phục, UBND Thành phố tiếp tục rà soát các nội dung kết luận của Thanh tra Thành phố, tiếp tục cử các đoàn thanh tra. Đặc biệt, UBND Thành phố đã đôn đốc Thanh tra Thành phố có công bố kết luận với vi phạm tại đất rừng Sóc Sơn để UBND huyện Sóc Sơn, 9 xã trên địa bàn Huyện, Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn và Sở Xây dựng xử lý dứt điểm các vi phạm này.

Liên quan các công trình do chủ doanh nghiệp vi phạm, Thành phố đã cương quyết với những chủ công trình này phải khắc phục xử lý những vi phạm, nếu không sẽ không có chủ trương cấp phép đầu tư các dự án mới.

Đối với những công trình vi phạm qua các thời kỳ khác nhau, như mương Phan Kế Bính và mương Nguyễn Khánh Toàn, Chủ tịch UBND Thành phố cho biết: Tháng 6/2018 Thành phố đã chỉ đạo xử lý xong, hiện còn 2 công trình vẫn đang tồn tại do còn thời hạn hợp đồng. Chủ công trình cũng cam đoan sẽ tháo dỡ khi hết thời hạn hợp đồng, phù hợp với tiến độ dự án cống hóa mương. “Tinh thần của Thành phố là cương quyết, không châm chước bất kỳ trường hợp nào” – Chủ tịch UBND Thành phố nhấn mạnh.

Hiện nay, tình trạng vi phạm trên đất nông nghiệp còn diễn biến phức tạp. Thành phố cho rằng tình trạng này là do cán bộ cơ sở buông lỏng quản lý, cấp Thành phố cũng không thanh tra không kịp thời. Đã có 98 cán bộ Chủ tịch, Phó chủ tịch xã, phường bị kỷ luật và cách chức, nhiều cán bộ thanh tra đã bị xử lý vì để xảy ra vi phạm. Thậm chí, theo báo cáo, có những trường hợp có dấu hiệu tội phạm làm giả giấy tờ, hợp pháp hóa những sai phạm này. Vì thế, Công an Thành phố sẽ xử lý nghiêm những trường hợp dung túng hợp pháp hóa những công trình vi phạm.

Chủ tịch UBND Thành phố cho biết: Trên địa bàn Thành phố hiện còn 132 công trình nhà siêu mỏng siêu méo tồn tại. Ngoài việc khắc phục những vi phạm, trong thời gian tới, khi tiến hành đo đạc, Thành phố sẽ tập trung giải phóng mặt bằng cho người dân đối với những mảnh đất 30m không đủ xây nhà, để trồng cây hoa. Đối với những vi phạm mới, Thành phố sẽ chỉ đạo Chủ tịch các cấp xử lý dứt điểm các công trình vi phạm.

Nhân đây, Chủ tịch UBND Thành phố mong muốn đại biểu HĐND Thành phố tiếp tục thực hiện giám sát chặt chẽ hơn nữa việc thực hiện các kế hoạch của Thành phố đối với 4 nội dung phiên giải trình đưa ra. Đồng thời đề xuất với đoàn giám sát tối cao của Quốc hội cần phải có chế tài xử lý mạnh mẽ đối với chủ thầu xây dựng và cá nhân xây dựng để xảy ra vi phạm.

Chủ tịch UBND Thành phố cũng mong muốn HĐND Thành phố chỉ đạo HĐND các quận, huyện cùng cử tri vào cuộc giám sát những nội dung trên. Đồng thời cho biết, trong 1-7-2019, UBND Thành phố sẽ ra mắt Cổng thông tin để tiếp nhận và trả lời các phản ánh của người dân về những vấn đề trật tự xây dựng trật tự giao thông, ứng xử văn hóa…để hạn chế thấp nhất tiến tới khắc phục hoàn toàn những vi phạm trên địa bàn Thành phố.

Phát biểu kết luận Phiên giải trình, Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Thị Bích Ngọc khẳng định, với việc lựa chọn đúng chủ đề được Thành phố và Nhân dân, cử tri hết sức quan tâm, Phiên giải trình đã thành công.Tại Phiên giải trình, ngoài chủ tịch UBND các quận, huyện, thị xã, HĐND Thành phố đã mời 25 chủ tịch UBND xã, phường và 30 Đội trưởng Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị tham dự. Qua 17 câu hỏi và 22 lượt trả lời; so sánh với các phiên giải trình trước, phần trả lời của các đại biểu đều đi thẳng vào vấn đề, nhận trách nhiệm, đưa ra lộ trình và nêu rõ nguyên nhân. Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Thị Bích Ngọc đề nghị, bí thư các cấp ủy và chủ tịch UBND các địa phương cần chỉ đạo, tăng cường trách nhiệm của đội quản lý trật tự xây dựng, kiên quyết xử lý triệt để sai phạm cũ, không để phát sinh vi phạm mới. Đối với những phát sinh mới năm 2019, Chủ tịch HĐND Thành phố yêu cầu các địa phương cần kiên quyết lập lại trật tự, kỷ cương hành chính “UBND Thành phố chỉ đạo các đơn vị rà soát công tác quản lý, bảo đảm từng địa phương, các cấp, các ngành phải rõ nhiệm vụ, rõ trách nhiệm được giao” - Chủ tịch HĐND Thành phố nhấn mạnh.

D.Tùng – Vũ Thủy – Viết Thành