Quang cảnh buổi giám sát

Đã có nhiều cố gắng, nỗ lực

Theo Phó Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Thế Công cho biết, thời gian qua, Sở thực hiện tốt công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường trong quản lý hoạt động thoát nước, xử lý nước thải trên địa bàn thành phố. Sở tham mưu trình Thành ủy, HĐND, UBND thành phố ban hành một số cơ chế, chính sách liên quan đến hoạt động thoát nước, xử lý nước thải trên địa bàn thành phố; phối hợp với các đơn vị liên quan ban hành văn bản hướng dẫn tổ chức thực hiện theo thẩm quyền quy định; qua đó tăng cường công tác bảo vệ môi trường, hạn chế ô nhiễm, chống úng ngập khu vực nội thành thành phố.

Về xử lý nước thải, các dự án xử lý nước thải đang triển khai gồm: Dự án xây dựng hệ thống xử lý nước thải Yên Xá thành phố Hà Nội với công suất 270.000m³/ngđ nguồn vốn ODA Nhật Bản. Dự án bao gồm 4 gói thầu chính: Xây dựng nhà máy xử lý nước thải Yên Xá công suất 270.000m³/ngđ; xây dựng hệ thống cống bao cho sông Tô Lịch và cống chính; xây dựng hệ thống cống bao cho sông Lừ; xây dựng hệ thống cống cho một phần khu vực Hà Đông và khu đô thị mới, phục vụ cho lưu vực S2. Dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp thành phố Hà Nội làm chủ đầu tư, sử dụng nguồn vốn vay ODA Nhật Bản.

Về công tác quản lý, vận hành hệ thống thoát nước, hiện nay, toàn bộ công tác quản lý, vận hành, duy trì hệ thống thoát nước đô thị, xử lý nước thải trên địa bàn thành phố được thực hiện theo hình thức đấu thầu gồm 14 gói thầu giai đoạn 2019 - 2024, trong đó có 9 gói thầu duy trì thoát nước, 5 gói thầu quản lý, vận hành xử lý nước thải. 

Nhưng vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc

Tuy nhiên, theo Sở Xây dựng từ năm 2016 đến nay, các dự án đầu tư cho thoát nước, xử lý nước thải chưa đáp ứng yêu cầu đô thị hóa nhanh của Hà Nội, nhiều dự án thiếu đồng bộ giữa mạng lưới, hệ thống đấu nối gây lãng phí, hiệu quả không cao. Đặc biệt, hệ thống thoát nước thành phố hiện nay được đầu tư hoàn chỉnh tại lưu vực Tô Lịch thuộc nội thành Hà Nội. Do biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, kéo theo những trận mưa lớn không theo quy luật vượt công suất thiết kế của hệ thống thoát nước, việc ngập nước tại khu vực trũng thấp là không thể tránh  khỏi.

Bên cạnh đó, các dự án thoát nước, xử lý nước thải cần nguồn kinh phí đầu tư rất lớn, thời gian thực hiện lâu dài, công tác giải phóng mặt bằng khó khăn, việc đầu tư xã hội hóa không hấp dẫn các nhà đầu tư tham gia. Đến nay, các dự án xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải đưa vào danh mục đề xuất kêu gọi xã hội hóa đều chưa có nhà đầu tư tham gia. Do vậy, giải pháp chủ yếu là cần tập trung nguồn lực triển khai sớm các dự án đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước.

Giám đốc Sở Xây dựng Võ Nguyên Phong báo cáo với Đoàn giám sát

Hiện nay, nguồn ngân sách thành phố phải cân đối phân bổ đầu tư cho rất nhiều lĩnh vực như giáo dục, y tế, giao thông... việc bố trí kinh phí thực hiện đầu tư các công trình thoát nước, xử lý nước thải rất hạn hẹp. Do vậy, để tiết kiệm ngân sách thành phố, Sở Xây dựng đề xuất thành phố tận dụng nguồn ngân sách địa phương, tạo tính chủ động linh hoạt cho địa phương trong quá trình phát triển, việc phân cấp công tác đầu tư, quản lý sau đầu tư mô hình xử lý nước thải phân tán, đặc biệt đối với 5 huyện thuộc Đề án phát triển thành quận đến năm 2025 là cần thiết.

Cũng theo Sở Xây dựng, việc xây dựng định mức, đơn giá để trình UBND cấp tỉnh ban hành căn cứ trên cơ sở quy trình quản lý vận hành do đơn vị thoát nước xây dựng nhưng chưa được quy định về mặt pháp lý. Do vậy, Sở đề nghị thành phố cần có quy định cụ thể việc kiểm tra, thống nhất hay phê quyệt quy trình của chủ sở hữu hoặc cơ quan quản lý chuyên ngành đối với quy trình quản lý vận hành do đơn vị thoát nước xây dựng.

Tại buổi giám sát, thành viên đoàn giám sát cũng cho rằng, công tác phối hợp giữa các sở, ngành trong thực hiện quản lý nhà nước đối với lĩnh vực thoát nước, xử lý nước thải chưa nhịp nhàng; dẫn đến việc triển khai các dự án xử lý nước thải còn chậm tiến độ. Một số dự án trạm xử lý nước thải đã thi công xong nhưng chưa đưa vào vận hành được do chưa xác định đơn giá vận hành…

Phát biểu kết luận buổi giám sát, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà ghi nhận những cố gắng của Sở Xây dựng trong công tác quản lý thoát nước, xử lý nước thải trên địa bàn được phân công.

Liên quan đến những tồn tại, hạn chế, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố đề nghị Sở Xây dựng thời gian tới tích cực tham mưu, chỉ đạo các đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ để sớm hoàn thành các công trình sửa chữa, cải tạo thoát nước. Chủ trì, phối hợp với UBND quận, huyện, thị xã giải quyết, thoát gỡ những khó khăn vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện thoát nước như: Nghiệm thu, thanh quyết toán; hướng dẫn quy trình thực hiện theo phân cấp. Bên cạnh đó, Sở cũng đôn đốc đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư và thực hiện dự án đầu tư các dự án thoát nước, xử lý nước thải theo Quy hoạch thoát nước Thủ đô đảm bảo kế hoạch, chất lượng và tiến độ; chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính và đơn vị liên quan sớm hoàn thiện, trình UBND thành phố phê duyệt giá dịch vụ thoát nước.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà đề nghị Sở Kế hoạch và Đầu tư sớm tham mưu UBND thành phố tổng hợp, lập kế hoạch chung và giao kế hoạch, bố trí đủ nguồn vốn các dự án đầu tư xây dựng công trình thoát nước và xử lý nước thải bằng nguồn vốn ngân sách phù hợp với tiến độ, kế hoạch thực hiện của dự án hoặc kêu gọi đầu tư xây dựng các công trình thoát nước và xử lý nước thải. Sở Tài chính phối hợp với Sở Xây dựng và đơn vị liên quan tham mưu UBND thành phố bố trí ngân sách thực hiện cải tạo, sửa chữa hệ thống công trình thoát nước theo quy định; thẩm định giá trình UBND thành phố theo quy định. Phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư cân đối bố trí nguồn vốn cho các dự án đầu tư bằng nguồn vốn đầu tư công đảm bảo tiến độ yêu cầu.

Đối với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố đề nghị ngành đẩy nhanh tiến độ hoàn thành công trình thoát nước và xử lý nước thải đang thực hiện.

Bảo Vy - Thanh Thuỷ