Nghị quyết quy định cụ thể việc áp dụng cơ chế bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các dự án thuộc danh mục quy định tại khoản 2 Điều 1 Nghị quyết số 258/2025/QH15, sau khi được HĐND thành phố thông qua trên cơ sở thống nhất của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố. Phạm vi áp dụng bao gồm UBND cấp xã, các đơn vị thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, người có đất bị thu hồi, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Điểm nhấn của nghị quyết là cơ chế bồi thường vượt khung so với quy định hiện hành, tạo điều kiện tăng mức đồng thuận trong nhân dân. Theo đó, đối với một số nhóm dự án quan trọng, mức bồi thường về đất được xác định bằng hai lần so với quy định; các nhóm dự án khác áp dụng mức 1,5 lần. Trong khi đó, mức bồi thường đối với tài sản, chi phí đầu tư vào đất, hỗ trợ và tái định cư được giữ ở mức bằng quy định hiện hành. Cơ chế này chỉ áp dụng đối với các dự án mới bắt đầu triển khai công tác giải phóng mặt bằng sau thời điểm nghị quyết của Quốc hội có hiệu lực, bảo đảm tính rõ ràng, minh bạch trong thực thi.

Theo tờ trình của UBND thành phố do đồng chí Nguyễn Xuân Lưu, Phó Chủ tịch UBND thành phố trình bày, việc nâng mức bồi thường về đất sẽ tạo điều kiện thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ dự án, tăng cường sự đồng thuận xã hội, song cũng đặt ra những áp lực nhất định đối với cân đối ngân sách, cũng như nguy cơ phát sinh chênh lệch giữa các khu vực dự án liền kề. Tuy nhiên, trong tổng thể lợi ích, đây là giải pháp cần thiết để bảo đảm triển khai hiệu quả các dự án lớn, quan trọng, đồng thời hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Về nguồn lực thực hiện, thành phố xác định tận dụng tối đa đội ngũ nhân lực hiện có tại UBND cấp xã và các đơn vị liên quan, chỉ bổ sung khi thực sự cần thiết, phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Đối với các dự án sử dụng vốn đầu tư công, chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được tính trong tổng mức đầu tư và sẽ được cân đối theo kế hoạch vốn trung hạn, bảo đảm đúng quy định của pháp luật về đầu tư công và ngân sách nhà nước.

Đối với các dự án theo hình thức BT hoặc sử dụng vốn ngoài ngân sách, nhà đầu tư sẽ ứng trước kinh phí thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo phương án đã được phê duyệt và được hoàn trả thông qua việc khấu trừ nghĩa vụ tài chính về đất đai hoặc thanh toán bằng quỹ đất theo quy định. Nhờ cơ chế này, trong năm 2026, thành phố chưa phải bố trí ngay nguồn lực ngân sách cho công tác giải phóng mặt bằng đối với các dự án thuộc diện áp dụng nghị quyết.

Việc HĐND thành phố ban hành nghị quyết lần này được đánh giá là bước đi kịp thời, có tính đột phá về thể chế, góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc kéo dài trong công tác giải phóng mặt bằng – một trong những “nút thắt” lớn nhất cản trở tiến độ các dự án đầu tư. Đồng thời, đây cũng là tiền đề quan trọng để Hà Nội tăng tốc triển khai các công trình trọng điểm, hiện thực hóa mục tiêu phát triển Thủ đô văn hiến – văn minh – hiện đại trong giai đoạn mới.

Bảo Vy - Thanh Thủy