Quang cảnh kỳ họp thứ 18 HĐND thành phố khóa XV

Đổi mới, linh hoạt trong công tác lãnh đạo chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ chính trị

Với vị trí là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng, quyền làm chủ của nhân dân, HĐND các cấp thành phố Hà Nội đã phát huy trí tuệ tập thể, dân chủ thảo luận, bàn bạc, tạo sự thống nhất cao trong việc quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương. Đặc biệt, trong bối cảnh đại dịch Covid-19 bùng phát, tác động nghiêm trọng đến tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội, nhưng thực hiện nghiêm túc các chủ trương, chỉ đạo của Đảng, Chính phủ và cấp ủy các địa phương, HĐND các cấp Thành phố đã linh hoạt, chủ động thực hiện có hiệu quả chức năng quyết định, giám sát đối với các vấn đề quan trọng, phát sinh trên địa bàn; hỗ trợ thực hiện hiệu quả “mục tiêu kép”; chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND được duy trì, để lại những dấu ấn tốt đẹp trong cử tri và nhân dân Thủ đô cũng như của cả nước.

Trong đó, bám sát chủ đề năm 2020 của Thành phố về “Phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị phấn đấu hoàn thành thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2015 - 2020 và tổ chức thành công đại hội đảng bộ các cấp”, Thường trực HĐND Thành phố đã chủ động ban hành và tổ chức thực hiện hiệu quả Chương trình công tác của Thường trực, các Ban và Văn phòng HĐND thành phố năm 2020 gồm 306 nội dung trọng tâm, tăng 12% so với năm 2019. HĐND thành phố đã thực hiện hoàn thành 296/306 nội dung công việc theo kế hoạch, đạt 96,7% (có 10 nội dung do tình hình dịch bệnh đã được điều chỉnh theo chương trình công tác của Thành ủy) và 228 nhiệm vụ mới phát sinh theo chỉ đạo của Trung ương và Thành phố.

Thường trực HĐND các cấp trên địa bàn cũng đã có nhiều đổi mới trong công tác chỉ đạo, triển khai nhiệm vụ chung. Thường trực, các Ban HĐND các quận, huyện, thị xã đều đã ban hành chương trình công tác của năm theo hướng rõ ràng, cụ thể và tổ chức triển khai quyết liệt theo đúng nội dung, lộ trình. HĐND nhiều phường, xã, thị trấn cũng đã ban hành và triển khai thực hiện hiệu quả chương trình công tác.

Nhiều đơn vị tiếp tục có những cách làm đổi mới, sáng tạo, đạt hiệu quả như các phiên họp hàng tháng của Thường trực HĐND quận Hai Bà Trưng, Hoàng Mai được tổ chức nề nếp, ban hành lịch họp định kỳ, ngoài việc xem xét, đánh giá các nội dung thường xuyên như: Hoạt động của HĐND, việc triển khai chương trình giám sát, khảo sát… Thường trực HĐND các cấp còn xem xét các báo cáo kết quả giám sát do các đoàn giám sát của Thường trực, Ban của HĐND tiến hành; thực hiện quyền giám sát đối với UBND cùng cấp và các đơn vị có liên quan về những vấn đề về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, vấn đề dân sinh bức xúc được nhiều cử tri và nhân dân quan tâm; thường xuyên rà soát, phân loại những ý kiến, đơn thư phản ánh của công dân, tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, có giải pháp, lộ trình giải quyết cụ thể...

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Ngọc Tuấn phát biểu bế mạc kỳ họp thứ 18 HĐND Thành phố khóa XV

Tổ chức thành công các kỳ họp HĐND theo tinh thần đổi mới.

Trong năm 2020, HĐND Thành phố đã tổ chức thành công 6 kỳ họp- là năm tổ chức nhiều kỳ họp nhất. Trong đó có 4 kỳ họp chuyên đề để giải quyết những vấn đề cấp thiết, quan trọng của địa phương. Nội dung kỳ họp được Thường trực HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Thành phố thống nhất trên cơ sở quy định của pháp luật, chỉ đạo của Trung ương, Thành ủy, nhiệm vụ trọng tâm của Thành phố để thực hiện thắng lợi “mục tiêu kép” vừa phòng chống dịch bệnh Covid-19, vừa phục hồi, phát triển kinh tế và giải quyết những vấn đề dân sinh bức xúc đang được cử tri và nhân dân Thủ đô quan tâm. Các kỳ họp chuyên đề đã kịp thời xem xét, ban hành những Nghị quyết quan trọng, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn: Sáp nhập, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố trên địa bàn; Quy định một số cơ chế, nội dung, mức chi đặc thù trong phòng, chống dịch Covid-19; điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn 05 năm 2016-2020 và kế hoạch đầu tư vốn ngân sách thành phố năm 2020 (2 đợt); phê duyệt chủ trương đầu tư, điều chỉnh chủ trương đầu tư một số dự án sử dụng vốn đầu tư công; kiện toàn nhân sự lãnh đạo HĐND, UBND Thành phố kịp thời theo đúng quy định…

Điểm mới trong tổ chức kỳ họp là công tác thảo luận tại các kỳ họp được chú trọng, khuyến khích thực hiện và có số lượng ý kiến phát biểu, chất lượng nội dung phát biểu cao hơn. Trong đó, tại kỳ họp thường kỳ giữa năm 2020 (kỳ họp thứ 15) do tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, HĐND Thành phố đã linh hoạt trong xây dựng chương trình kỳ họp để dành 01 ngày thảo luận về vấn đề phục hồi và duy trì phát triển kinh tế - xã hội trong những tháng cuối năm, khắc phục ảnh hưởng của dịch Covid-19. Phiên thảo luận được phát thanh, truyền hình trực tiếp thu hút đông đảo cử tri, nhân dân theo dõi và đồng thuận với các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc kịp thời, thiết thực để phát triển Thủ đô.

Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn được duy trì nền nếp, hiệu lực hiệu quả, tác động tốt đến công tác chỉ đạo điều hành của các cấp chính quyền ngày càng tốt hơn. Do tình hình dịch bệnh, kỳ họp thứ 15 thực hiện chất vấn bằng văn bản đối với 28 nội dung của các đại biểu HĐND Thành phố, đã được UBND Thành phố báo cáo trả lời ngay tại kỳ họp, đồng thời tiếp tục báo cáo kết quả thực hiện các nội dung chất vấn tại kỳ họp thường kỳ cuối năm 2020.

 Cũng trong năm qua,  HĐND các quận, huyện, thị xã tích cực, chủ động nâng cao chất lượng, tổ chức 144 kỳ họp; HĐND 579 phường, xã, thị trấn đã tổ chức 1.583 kỳ họp. Một số địa phương tổ chức nhiều kỳ họp như: Ba Vì 8 kỳ; Thanh Trì 7 kỳ; Chương Mỹ, Thường Tín, Sóc Sơn, Quốc Oai 6 kỳ. Đến nay, đã có 14 quận, huyện, thị xã có sự thay đổi, kiện toàn chức danh Chủ tịch HĐND gồm: Đống Đa, Hà Đông, Hai Bà Trưng, Tây Hồ, Hoàng Mai, Thanh Xuân, Chương Mỹ, Thanh Oai, Ứng Hòa, Phú Xuyên, Thanh Trì, Mê Linh, Hoài Đức, Đan Phượng; nhiều đơn vị kiện toàn Phó Chủ tịch, Trưởng, Phó chuyên trách các Ban HĐND.

Hầu hết HĐND cấp huyện cũng đã tổ chức kỳ họp bất thường với nội dung chuyên đề thực hiện thẩm quyền của HĐND về dự án đầu tư công; điều chỉnh quyết toán, thu chi ngân sách... Theo đúng thẩm quyền quy định của pháp luật, có tác động tích cực đến phục hồi, phát triển kinh tế, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn.

Điểm nổi bật trong tổ chức kỳ họp ở quận, huyện, thị xã, xã, phường, thị trấn là sự lan tỏa trong chỉ đạo, hướng dẫn của HĐND Thành phố để nâng cao chất lượng, hiệu quả kỳ họp: Thường trực HĐND các cấp chủ động từ rất sớm và phối hợp chặt chẽ với UBND, Ủy ban MTTQ cùng cấp trong công tác chuẩn bị kỳ họp. Nội dung các kỳ họp được đề xuất, lựa chọn trên cơ sở bám sát sự chỉ đạo của Trung ương, Thành ủy, Nghị quyết của HĐND Thành phố và các nhiệm vụ trọng tâm của Thành phố, của mỗi địa phương và những vấn đề đang được nhiều cử tri và nhân dân Thủ đô quan tâm. Trong quá trình chuẩn bị, các nội dung có tính chất quan trọng, nhạy cảm đều được Thường trực HĐND báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo của cấp ủy để đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng, tạo được sự đồng thuận khi tiến hành xem xét, quyết định. Các nghị quyết đều được thông qua với tỷ lệ đồng thuận cao; khi được ban hành có tính thực tiễn, tính khả thi, đi vào cuộc sống, phát huy hiệu quả và được nhân dân đồng tình, ủng hộ. Thường trực HĐND các cấp phát huy vai trò điều hòa, phối hợp, phân công các Ban trong hoạt động thẩm tra; chỉ đạo các Ban chủ động tổ chức khảo sát, thu thập thông tin phục vụ công tác thẩm tra. Do vậy, báo cáo thẩm tra của các Ban HĐND ngày càng nâng cao chất lượng, khách quan, rõ tính phản biện, rõ quan điểm, đặc biệt là những vấn đề còn có những ý kiến khác nhau, tạo thuận lợi cho đại biểu trong quá trình xem xét, quyết nghị tại kỳ họp. Điểm mới là các bài phát biểu khai mạc, bế mạc và chương trình điều hành các nội dung kỳ họp rất được chú trọng, nâng cao chất lượng và thu hút sự quan tâm của đông đảo cử tri, nhân dân và được phản ánh rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch HĐND Thành phố Phùng Thị Hồng Hà tiếp công dân theo vụ việc

Phiên giải trình đã nâng cao vị thế của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương

Thực hiện Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND, Thường trực HĐND Thành phố đã tổ chức thành công 2 phiên giải trình giữa hai kỳ họp về: Thực hiện Nghị quyết số 14/2018/NQ-HĐND của HĐND Thành phố về kết quả giải quyết kiến nghị cử tri; kết quả thực hiện các quyết định giải quyết khiếu nại, thông báo kết luận tố cáo đã có hiệu lực pháp luật trên địa bàn Thành phố; tình hình, kết quả thực hiện và giải ngân kế hoạch đầu tư công của Thành phố năm 2020 và giai đoạn 2016-2020.

Đặc biệt, chủ đề nội dung lựa chọn tiến hành giải trình sát tình hình thực tế, phát huy hiệu quả cao. Hai phiên giải trình diễn ra trong không khí nghiêm túc, cầu thị; người hỏi nêu rõ nội dung, đúng trọng tâm, rõ địa chỉ; phần trả lời rõ trách nhiệm, rõ lộ trình khắc phục và thời gian giải quyết; chủ tọa điều hành linh hoạt, khoa học, đảm bảo đúng nội dung và chương trình đề ra; được các cơ quan báo chí của Trung ương và Thành phố đưa tin và thu hút được sự quan tâm của các cấp, các ngành và đông đảo cử tri, nhân dân Thủ đô. Qua đó, hoạt động giải trình, chất vấn của HĐND thành phố ngày càng thể hiện hiệu quả hơn, trách nhiệm của các cấp, các ngành trong việc thực hiện nhiệm vụ sâu sát hơn.

Cùng với thành công tạo nền tảng trong năm 2018, 2019 của việc lan tỏa tổ chức phiên giải trình từ Thành phố xuống tới các quận, huyện, thị xã; năm 2020, hoạt động giải trình của Thường trực HĐND các cấp tiếp tục được duy trì, đặc biệt tổ chức nhiều vào 3 tháng cuối năm khi tình hình dịch bệnh Covid-19 bước đầu được khống chế. 22 đơn vị cấp huyện đã tổ chức giải trình bài bản, chất lượng với tổng số 30 phiên giải trình; Thường trực HĐND các xã, phường, thị trấn cũng đã tổ chức được 185 phiên giải trình. Đặc biệt, cách thức tổ chức được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định của pháp luật, đảm bảo chất lượng và thu hút sự quan tâm của đông đảo cử tri, nhân dân trên địa bàn, được các phương tiện thông tin đại chúng tuyên truyền rộng rãi. Việc xây dựng phóng sự truyền hình trực quan, sinh động được nhiều địa phương triển khai với chất lượng cao, đạt hiệu quả rất tốt.

Cùng với hoạt động giải tình, hoạt động giám sát, khảo sát ngày càng toàn diện, hiệu quả, sát với yêu cầu thực tiễn; phát huy được vai trò của các tổ đại biểu trong việc giám sát các vấn đề của địa phương. Trong bối cảnh diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19, Thường trực HĐND Thành phố đã có những chỉ đạo, điều hòa các chương trình, nội dung giám sát theo hướng tăng cường giám sát qua báo cáo, kết hợp làm việc với các đơn vị theo hướng tinh gọn thành phần đoàn giám sát, giảm số lượng đầu mối giám sát trực tiếp. Các chương trình giám sát theo kế hoạch được tạm giãn, hoãn trong thời kỳ cao điểm chống dịch, giãn cách xã hội và được tập trung đẩy nhanh tiến độ trong tháng 5, 6 và 9/2020. Điểm mới trong hoạt động giám sát, khảo sát đó là việc chỉ đạo phối hợp giữa các Ban đối với các lĩnh vực có cùng đối tượng giám sát, từ đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả, chất lượng giám sát.

Do ảnh hưởng bởi tình hình dịch bệnh Covid-19 và sự thay đổi chức danh lãnh đạo nên hoạt động giám sát của HĐND các địa phương tập trung triển khai nhiều trong các tháng cuối năm. Nhìn chung nhiều chương trình, nội dung giám sát phải giãn, hoãn và chưa thực hiện được. Song, HĐND cấp huyện, cấp xã đã linh hoạt, tăng cường giám sát qua báo cáo; nâng cao hơn chất lượng công tác chuẩn bị; lựa chọn nội dung giám sát tập trung vào các vấn đề cần tập trung của địa phương, các lĩnh vực bức xúc, được cử tri và nhân dân quan tâm; kết luận giám sát được nâng cao chất lượng, tập trung nhiều vào tồn tại, hạn chế và kiến nghị các giải pháp tới các cơ quan cấp trên, các cơ quan có thẩm quyền giải quyết, các đối tượng chịu giám sát... Tổng số HĐND cấp huyện đã tiến hành 615 cuộc giám sát; HĐND cấp xã tiến hành 3.051 cuộc giám sát. Cơ bản toàn bộ các đơn vị, sau mỗi cuộc giám sát, khảo sát, các báo cáo giám sát, khảo sát, đều được gửi cấp ủy, thông báo đến UBND cùng cấp và các cơ quan liên quan; công bố công khai trên Cổng Thông tin điện tử của địa phương để nhân dân biết và tham gia giám sát...

Ngoài ra, hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp công dân cũng được HĐND các cấp chú trọng. Các cuộc tiếp xúc cử tri tiếp tục đổi mới theo hướng tăng số lượng cử tri là người trực tiếp lao động sản xuất, giảm thời gian trình bày báo cáo, tăng thời gian để cử tri phát biểu ý kiến và tăng phần giải trình, trả lời của các sở, ngành và UBND quận, huyện, thị xã có liên quan. 

Đại biểu Hoàng Thị Tú Anh chất vấn tại phiên giải trình tháng 12-2020 của HĐND Thành phố

Sẽ tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp

Thực hiện năm chủ đề của Thành phố là “Kỷ cương, trách nhiệm, hành động, sáng tạo, phát triển”, với vai trò và trách nhiệm của mình, HĐND các cấp thành phố Hà Nội thực hiện phương châm hành động “đổi mới, sâu sát, khoa học, hiệu quả” để đáp ứng yêu cầu và nguyện vọng của các cấp chính quyền và nhân dân Thủ đô.

Theo đó, ngoài tổ chức tốt các kỳ họp theo quy định, phiên giải trình, HĐND các cấp thành phố sẽ chỉ đạo, triển khai công tác tổng kết hoạt động HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021; triển khai thực hiện tốt cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026. Đặc biệt, HĐND các cấp thành phố sẽ triển khai chương trình giám sát chuyên đề của HĐND, Thường trực, các Ban, Tổ đại biểu HĐND các cấp trong năm 2021 đảm bảo trọng tâm, trọng điểm về các vấn đề bức xúc. Trong đó, tiếp tục tập trung tái giám sát, tổng hợp, rà soát việc giải quyết các ý kiến kết luận chất vấn, giải trình, giám sát, khảo sát trong nhiệm kỳ 2016 - 2021, hoàn thành tốt các “lời hứa”, “trách nhiệm” đối với cử tri và nhân dân.

Bảo Vy - Thanh Thuỷ