Trình bày tờ trình tại kỳ họp, đại diện UBND thành phố nhấn mạnh, thực tiễn cho thấy nhiều sản phẩm, dịch vụ, mô hình công nghệ mới ra đời nhanh hơn so với khả năng hoàn thiện của hệ thống pháp luật. Việc thiếu hành lang pháp lý phù hợp không chỉ làm chậm quá trình thử nghiệm, mà còn tiềm ẩn rủi ro trong quản lý, giám sát. Trong khi đó, trên thế giới đã có hơn 45 quốc gia và vùng lãnh thổ áp dụng cơ chế “thử nghiệm có kiểm soát” nhằm tạo không gian chính sách linh hoạt, giúp doanh nghiệp hoàn thiện sản phẩm, đồng thời cung cấp dữ liệu thực tiễn để xây dựng quy định pháp luật phù hợp. Tại Việt Nam, cơ chế này từng được áp dụng thí điểm trong một số lĩnh vực như taxi công nghệ, Mobile Money và gần đây là lĩnh vực ngân hàng theo Nghị định số 94/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Đối với Hà Nội – trung tâm lớn về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp – việc ban hành nghị quyết riêng về hoạt động thử nghiệm có kiểm soát được xác định là yêu cầu cấp thiết. Nghị quyết tạo cơ sở pháp lý để các tổ chức, doanh nghiệp được phép thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ, mô hình mới trong phạm vi và thời gian xác định, dưới sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước. Qua đó, thành phố vừa khuyến khích sáng tạo, vừa bảo đảm kiểm soát rủi ro, bảo vệ quyền lợi của người tham gia và lợi ích cộng đồng.

Nghị quyết gồm bốn chương, hai mươi bảy điều, quy định rõ các hình thức không gian thử nghiệm có kiểm soát. Trong đó, không gian vật lý thử nghiệm được xác định là các khu vực địa lý hoặc hạ tầng kỹ thuật cụ thể như phòng thí nghiệm, tuyến phố, khu phát triển thương mại – văn hóa, cơ sở y tế, giáo dục, giao thông… được cơ quan có thẩm quyền cho phép và giám sát. Song song với đó là không gian mạng thử nghiệm, bao gồm các môi trường số được thiết kế hoặc tách biệt một phần khỏi hệ thống vận hành chính thức, cho phép triển khai, mô phỏng và kiểm chứng các giải pháp công nghệ trong điều kiện an toàn.

Nghị quyết cũng làm rõ vai trò của các chủ thể tham gia, từ tổ chức, doanh nghiệp được UBND thành phố cấp phép thực hiện thử nghiệm đến người dùng là các cá nhân, tổ chức tham gia sử dụng sản phẩm, dịch vụ trong khuôn khổ thử nghiệm. Mục tiêu xuyên suốt là tạo lập môi trường thể chế, hạ tầng và công nghệ thuận lợi để đánh giá rủi ro, chi phí, lợi ích của các giải pháp mới; thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm có giá trị kinh tế – xã hội cao; đồng thời cung cấp cơ sở thực tiễn cho việc hoàn thiện pháp luật.

Việc HĐND thành phố Hà Nội thông qua nghị quyết này không chỉ mở ra không gian thử nghiệm an toàn cho đổi mới sáng tạo, mà còn khẳng định vai trò tiên phong của Thủ đô trong việc cụ thể hóa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Bảo Vy-Thanh Thủy