Các đại biểu HĐND thành phố Hà Nội bỏ phiếu thông qua Nghị quyết

Một trong những điểm mới đáng chú ý của nghị quyết là cho phép linh hoạt trong bố trí vốn đối với các nhiệm vụ quy hoạch và chuẩn bị đầu tư. Theo đó, các nhiệm vụ quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền giao thực hiện hoặc là nhiệm vụ chuyển tiếp từ các năm trước được chủ động sử dụng nguồn vốn trong tổng kế hoạch vốn quy hoạch hằng năm mà không phụ thuộc vào mức vốn đã phân bổ cho từng nhiệm vụ cụ thể.

Tương tự, các dự án đầu tư công đã được quyết định chủ trương đầu tư hoặc được giao nhiệm vụ lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư sẽ được bố trí vốn từ tổng nguồn vốn chuẩn bị đầu tư được giao trong năm. Quy định này giúp giảm đáng kể thời gian điều chỉnh kế hoạch vốn, khắc phục tình trạng chậm triển khai dự án do các thủ tục hành chính phát sinh.

Đối với các dự án đầu tư công đang triển khai, nghị quyết cho phép bố trí vốn theo nhu cầu thực tế và tiến độ thực hiện trong phạm vi tổng kế hoạch vốn đầu tư công hằng năm đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Việc phân bổ vốn không còn phụ thuộc hoàn toàn vào mức vốn giao ban đầu cho từng dự án, qua đó tăng tính chủ động trong điều hành và đẩy nhanh tiến độ giải ngân.

Đáng chú ý, Hà Nội được trao cơ chế đặc thù trong xử lý các tình huống khẩn cấp. Khi có lệnh khẩn cấp của người có thẩm quyền, thành phố được phép bố trí vốn ngay từ tổng nguồn vốn đầu tư công đã giao mà không phải chờ điều chỉnh kế hoạch vốn. Cơ chế này tạo điều kiện để thành phố kịp thời ứng phó với thiên tai, dịch bệnh, sự cố hạ tầng hoặc các nhiệm vụ cấp bách phát sinh.

Nghị quyết cũng quy định tiếp tục bố trí vốn để xử lý dứt điểm kinh phí giải phóng mặt bằng đối với các dự án đã hoàn thành mà không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh thời gian thực hiện dự án như trước đây.

Để bảo đảm cân đối nguồn lực, tổng mức vốn giao cho các nhiệm vụ quy hoạch, chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án và quyết toán dự án hoàn thành không vượt quá 30% tổng kế hoạch vốn đầu tư công hằng năm được cấp có thẩm quyền phê duyệt lần đầu. Việc phân bổ nguồn vốn này phải hoàn thành trước ngày 1-10 hằng năm.

Bên cạnh lĩnh vực đầu tư công, nghị quyết mở rộng quyền chủ động trong điều hành chi thường xuyên. Theo đó, UBND các cấp được lập dự toán đối với các khoản chi chưa phân bổ chi tiết ngay từ đầu năm ngân sách để thực hiện các nhiệm vụ quy hoạch, chuẩn bị đầu tư, thanh quyết toán dự án hoàn thành và các nhiệm vụ phát sinh cần thiết trong năm.

Các khoản chi này bao gồm nhiệm vụ đã có chủ trương nhưng chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý; nhiệm vụ chưa xác định được đối tượng thụ hưởng cụ thể khi lập dự toán; hoặc các khoản hỗ trợ cho cơ quan trung ương, địa phương khác trong nước và quốc gia khác theo quy định của Luật Thủ đô. Quy định mới giúp nâng cao tính linh hoạt trong điều hành ngân sách, hạn chế việc phải điều chỉnh dự toán nhiều lần.

Một điểm đột phá khác là cho phép sử dụng kinh phí chi thường xuyên để sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, mở rộng hoặc xây dựng mới các hạng mục công trình trong dự án đã đầu tư xây dựng. Các dự án có tổng mức đầu tư dưới 20 tỷ đồng được thực hiện theo quy định hiện hành. Trường hợp cần thiết, UBND thành phố có thể chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án từ 20 tỷ đồng đến không quá 90 tỷ đồng, với thời gian thực hiện không quá 2 năm.

Quy định này được đánh giá sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn trong việc sửa chữa, nâng cấp trường học, cơ sở y tế, công trình công cộng và hạ tầng dân sinh cấp thiết mà không phải thực hiện đầy đủ quy trình đầu tư công kéo dài.

Đặc biệt, lần đầu tiên HĐND cấp xã được trao quyền quyết định sử dụng ngân sách cấp xã để hỗ trợ đơn vị hành chính cấp xã khác trên địa bàn thành phố Hà Nội. Việc hỗ trợ phải dựa trên nhu cầu thực tế, bảo đảm công khai, minh bạch, không trùng lặp nhiệm vụ chi và không làm phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản.

Việc ban hành nghị quyết được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa chủ động cho các cấp chính quyền trong điều hành ngân sách, đẩy nhanh tiến độ đầu tư công, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và góp phần hiện thực hóa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026 ngay từ những ngày đầu có hiệu lực.

Bảo Vy - Thanh Thuỷ