Quang cảnh phiên chất vấn và trả lời chất vấn

Nhiều bất cập trong quản lý cát, sỏi lòng sông

Mở đầu phiên chất vấn, Phó Bí thư Thành uỷ khoá XVI, Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Thị Bích Ngọc nhấn mạnh, thời gian qua, công tác quản lý Nhà nước về khai thác cát, sỏi lòng sông được UBND các cấp có các biện pháp để bảo vệ, quản lý nhằm đảm bảo việc khai thác hợp lý, hiệu quả, đúng pháp luật. Song, qua khảo sát của HĐND Thành phố, hoạt động khai thác cát, sỏi trái phép vẫn đang diễn biến rất phức tạp, gây lãng phí nguồn tài nguyên, ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến an toàn hệ thống đê điều, an ninh trật tự và ảnh hưởng đến sản xuất, đời sống của nhân dân, gây bức xúc dư luận thời gian qua. Việc chọn nội dung này để thực hiện chất vấn, nhằm giúp cho các cấp, các ngành, chính quyền địa phương thấy rõ các tồn tại, hạn chế cũng như nguyên nhân để từ đó đề ra các giải pháp khắc phục kịp thời.

Phó Bí thư Thành uỷ khoá XVI, Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Thị Bích Ngọc phát biểu mở đầu phiên chất vấn

Đặt câu hỏi về lĩnh vực này, đại biểu Dương Thị Hằng (Tổ Gia Lâm), Hoàng Tú Anh (Tổ Đan Phượng), Hoàng Thị Thúy Hằng (Tổ Thường Tín), Nguyễn Bích Thủy (Tổ Cầu Giấy), Trần Việt Anh (Tổ Ba Đình), Nguyễn Minh Trung (Tổ Thanh Oai)… phản ánh tình trạng khai thác cát trái phép vẫn diễn ra ngang nhiên tại các huyện Phúc Thọ, Ba Vì, Đan Phượng, Thường Tín, Sóc Sơn, nhưng thiếu bóng dáng quản lý của các cơ quan chức năng. Các đại biểu đề nghị lãnh đạo các sở, ngành chức năng và UBND các địa phương nêu rõ nguyên nhân, trách nhiệm, giải pháp xử lý trong thời gian tới? Nhiều mỏ cát đã hết hạn khai thác nhưng không làm thủ tục đóng mỏ theo quy định, vậy trách nhiệm của Sở Tài nguyên và Môi trường như thế nào? Đến nay còn 92/132 bãi tập kết trung chuyển vật liệu xây dựng chưa bảo đảm quy định nhưng chưa được giải tỏa, vậy nguyên nhân và biện pháp xử lý như thế nào? Nhiều bến thủy nội địa hoạt động không bảo đảm an toàn, gây lo lắng cho người dân, cần phải có giải pháp xử lý ra sao?

Đại biểu Trần Thị Vân Hoa (Tổ Tây Hồ) chất vấn

Trả lời vấn đề đại biểu nêu, Chủ tịch UBND xã Xuân Đình (huyện Phúc Thọ) Nguyễn Văn Tín cho biết, từ năm 2018 đến nay, cát “tặc” ồ ạt đến xã khai thác cả ngày đêm, cao điểm khoảng 10 tàu hút cát tại xã, nhưng lực lượng quản lý mỏng, công cụ hỗ trợ thiếu, đành “bất lực”. “Để xử lý việc này, xã Xuân Đình đề nghị Thành phố đầu tư 1 tàu cao tốc, bố trí lực lượng chuyên ngành, hoặc đề xuất lực lượng công an giao thông chốt trực tại đây” - Chủ tịch UBND xã Xuân Đình kiến nghị.

Đại biểu Dương Thị Hằng (Tổ Gia Lâm) chất vấn

Chủ tịch UBND huyện Phúc Thọ Doãn Trung Tuấn đề xuất, Sở Nội vụ cần tham mưu xác định mốc giới trên lòng sông giữa địa bàn huyện Phúc Thọ với 2 xã của tỉnh Vĩnh Phúc để thuận tiện quản lý. Chủ tịch UBND Huyện Doãn Trung Tuấn cũng đề nghị, Sở Tài nguyên và Môi trường cần sớm đẩy nhanh tiến độ phê duyệt giá khởi điểm đấu giá khai thác cát để Nhà nước vừa quản lý được, bảo đảm nguồn thu cho địa phương.

Phó Bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch UBND huyện Phúc Thọ Doãn Trung Tuấn trả lời chất vấn

"Tình trạng này như một tệ nạn xã hội, nhưng nhiều khó khăn để xử lý do không có nhiều phương tiện, lực lượng; trong đó nhu cầu cát, sỏi xây dựng của người dân rất cao, bến bãi hạn chế, dẫn đến cầu và cung chưa cân đối. Do đó, đề nghị Thành phố cần tăng cường lực lượng chức năng vào cuộc, có chế tài mạnh và cần tính đến nhu cầu người dân” - Trưởng Công an huyện Đan Phượng Nguyễn Văn Khanh cho biết.

Trưởng Công an huyện Đan Phượng Nguyễn Văn Khanh trả lời chất vấn

Trả lời thêm về vấn đề này, Chủ tịch UBND huyện Đan Phượng Nguyễn Hữu Hoàng cho biết, thời gian tới, huyện Đan Phượng tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân, rà soát, yêu cầu các chủ phương tiện trên địa bàn ký cam kết không tái phạm.

Chủ tịch UBND huyện Đan Phượng Nguyễn Hữu Hoàng trả lời chất vấn

Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội Nguyễn Thanh Tùng cho biết, hiện Thành phố có 7 tuyến sông chính giáp ranh với 8 tỉnh, thường có các đối tượng hoạt động khai thác cát lén lút ở các khu vực giáp ranh các địa bàn Huyện. Qua điều tra cơ bản, phát hiện 13 điểm khai thác cát trái phép trên địa bàn. “Với trách nhiệm của Công an, chúng tôi sẽ không để tình trạng khai thác cát phép trên sông. Còn quản lý các bến bãi thì cần sự phối hợp giữa Sở Tài nguyên và Môi trường, chính quyền các quận, huyện, thị xã tăng cường xử lý phương tiện vi phạm” - Phó Giám đốc Công an Thành phố Nguyễn Thanh Tùng cam kết.

Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội Nguyễn Thanh Tùng trả lời chất vấn

Về bãi chứa và trung chuyển vật liệu xây dựng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Trọng Đông cho biết, Thành phố có 214 điểm tập kết, trong đó có 43 điểm có thủ tục cho thuê đất, 197 chưa có thủ tục thuê đất; các quận, huyện, sở, ngành giải tỏa được 73 điểm, còn 123 điểm hoạt động chưa xử lý được. Trong thời gian tới, Sở Tài Nguyên và Môi trường sẽ tiếp tục triển khai rà soát với các tiêu chỉ cho thuê đất, cấp phép sử dụng bãi trung chuyển vật liệu xây dựng với các tiêu chí cụ thể như: Không được vi phạm hành lang đê điều, cách khu dân cư ít nhất 50m, có đường vận chuyển thuận lợi…

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Trọng Đông trả lời chất vấn

Về việc kiểm soát tải trọng phương tiện hoạt động tại các tuyến đê, Chánh Thanh tra Sở Giao thông - Vận tải Hà Nội Trần Nhật Quang cho biết, Thành phố hiện có 20 tuyến đê dọc sông vừa là đê ngăn lũ, vừa là đường giao thông. Để quản lý việc này, cần tăng cường chế tài xử lý hình sự trách nhiệm của chủ phương tiện, lái xe, đồng thời cho phép tạm giữ phương tiện, đặc biệt là các phương tiện chở quá tải trọng.

Chánh Thanh tra Sở Giao thông - Vận tải Hà Nội Trần Nhật Quang trả lời chất vấn

Sẽ kiên quyết xử lý

Tiếp thu, giải trình một số vấn đề về quản lý khai thác cát được đại biểu HĐND Thành phố quan tâm, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Nguyễn Quốc Hùng cho biết, trong thời gian dài do sự chồng chéo, đan xen của các quy định đã dẫn đến việc các doanh nghiệp lợi dụng kẽ hở, buông lỏng quản lý để khai thác trái phép. “Để khắc phục các điểm khai thác trái phép tồn tại do lịch sử để lại, cần khoanh vùng, không để phát sinh; phân loại các cơ sở để xử lý triệt để các điểm gây bức xúc cho nhân dân. Thành phố cũng yêu cầu giữ nguyên hiện trạng các bãi tập kết hiện có, thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước, bảo đảm môi trường, đồng thời cũng tiến hành kiểm tra triệt để các bãi tập kết cát, sỏi, nếu không có chứng từ hóa đơn thì tiến hành xử lý".

Với những điểm mỏ hết hạn khai thác, Phó Chủ tịch UBND Thành phố khẳng định không tiếp tục cấp phép cho các doanh nghiệp khai thác, nếu có thì phải tổ chức đấu thầu chứ không gia hạn khai thác. Thành phố cũng giao trách nhiệm cho Công an Thành phố chịu trách nhiệm xử lý khai thác cát trái phép dọc bờ sông, Thành phố sẽ hỗ trợ lực lượng và phương tiện. Hà Nội xử lý cương quyết tình trạng khai thác cát trái phép, không có trường hợp bảo kê khai thác trái phép - đồng chí Nguyễn Quốc Hùng nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Quốc Hùng trả lời chất vấn

Kết luận nội dung chất vấn này, Phó Bí thư Thành uỷ khoá XVI, Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Thị Bích Ngọc cho biết, đã có 19 đại biểu nêu câu hỏi trong phiên chất vấn, trong đó có 60% không phải là đại biểu chuyên trách mà thuộc các lĩnh vực, 14 lượt trả lời trong đó có Phó Chủ tịch UBND Thành phố, Giám đốc một số sở, Chủ tịch xã, qua đó HĐND Thành phố lắng nghe được nhiều khó khăn vướng mắc,… Vì vậy, Chủ tịch HĐND Thành phố khẳng định, HĐND Thành phố chọn chủ đề chất vấn về công tác quản lý Nhà nước trong khai thác cát sỏi lòng sông là rất đúng và trúng.

Theo Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Thị Bích Ngọc, trong nhiều năm qua, công tác quản lý khai thác cát sỏi lòng sông được Hà Nội rất chú trọng quan tâm, tháng 6/2011, UBND thành phố Hà Nội đã có quy hoạch quản lý cát sỏi trên địa bàn Thành phố, đến nay UBND Thành phố đã có 32 văn bản chung, 2 đề án, phương án xác định mỏ khai thác, 20 văn bản đôn đốc các sở, trong đó xác định rõ các tiêu chí về bến bãi đủ điều kiện và có thời hạn rõ cho các bến bãi không đủ điều kiện phải giải toả,…

Với quyết tâm của UBND Thành phố, đến nay công tác quản lý khai thác cát sỏi lòng sông đã có chuyển biến tích cực, đã cấp phép 6/200 bến thuỷ nội địa là nơi tập kết hàng hoá, vật liệu xây dựng, giải toả 36 bãi chứa không đủ điều kiện. Bên cạnh đó, các lực lượng cùng vào cuộc, có kế hoạch, phát hiện và xử lý nhiều vi phạm, điều đó thể hiện sự cố gắng nỗ lực của các cấp, ngành từ Thành phố tới cơ sở.

Tuy nhiên, Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Thị Bích Ngọc nhận định, mặc dù có sự chỉ đạo quyết liệt nhưng vi phạm vẫn xảy ra, vì vậy đề nghị UBND Thành phố tập trung triển khai một số nhiệm vụ sau. Thứ nhất, UBND Thành phố tập trung triển khai Nghị định 23/2020/NĐ-CP quy định về quản lý cát, sỏi lòng sông và bảo vệ lòng, bờ, bãi sông, trong đó rà soát lại quyết định phân công, phân nhiệm rõ hơn, xem xét trách nhiệm của người đứng đầu trong việc không triển khai thực hiện được nhiệm vụ được giao. Cùng với đó, UBND Thành phố chỉ đạo rà soát lại quy hoạch đã có, xem việc thực hiện quy hoạch đến thời điểm này nội dung nào hợp lý, nội dung nào không để có tham mưu kịp thời sửa đổi, bổ sung cho phù hợp; nghiên cứu đề xuất kiến nghị của địa phương về bộ máy, nhân lực vật lực, sớm tham mưu ban hành những cơ chế chính sách phục vụ cho công tác quản lý.

Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Thị Bích Ngọc cũng giao quận, huyện, thị xã rà soát lại toàn bộ vi phạm trên địa bàn, phân loại những khó khăn, vi phạm, từ đó đề xuất rõ lộ trình, thời gian thực hiện, thời gian hoàn thành, gắn rõ trách nhiệm của từng cá nhân, tập thể. Các quận, huyện, xã cũng cần tăng cường tuyên truyền đến người dân, phát hiện sai phạm để xử lý kịp thời.

Phó Bí thư Thành uỷ khoá XVI, Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Thị Bích Ngọc kết luận phiên chất vấn buổi sáng

Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Thị Bích Ngọc cho biết, việc chất vấn và trả lời chất vấn công tác quản lý khai thác cát, sỏi lòng sông sẽ được đưa vào nghị quyết để chuyển tiếp đến HĐND khoá tới tiếp tục tái giám sát nội dung này.   

Bảo Vy - Thanh Thuỷ