Dự hội nghị có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Thường trực Ban Bí thư - Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Trương Thị Mai, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Bí thư Thành ủy Hà Nội - Trưởng đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội Đinh Tiến Dũng; Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang…

Về phía thành phố Hà Nội có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Thị Tuyến, Chủ tịch UBND thành phố Trần Sỹ Thanh; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Ngọc Tuấn; Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong.

Quang cảnh hội nghị

Thảo luận thẳng thắn, trách nhiệm cao

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, hoạt động của Quốc hội khóa 15 và HĐND nhiệm kỳ 2021-2026 đã trải qua hơn nửa chặng đường. Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã có nhiều đổi mới, đề ra những giải pháp để thực hiện tốt hơn chức năng giám sát, hướng dẫn hoạt động của HĐND; từ việc hoàn thiện cơ sở pháp lý đến việc tăng cường các hoạt động gắn kết giữa Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, cơ quan thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội với HĐND các tỉnh, thành phố. Đồng thời, HĐND có nhiều nỗ lực, đổi mới, sáng tạo trong tổ chức thực hiện các nhiệm vụ; bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; cụ thể hóa thành các nghị quyết, cơ chế, chính sách, đáp ứng kịp thời yêu cầu thực tiễn ở từng địa phương; đóng góp quan trọng vào việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại của từng địa phương và cả nước.

Đồng chí Trần Thanh Mẫn, Uỷ viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội phát biểu khai mạc tại hội nghị

Đồng chí Trần Thanh Mẫn cũng nhấn mạnh, tại hội nghị tổng kết năm 2022, có 60 kiến nghị, đề xuất gửi đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội; đến nay, các cơ quan khối Quốc hội, Chính phủ, Văn phòng Trung ương Đảng đã xem xét trả lời 44 kiến nghị (đạt 73,3%), các kiến nghị, đề xuất còn lại, các cơ quan tiếp tục nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật có liên quan. Bên cạnh đó, triển khai Đề án “Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác giám sát, hướng dẫn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với hoạt động của HĐND” của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhiều hoạt động đã được thực hiện như: xem xét báo cáo hoạt động của Hội đồng nhân dân tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; mời đại diện Thường trực HĐND tham gia Ban soạn thảo các dự án luật, nghị quyết, dự khán một số nội dung quan trọng tại các kỳ họp Quốc hội; cùng với việc hằng năm tổ chức Hội nghị tổng kết toàn quốc, cũng là dịp để Ủy ban Thường vụ Quốc hội chia sẻ, tạo thêm động lực, lan tỏa về sự đổi mới của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tới cơ quan dân cử ở địa phương.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, qua theo dõi thực tiễn và qua báo cáo của HĐND các tỉnh, thành phố, hoạt động của HĐND ở một số nơi còn có những hạn chế về chất lượng các kỳ họp; chưa có biện pháp kiên quyết, hữu hiệu, thực hiện kịp thời, đầy đủ các nội dung kiến nghị sau giám sát; việc tổng hợp, trả lời ý kiến, kiến nghị của cử tri ở một số địa phương còn chậm; công tác chỉ đạo chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin chưa bảo đảm tiến độ, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn; có lúc, có nơi sự phối hợp công tác giữa các cơ quan chưa thật sự chặt chẽ, đây là những vấn đề cần phải quyết tâm khắc phục.

Nhấn mạnh hội nghị tổ chức trong một ngày, để mang lại hiệu quả thiết thực, đồng chí Trần Thanh Mẫn đề nghị các đại biểu thảo luận thẳng thắn, trách nhiệm cao, trên tinh thần xây dựng, nhất là có những đề xuất, kiến nghị sát thực, góp phần tiếp tục đổi mới, nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND trong năm 2024 và nhiệm kỳ 2021 - 2026; đóng góp quan trọng vào việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu Nghị quyết Đại hội đảng bộ các tỉnh, thành phố và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng phát biểu chào mừng tại hội nghị

Hà Nội luôn nỗ lực để là điểm sáng trong dẫn dắt và kết nối

Phát biểu chào mừng tại hội nghị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng nhấn mạnh, với vai trò là Thủ đô của cả nước, thành phố Hà Nội luôn nhận thức và xác định phải gắn bó mật thiết, cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ một cách thiết thực, hiệu quả với các địa phương trong cả nước về công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, hoạt động của HĐND, phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh và các nhiệm vụ quan trọng khác. Đồng thời, thành phố Hà Nội luôn nhận được sự quan tâm, phối hợp, tạo điều kiện của các đồng chí lãnh đạo các cơ quan Trung ương cũng như các tỉnh, thành phố trong cả nước.

Bí thư Thành ủy Đinh Tiến Dũng ghi nhận, trong sự phát triển toàn diện của Thủ đô, HĐND thành phố Hà Nội đã khẳng định được vị thế xứng đáng của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương; khẳng định được vai trò trong hệ thống chính trị với những quyết sách quan trọng cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của cử tri, nhân dân, giám sát quyền lực nhà nước tại địa phương… HĐND thành phố đã chủ động, tích cực, trách nhiệm trong việc cụ thể hoá các chủ trương, mục tiêu, chỉ tiêu nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp, Nghị quyết số 15 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô; 10 chương trình công tác toàn khóa của Thành ủy; các nhiệm vụ chung của thành phố...

“Một trong những yêu cầu được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề ra trong kế hoạch là Tăng cường trao đổi kinh nghiệm, cách làm sáng tạo, hiệu quả trong hoạt động của HĐND tỉnh, thành phố. Đây cũng là cơ hội tốt để thành phố Hà Nội lắng nghe và học hỏi kinh nghiệm hoạt động của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, HĐND các tỉnh, thành phố trong cả nước; đổi mới, vận dụng sáng tạo, phù hợp thực tiễn, để hoạt động của HĐND thành phố tiếp tục hoạt động thực chất, hiệu lực, hiệu quả như ý kiến của đồng chí Chủ tịch Quốc hội, tiếp tục là tiêu biểu cho “làn gió tươi mới”; là “điểm sáng”, “hình mẫu” trong hoạt động của HĐND các tỉnh, thành phố” - đồng chí Đinh Tiến Dũng nhấn mạnh.

Với vai trò là Thủ đô của cả nước, thành phố Hà Nội luôn nhận thức và xác định phải gắn bó mật thiết, cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ một cách thiết thực, hiệu quả với các địa phương trong cả nước về công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, hoạt động của HĐND, phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh và các nhiệm vụ quan trọng khác. Đồng thời, thành phố Hà Nội luôn nhận được sự quan tâm, phối hợp, tạo điều kiện của các đồng chí lãnh đạo các cơ quan Trung ương cũng như các tỉnh, thành phố.

Các đại biểu dự hội nghị 

Kịp thời giải quyết các nội dung phát sinh

Tại hội nghị, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Trưởng Ban Công tác đại biểu đã báo cáo tóm tắt công tác HĐND các tỉnh, thành phố năm 2023 và khẳng định, thực tiễn hoạt động của HĐND năm 2023 đã khẳng định HĐND các tỉnh, thành phố đã luôn chủ động thực thi chương trình, kế hoạch nhiệm vụ toàn khóa trên địa bàn. Bên cạnh đó, luôn kịp thời giải quyết các nội dung phát sinh hoặc những công việc đột xuất trong điều kiện phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội còn gặp nhiều rào cản phải tháo gỡ hoặc triển khai thực hiện tốt các chủ trương mới của Trung ương.

Năm 2023, HĐND các tỉnh, thành phố cả nước đã tổ chức tổng số 357 kỳ họp, trong đó có 130 kỳ họp thường lệ, 154 kỳ họp chuyên đề và 73 kỳ họp đột xuất nhằm kịp thời giải quyết những vấn đề quan trọng, cấp bách, gặp nhiều rào cản phải tháo gỡ hoặc công việc phát sinh đột xuất bảo đảm điều kiện phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội hoặc cần triển khai thực hiện các chủ trương mới của trung ương, bảo đảm kịp thời, thực chất và hiệu quả cao hướng tới mục tiêu cao nhất là lợi ích của cử tri và nhân dân địa phương. Tổng số nghị quyết được HĐND ban hành tại các kỳ họp là 6.377 nghị quyết (trong đó có 1.681 nghị quyết quy phạm pháp luật, 4.696 nghị quyết cá biệt).

Hoạt động giám sát của HĐND các tỉnh, thành phố tại các kỳ họp hầu hết được thực hiện đúng quy định của luật và hướng dẫn tại Nghị quyết số 594/NQ-UBTVQH15 của UBTVQH. Hầu hết HĐND các địa phương đã tổ chức tốt các phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại các kỳ họp thường lệ hoặc kỳ họp chuyên đề và có nhiều đổi mới như: “hỏi nhanh đáp gọn”, nội dung rộng khắp, theo đến cùng vấn đề và đã tạo hiệu quả rõ nét trong thực hiện các vấn đề bức xúc trên địa bàn, bố trí thời gian thỏa đáng, đơn giản hóa hình thức, tạo sự tương tác tối đa giữa đại biểu và người trả lời chất vấn, không gửi câu hỏi trước đến các cơ quan mà thực hiện chất vấn trực tiếp tại hội trường.

Hoạt động giám sát giữa hai kỳ họp của Thường trực HĐND  được tổ chức ngày càng bài bản, khoa học, nội dung lựa chọn chất vấn, giải trình bám sát tình hình của địa phương, có trọng tâm, trọng điểm, nổi bật như thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đồng Nai, Bắc Giang, Quảng Trị, Thái Nguyên...

Bên cạnh đó, hoạt động giám sát chuyên đề cũng được HĐND chuẩn bị từ sớm, từ xa, trên cơ sở bám sát chương trình, kế hoạch đã đề ra. Năm 2023, tổng số có 1.332 đoàn giám sát của HĐND, Thường trực HĐND, các Ban HĐND và được triển khai thực hiện công phu, bài bản với nhiều đổi mới về phương pháp, cách thức tổ chức thực hiện giám sát, trước khi tiến hành đã tổ chức khảo sát, kiểm tra thực tế đột xuất, thậm chí không báo trước. Nội dung giám sát chuyên đề của HĐND ngày càng sát với thực tiễn, có trọng tâm, trọng điểm.

Sau giám sát, nhiều vấn đề vướng mắc, bất cập trong thực tiễn đã được kiến nghị chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền xem xét là 13.273 kiến nghị, đồng thời trình HĐND xem xét, ban hành nghị quyết để làm căn cứ, cơ sở giám sát việc thực hiện.

Đến nay đã có 9.618/13.273 kiến nghị được xử lý đạt tỷ lệ 72,44%. Ngoài ra, hoạt động tiếp xúc cử tri; tiếp công dân, tiếp nhận và giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân; công tác giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân; giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri cũng được HĐND các tỉnh, thành phố quan tâm, thực hiện nghiêm túc.

Tại hội nghị, các đại biểu HĐND các tỉnh, thành phố đã trao đổi, tham luận về một số kinh nghiệm, giải pháp nâng cao chất lượng hiệu quả, hoạt động chất vấn tại kỳ họp; những đổi mới, sáng tạo trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thẩm tra của Thường trực HĐND tỉnh, các Ban HĐND tỉnh đối với dự thảo nghị quyết, đề án, báo cáo trình kỳ họp HĐND; vai trò của HĐND trong việc kiểm soát quyền lực nhà nước đối với bộ máy chính quyền các cấp trong điều kiện thực hiện thí điểm mô hình chính quyền đô thị; những đổi mới, sáng tạo của HĐND trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND…

Uỷ viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ phát biểu kết luận hội nghị

Lan tỏa “làn gió tươi mới” trong hoạt động

Phát biểu kết luận, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nêu rõ, sau một ngày làm việc, hội nghị đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra. Đánh giá cao các ý kiến của đại biểu, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho rằng sau hội nghị, HĐND các địa phương có thể học tập được nhiều kinh nghiệm. Đồng thời, các kiến nghị, đề xuất của HĐND các tỉnh, thành phố là gợi ý rất tốt cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, cơ quan hữu quan cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo chung.

Điểm lại những kết quả của hội nghị, thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho biết, tại hội nghị khẳng định năm 2023 có thời cơ thuận lợi thách thức đan xen. Mặc dù khó khăn thách thức nhiều hơn dự báo nhưng đất nước đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện, được bạn bè quốc tế đánh giá cao. Trong thành tích chung đó có vai trò của Quốc hội và cơ quan dân cử ở địa phương.

“Nếu như năm 2022 khẳng định đã có làn gió tươi mới trong hoạt động của HĐND các cấp, thì đến năm nay càng khẳng định làn gió tươi mới có phạm vi rộng hơn, lan tỏa hơn, kết quả tốt hơn và đồng đều hơn” - Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ và biểu dương các địa phương như: Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương, Quảng Ninh, Bắc Giang, Hậu Giang, Khánh Hòa, Nam Định, Hưng Yên… có hoạt động HĐND tốt, thu ngân sách và tăng trưởng khá, cho thấy vai trò quan trọng của cơ quan dân cử. Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội cũng ghi nhận các tỉnh dân số đông như: Thanh Hóa, Nghệ An đang vươn lên mạnh mẽ…

Chủ tịch Quốc hội cho rằng, nguyên nhân của những kết quả trên là do HĐND các tỉnh, thành phố đã bám sát tinh thần chỉ đạo, lãnh đạo của cấp ủy, bám sát các nghị quyết của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ. Cùng với đó, đã có sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhiều hướng dẫn được ban hành kịp thời, nhiều thắc mắc của địa phương cũng được trao đổi, trả lời, làm rõ.

Ngoài ra, còn là sự tìm tòi đổi mới của chính lãnh đạo chủ chốt, của Thường trực HDNĐ, các Ban, các Tổ đại biểu HĐND. Đặc biệt, công tác phối hợp chặt chẽ, sát sao giữa chính quyền và HĐND, cộng đồng trách nhiệm, phối hợp với nhau từ sớm từ xa; sự phối hợp với Đoàn đại biểu Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các cơ quan ở Trung ương.

Quang cảnh hội nghị

Bày tỏ đồng tình với các kiến nghị, đề xuất tại hội nghị, Chủ tịch Quốc hội đề nghị HĐND tiếp tục bám sát và tranh thủ sự lãnh đạo của cấp ủy, thường trực cấp ủy đối với tổ chức, hoạt động của HĐND nhiều hơn nữa. Tiếp tục thực hiện chức năng của cơ quan dân cử ở địa phương để hoàn thành các nhiệm vụ của năm 2024.

Trong đó, tập trung rà sát hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật ở địa phương, tháo gỡ vướng mắc, khai thác tối đa nguồn lực. Căn cứ các luật, nghị quyết được ban hành để có kế hoạch triển khai sâu sát đối với các dự án Luật, nhất là Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Căn cước, Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở, Luật Tài nguyên nước… và các nghị quyết về chính sách đặc thù, thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, với nhiều nhiệm vụ được giao cho chính quyền địa phương… Đồng thời, tiến hành tổng rà soát thủ tục hành chính; rà soát thực hiện giải ngân vốn đầu tư công; chuẩn bị cho kế hoạch đầu tư công của nhiệm kỳ sau; tăng tốc thực hiện nhiệm vụ của nhiệm kỳ.

Đồng chí Vương Đình Huệ yêu cầu HĐND các tỉnh, thành phố đổi mới toàn diện các hoạt động của HĐND, quan trọng nhất là tăng cường chất lượng kỳ họp từ cấp tỉnh đến cấp huyện, cấp xã; quan tâm phát động phong trào thi đua, khen thưởng.

Nhấn mạnh chất lượng của đại biểu quyết định chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử, Chủ tịch Quốc hội đề nghị HĐND các tỉnh, thành phố quan tâm động viên khích lệ hoạt động các Ban, Tổ đại biểu HĐND; tăng cường công tác dân nguyện tại địa phương, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tổ cáo, đổi mới tiếp xúc cử tri; quan tâm công tác sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã; quy hoạch đội ngũ cán bộ, đại biểu HĐND các cấp; giới thiệu nhân sự để tiến tới Đại hội Đảng các cấp.

Các đại biểu thăm quan gian trưng bày triển lãm ảnh các hoạt động của HĐND các tỉnh, thành phố

Đồng thời, tăng cường các hoạt động kỷ niệm 80 năm thành lập nước, 85 năm ngày truyền thống HĐND, 80 năm Ngày Tổng tuyển cử Quốc hội; tiếp tục đóng góp tích cực xây dựng chính sách và sửa đổi Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND; Nghị quyết liên tịch về tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND; quy chế mẫu của HĐND; công tác rà soát Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Về các kiến nghị đề xuất của các địa phương, Chủ tịch Quốc hội giao Ban Công tác đại biểu là đầu mối tổng hợp đầy đủ các ý kiến kiến nghị, đề xuất các địa phương đã nêu để báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, từ đó để chỉ đạo xem xét giải quyết nghiêm túc.

Bảo Vy - Thanh Thủy - Thành Nguyễn