Quang cảnh hội nghị

Phát biểu tham luận tại hội nghị, đồng chí Phùng Thị Hồng Hà, Chủ tịch HĐND thành phố khẳng định chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới phương thức hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị. Những kết quả đạt được trong quá trình xây dựng Quốc hội số như tổ chức kỳ họp kết hợp trực tiếp và trực tuyến, biểu quyết điện tử, ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ tổng hợp thông tin và số hóa dữ liệu pháp luật đã tạo nền tảng quan trọng để HĐND các cấp tiếp tục đổi mới hoạt động.

Theo đồng chí Phùng Thị Hồng Hà, đối với hệ thống HĐND, chuyển đổi số không chỉ dừng ở việc ứng dụng công nghệ mà phải là quá trình đổi mới toàn diện tư duy quản trị, phương thức điều hành và cách thức phục vụ nhân dân. Mục tiêu hướng tới là chuyển từ phương thức quản trị dựa trên kinh nghiệm sang quản trị bằng dữ liệu, bảo đảm công khai, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm.

Ngay từ đầu nhiệm kỳ 2026-2031, Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND thành phố Hà Nội đã triển khai Đề án chuyển đổi số toàn diện hoạt động của khối cơ quan dân cử giai đoạn 2026-2031, tầm nhìn đến năm 2045, đồng thời xây dựng Kho cơ sở dữ liệu dùng chung của Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp. Việc triển khai được thực hiện trên cơ sở sự quan tâm, chỉ đạo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ban Thường vụ Thành ủy, Ban Chỉ đạo 57 của thành phố và trực tiếp là đồng chí Bí thư Thành ủy, tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, hạ tầng và nguồn lực để phát triển đồng bộ các nền tảng số.

Từ thực tiễn triển khai, Hà Nội xác định lộ trình chuyển đổi số theo hướng phát triển từng cấp độ trưởng thành, lấy dữ liệu làm nền tảng và quản trị thông minh làm mục tiêu. Thành phố tập trung tái cấu trúc toàn diện quy trình nghiệp vụ thay vì số hóa đơn thuần các quy trình cũ; xây dựng nền tảng điều hành tập trung tích hợp các hệ thống quản lý văn bản, điều hành, theo dõi nhiệm vụ và phòng họp không giấy tờ trên cùng một môi trường số.

Đến nay, nền tảng điều hành tập trung đã được triển khai tới 126 HĐND xã, phường với hơn 3.200 tài khoản sử dụng, cho phép xử lý thống nhất các hoạt động điều hành, lịch công tác, văn bản và theo dõi tiến độ thực hiện nhiệm vụ. Đối với Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố, nền tảng còn hỗ trợ số hóa quy trình lấy ý kiến xây dựng luật, tổng hợp và phân tích nhanh ý kiến của cử tri, chuyên gia và cơ quan quản lý.

Một trong những điểm nổi bật của mô hình là kết nối trực tiếp với người dân thông qua ứng dụng công dân số iHanoi. Quy trình tiếp nhận, theo dõi và phản hồi kiến nghị của cử tri được số hóa toàn diện, đồng thời triển khai trợ lý ảo ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ giải đáp chính sách và cung cấp thông tin về các nghị quyết đặc thù. Theo đồng chí Phùng Thị Hồng Hà, đây là minh chứng rõ nét cho phương thức quản trị hiện đại, lấy mức độ hài lòng của cử tri làm thước đo hiệu quả hoạt động của cơ quan dân cử.

Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch HĐND Thành phố Phùng Thị Hồng Hà tham luận tại hội nghị

Song song với đó, thành phố đang xây dựng Kho dữ liệu dùng chung của Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp theo hướng tích hợp dữ liệu điều hành, giám sát, tiếp xúc cử tri và dữ liệu chuyên ngành. Hệ thống được kết nối với các sở, ngành nhằm chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực, giảm tối đa việc nhập liệu thủ công, đồng thời hỗ trợ Thường trực HĐND theo dõi trực quan các chỉ số quan trọng về đầu tư công, ngân sách, y tế, giáo dục và nhiều lĩnh vực khác phục vụ hoạt động giám sát và ban hành chính sách.

Hà Nội cũng đang phát triển mô hình "Đại biểu số" với các ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ tra cứu văn bản pháp luật, tổng hợp dư luận xã hội, phân tích dữ liệu và phục vụ hoạt động chất vấn, giám sát. Việc ứng dụng dữ liệu lớn và AI giúp đại biểu có thêm công cụ phân tích độc lập, tăng cường khả năng phản biện chính sách trên cơ sở dữ liệu gốc, từng bước chuyển hoạt động nghị trường từ nghe báo cáo sang phân tích dữ liệu và đánh giá khách quan.

Bên cạnh kết quả bước đầu, đồng chí Phùng Thị Hồng Hà cũng thẳng thắn chỉ ra những khó khăn như chưa có khung kiến trúc tổng thể dành riêng cho hệ thống Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND số; dữ liệu còn phân tán; việc chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan chưa đồng bộ; các công cụ ứng dụng AI dành cho đại biểu vẫn đang trong quá trình hoàn thiện; hành lang pháp lý đối với hoạt động dân cử trên môi trường số chưa đầy đủ.

Từ thực tiễn triển khai, HĐND thành phố Hà Nội rút ra bốn bài học kinh nghiệm quan trọng. Trước hết là vai trò quyết định của người đứng đầu trong chỉ đạo, trực tiếp sử dụng các nền tảng số để tạo sự lan tỏa trong toàn hệ thống. Tiếp đó, kiến trúc hệ thống công nghệ phải phù hợp với đặc thù của cơ quan dân cử, không thể áp dụng nguyên mẫu mô hình của khối hành chính. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu thường xuyên giữa các cơ quan để nâng cao chất lượng giám sát và cuối cùng là lấy sự thuận tiện, hài lòng của cử tri làm mục tiêu xuyên suốt trong mọi hoạt động chuyển đổi số.

Đồng chí Phùng Thị Hồng Hà cho biết, Hà Nội xác định giai đoạn 2026-2030 tập trung hoàn thiện nền tảng quản trị dựa trên dữ liệu; giai đoạn 2031-2035 hướng tới mô hình "Mặc định số"; tầm nhìn đến năm 2045 xây dựng hệ sinh thái cơ quan dân cử thông minh, trong đó trí tuệ nhân tạo sẽ hỗ trợ mô phỏng và dự báo tác động của chính sách trước khi đại biểu quyết nghị tại nghị trường.

Để mô hình này được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước, đồng chí Phùng Thị Hồng Hà đề xuất Quốc hội và Chính phủ sớm ban hành khung kiến trúc tổng thể cho hệ thống Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND; xây dựng trung tâm điều hành thông minh của Quốc hội kết nối với các địa phương; hình thành kho tri thức lập pháp số và kho dữ liệu dùng chung của cơ quan dân cử; đồng thời triển khai thống nhất các nền tảng số dùng chung nhằm bảo đảm tính liên thông, tránh đầu tư dàn trải.

Khẳng định tinh thần tiên phong của Thủ đô, đồng chí Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh Hà Nội sẵn sàng nhận nhiệm vụ thí điểm triển khai các mô hình HĐND số, nền tảng dữ liệu dùng chung và ứng dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ hoạt động của cơ quan dân cử. Thành phố cũng cam kết chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ đào tạo, chuyển giao giải pháp công nghệ và đồng hành cùng các địa phương trong quá trình chuyển đổi số, góp phần xây dựng hệ thống HĐND hiện đại, minh bạch, chuyên nghiệp và phục vụ nhân dân ngày càng hiệu quả.

Bảo Vy - Thanh Thuỷ