“Các nội dung trong dự thảo Luật là rất phù hợp”

Điều hành nội dung thảo luận này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, chiều ngày 10-11-2023, các vị đại biểu Quốc hội đã thảo luận tại tổ về các nội dung này, đã có 83 lượt ý kiến phát biểu và ba vị đại biểu Quốc hội gửi ý kiến bằng văn bản góp ý. Tổng thư ký Quốc hội đã có báo cáo tổng hợp 25 trang gửi đến các vị đại biểu Quốc hội. 

Ngày 24-11-2023, Bộ Tư pháp đã có Báo cáo số 380 dài 21 trang, dự kiến giải trình, tiếp thu bước đầu ý kiến đại biểu Quốc hội về Luật Thủ đô. Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị các vị đại biểu Quốc hội tập trung thảo luận về các nội dung trong Báo cáo thẩm tra, Báo cáo tiếp thu, giải trình đã nêu. 

Quang cảnh phiên họp

Góp ý về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Duy Minh - Đoàn ĐBQH thành phố Đà Nẵng tán thành sửa đổi Luật Thủ đô để thể chế hóa Nghị quyết 15 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. 

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) nêu rõ Thủ đô là trung tâm chính trị kinh tế văn hóa cả nước, nên việc xây dựng đặc thù cho Hà Nội là cần thiết. Đại biểu bày tỏ thống nhất với các nội dung như Tờ trình.

Đại biểu Phạm Văn Hòa nhất trí tăng số lượng đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố; đồng thời đề nghị cần đề xuất nêu rõ tăng số lượng đại biểu hoạt động chuyên trách, cân đối giữa các ngành. Về cơ cấu cần xem xét quy định cứng trong luật về việc Chánh Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân thành phố là Thường trực Hội đồng nhân dân. 

Đại biểu Tô Ái Vang (Sóc Trăng) ủng hộ sự cần thiết sớm ban hành Luật Thủ đô (sửa đổi), đại biểu quan tâm đến quy định liên quan đến phát triển nhà ở, cải tạo chung cư tại các đô thị.

Đại biểu Tô Ái Vang cho rằng, cần có cơ chế chính sách đặc thù riêng cho Hà Nội để thúc đẩy mạnh mẽ việc đầu tư các chung cư cũ ở Thủ đô hiện nay thì mới đưa vào quy định trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi). Trường hợp nếu các quy định trong dự thảo Luật Thủ đô về vấn đề này mà không có nội dung mới so với Luật Nhà ở (sửa đổi) thì không nên quy định lại để tránh sự trùng lặp.

Đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng (Cần Thơ) đồng tình rất cao với việc ban hành sửa đổi Luật Thủ đô. Về chính trị, pháp lý, đại biểu cho biết, đã có Nghị quyết số 06 của Trung ương, Nghị quyết số 15 và Nghị quyết số 30 của Bộ Chính trị, trong đó nhấn mạnh yêu cầu và mục tiêu: xây dựng và thực hiện đồng bộ các cơ chế, chính sách phát triển thủ đô trở thành thủ đô văn minh, hiện đại, dẫn dắt và tạo hiệu ứng lan tỏa liên kết đô thị.

Tranh luận với các ý kiến không đồng thuận dự thảo Luật về vấn đề phân cấp phân quyền cho thủ đô Hà Nội trong quản lý một số lĩnh vực, xây dựng đô thị, quy hoạch, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP Hồ Chí Minh) nhận thấy, từ thực tiễn TP Hồ Chí Minh, các nội dung trong dự thảo Luật là rất phù hợp. 

Đại biểu Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh, Thủ đô Hà Nội là trung tâm đầu não chính trị, hành chính quan trọng quốc gia, trái tim của cả nước, là đô thị đặc biệt quan trọng, là bộ mặt quốc gia, là cửa ngõ giao lưu, hội nhập quốc tế và thường xuyên đón tiếp các Nguyên thủ quốc gia. Do đó, việc phân cấp, ủy quyền cho Hà Nội nhiều hơn nữa là rất cần thiết.

Trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 7

Phát biểu giải trình, làm rõ thêm một số nội dung đại biểu nêu tại phiên thảo luận của Quốc hội về Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long cho biết, đã có hơn 100 ý kiến góp ý về dự án Luật này, kể cả tại các phiên thảo luận tổ và bằng văn bản. Các ý kiến của đại biểu Quốc hội đều thống nhất cao với sự cần thiết ban hành Luật Thủ đô sửa đổi.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long giải trình

“Luật này có cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn rất rõ ràng và có tính thuyết phục. Chúng ta cần thống nhất xây dựng các cơ chế đặc thù cho Thủ đô cả nước, chứ không phải riêng cho thành phố Hà Nội. Và nếu chúng ta xây dựng được các cơ chế để Thủ đô phát triển, Thủ đô sẽ tiếp tục làm đầu tàu trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, văn hóa... cho cả nước” - Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long nhấn mạnh.

Trước một số ý kiến đề nghị làm rõ thêm một số nội dung trong Dự Luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp ghi nhận và cho biết sẽ nghiên cứu, tiếp thu, giải trình; cùng với thành phố Hà Nội, báo cáo Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục hoàn chỉnh dự án Luật để trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến thông qua tại kỳ họp sau.

Phát biểu bổ sung về tổ chức bộ máy, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long nêu, Hà Nội đã sơ kết và đánh giá kỹ việc thực hiện Nghị quyết số 97/2019/QH14 thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và thống nhất nhận thức tiếp tục thực hiện cơ chế này, luật hóa để phát huy hiệu quả, hiệu lực và đảm bảo vận hành tốt. Trên cơ sở thực tế, khi tăng cường phân cấp, phân quyền, HĐND cấp quận được giao thêm khá nhiều nhiệm vụ nên cần thiết phải có một cấp hội đồng ở đây.

Về số lượng đại biểu HĐND và cấp phó của HĐND, theo số liệu chưa đầy đủ, Hà Nội có tốc độ gia tăng dân số cơ học hằng năm là 1,4%. Với số lượng 95 đại biểu HĐND thành phố hiện nay, chia bình quân thì 105.000 người dân mới có một đại biểu, thấp hơn bình quân của cả nước (là 26.500 người dân/đại biểu).

Ngoài ra, các nhiệm vụ giao bổ sung cho HĐND gồm 38 nhiệm vụ, quyền hạn và dự kiến sẽ tăng lên khoảng 110 nhiệm vụ, quyền hạn nếu như Quốc hội thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi).

Các biện pháp về bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn Thủ đô được quy định tại Điều 34 dự thảo Luật khiến một số đại biểu còn băn khoăn. Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp, đây là những nội dung tương đối đặc thù khi khác với quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính hiện hành.

Tuy nhiên, dự thảo Luật thiết kế theo hướng là biện pháp ngăn chặn, chứ không phải là biện pháp xử lý; trong đó lưu tâm đặc biệt đến quy định với các công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh thuộc lĩnh vực đất đai, xây dựng, phòng cháy, chữa cháy.

Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long, chúng ta đã thực hiện Nghị định số 180/2007/NĐ-CP, trong đó cũng áp dụng một số biện pháp ngăn chặn vi phạm trật tự đô thị. Theo tổng kết của Hà Nội, những biện pháp này đã phát huy tác dụng, hiệu quả. Tuy nhiên, trước các ý kiến băn khoăn của đại biểu, Bộ trưởng cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục hoàn thiện chặt chẽ hơn về các quy trình, điều kiện, thẩm quyền và người áp dụng, bảo đảm không ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, tổ chức có liên quan.

Liên quan đến áp dụng Luật Thủ đô (Điều 4 dự thảo Luật), theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long, những quy định dự kiến tại Điều 4 tương đối khả thi. Theo hướng thiết kế này, các cơ quan trong hệ thống chính trị sẽ thêm nhiệm vụ phải theo dõi sát quá trình áp dụng triển khai Luật Thủ đô và các luật hiện hành, các luật sắp ban hành.

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, qua thảo luận, có 26 đại biểu Quốc hội phát biểu, 6 đại biểu tranh luận. Các ý kiến thảo luận sôi nổi, trách nhiệm, thẳng thắng, trí tuệ, tâm huyết về nhiều nội dung bao quát quan trọng của dự thảo luật, vừa thể hiện tính toàn diện, vừa cụ thể, chi tiết, gắn với các điều khoản quy định tại dự thảo Luật Thủ đô.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, đối với Luật Thủ đô, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ phối hợp với Chính phủ chỉ đạo các cơ quan chủ trì thẩm tra, phối hợp chặt chẽ với cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan có liên quan nghiêm túc nghiên cứu kỹ lưỡng, đầy đủ, tiếp thu, giải trình thấu đáo ý kiến của các đại biểu Quốc hội; tổ chức thêm việc lấy ý kiến các cơ quan chuyên môn, các chuyên gia, nhà quản lý, các hiệp hội; tổ chức các hội nghị, tọa đàm... để tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện dự thảo luật; tổ chức hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách để cho ý kiến đối với dự thảo luật trước khi hoàn thiện trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 7.

Phan Lâm - Linh Vũ