Chuẩn bị rất công phu, nghiêm túc, chất lượng

Luật Thủ đô hiện hành được Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 21-11-2012 và có hiệu lực từ ngày 1-7-2013. Qua hơn 10 năm triển khai thực hiện đã bộc lộ những bất cập, hạn chế, một số quy định không phù hợp với thực tiễn và chưa phát huy được hiệu quả như mong muốn.

Theo Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh cho biết, thực hiện nhiệm vụ đề xuất xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) theo Nghị quyết Đại hội lần thứ XVII Đảng bộ thành phố, từ năm 2021, Hà Nội đã tiến hành việc tổng kết thi hành Luật Thủ đô năm 2012 và đề xuất chính sách xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi). Thành ủy đã thành lập Ban Chỉ đạo; UBND thành phố đã thành lập Tổ công tác xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) để lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai nhiệm vụ tổng kết thi hành Luật và xây dựng hồ sơ dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi).

Thủ đô Hà Nội cần được tháo gỡ vướng mắc về cơ chế để có động lực phát triển mới

Sau khi xây dựng dự thảo Luật, thành phố Hà Nội đã tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo, tọa đàm, lấy ý kiến đóng góp của nguyên lãnh đạo thành phố, các chuyên gia, nhà khoa học, cử tri và nhân dân Thủ đô đối với toàn bộ dự thảo Luật. Từ đó, Tổ công tác xây dựng Luật đã tiếp thu nhiều ý kiến đóng góp quý báu, có giá trị thiết thực cả về lý luận và thực tiễn; giúp thành phố tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) với những quy định đặc thù, vượt trội, hiệu lực, hiệu quả, tạo thể chế thuận lợi để xây dựng, phát triển Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, nghĩa tình.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Lê Hồng Sơn khẳng định, dự thảo Luật là kết quả của quá trình phối hợp trong một khoảng thời gian dài nghiên cứu, xây dựng, hoàn thiện giữa thành phố Hà Nội, Bộ Tư pháp và các cơ quan có liên quan. Trong quá trình dự thảo Luật được Quốc hội xem xét, UBND thành phố Hà Nội đã chỉ đạo các sở, ban, ngành thành phố tham gia, phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp trong việc giải trình, thuyết minh về dự án Luật; bám sát các cơ quan thuộc Quốc hội, bộ, ngành trung ương để báo cáo giải trình, làm rõ về dự án Luật.

Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long nêu rõ, các quy định của dự thảo Luật được Bộ Tư pháp tổng hợp, xây dựng và hoàn thiện dựa trên cơ sở đề xuất của UBND thành phố Hà Nội, ý kiến thảo luận của Thường trực Chính phủ, ý kiến chỉ đạo của Chính phủ, ý kiến kết luận của của lãnh đạo Quốc hội tại buổi làm việc với Thường trực Thành ủy Hà Nội.

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) gồm 7 chương, 59 điều (tăng 3 chương và 32 điều so với Luật Thủ đô hiện hành), đã thể hiện đầy đủ, toàn diện 9 nhóm chính sách mà Chính phủ trình Quốc hội khi lập đề nghị xây dựng Luật.

Báo cáo thẩm tra chính thức trình Quốc hội cho biết, Ủy ban Pháp luật và các cơ quan tham gia thẩm tra đều tán thành với sự cần thiết ban hành Luật Thủ đô (sửa đổi) nhằm kịp thời thể chế hóa các quan điểm, định hướng phát triển Thủ đô Hà Nội được đề ra trong các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị, tạo cơ chế đột phá, huy động mọi nguồn lực, khai thác hiệu quả các tiềm năng, thế mạnh, đưa Thủ đô tiếp tục phát triển nhanh, bền vững.

Ủy ban Pháp luật thấy rằng, hồ sơ dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) được Chính phủ chuẩn bị rất công phu, nghiêm túc, chất lượng. Ngoài các tài liệu theo đúng quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trong hồ sơ của dự thảo Luật còn kèm theo bản thuyết minh chi tiết về từng quy định, chính sách được đề xuất trong dự thảo Luật và dự thảo kế hoạch triển khai thi hành Luật Thủ đô (sửa đổi), trong đó dự kiến các công việc, phân công trách nhiệm và tiến độ triển khai thực hiện sau khi Luật được ban hành. Các nội dung nêu trên trong hồ sơ dự án Luật đã đáp ứng yêu cầu của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong quá trình xem xét dự thảo Luật tại phiên họp thứ 26 (tháng 9-2023).

Ủy ban Pháp luật và các cơ quan tham gia thẩm tra đều tán thành với mục đích và các quan điểm xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi), đặc biệt là quan điểm Luật Thủ đô cần tập trung quy định các cơ chế, chính sách đặc thù đối với Thủ đô trên những lĩnh vực quan trọng để cụ thể hóa chủ trương của Đảng về xây dựng và phát triển Thủ đô xứng đáng là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, hội nhập quốc tế, có sức cạnh tranh cao với khu vực và thế giới, có sức lan tỏa nhằm thúc đẩy vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước cùng phát triển.

Cơ hội cho Thủ đô Hà Nội tạo sức lan tỏa

Với sự chuẩn bị kỹ càng như vậy, Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang giành được sự quan tâm, ủng hộ rất lớn của các đại biểu Quốc hội. Nhiều ý kiến kỳ vọng Luật Thủ đô (sửa đổi) được ban hành sẽ là “cơ hội vàng” tạo ra nguồn động lực mới cho Thủ đô phát triển xứng đáng với niềm tin yêu, sự kỳ vọng của Trung ương và cả nước.

Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ khẳng định, mục tiêu đến 2030 Hà Nội là thành phố văn hiến, văn minh, hiện đại, trở thành trung tâm động lực thúc đẩy phát triển vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước hội nhập quốc tế sâu rộng, có sức cạnh tranh cao với khu vực và thế giới này.

Mô hình Dự án Thành phố Thông minh tại huyện Đông Anh đang được triển khai

Đồng chí Vương Đình Huệ nhấn mạnh: “Không phải là cạnh tranh trong nước nữa mà phải cạnh tranh khu vực, thế giới, phấn đấu phát triển ngang tầm Thủ đô các nước phát triển trong khu vực và đến 2045, Thủ đô Hà Nội là thành phố kết nối toàn cầu”.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, Hà Nội là một đô thị đặc biệt. Vì vậy, dự án Luật Thủ đô tiếp tục cần phải rà soát để các cái quy định liên quan đến quản trị đô thị đặc biệt để thể chế hóa được vai trò, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Thủ đô. Thực chất, đây là một đạo luật về phân cấp, phân quyền toàn diện các lĩnh vực; phân cấp, phân quyền toàn diện nhưng lại phải trọng tâm, trọng điểm.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh của Quốc hội Nguyễn Minh Đức (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng, Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) phải được rà soát và đánh giá đầy đủ 9 nội dung trong Nghị quyết số 15-NQ/TƯ của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

TS Lê Duy Bình, Giám đốc điều hành Economica Việt Nam nhận định, các quy định đẩy mạnh phân quyền, phân cấp nêu trên nếu được thông qua sẽ có tác động rất lớn tới việc huy động, sử dụng nguồn vốn đầu tư, ngân sách Thủ đô. Điều này không gây mâu thuẫn với các quy định hiện hành, thay vào đó, sẽ tăng tính chủ động, đánh thức tiềm năng rất lớn hiện có của thành phố.

Ông Nguyễn Hồng Tuyến, thành viên Ban Soạn thảo, Tổ Biên tập Luật Thủ đô (sửa đổi); Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Văn phòng Chính phủ chỉ ra rằng, với vai trò về kinh tế của mình, sự phát triển của Hà Nội sẽ tạo ra sức lan tỏa để thúc đẩy vùng Đồng bằng sông Hồng, Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước. Việc phát triển Thủ đô là nhiệm vụ, trách nhiệm chung của cả nước. Do đó, các cơ chế chính sách đặc thù được thông qua sẽ giúp Hà Nội có cơ hội để phát triển mạng và tạo ra sức lan tỏa đó.

Ngoài ra, nhiều ý kiến khẳng định, Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) cần phải được hoàn thiện, thông qua và triển khai thực hiện đồng bộ với Đồ án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 và Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Phan Lâm - Linh Vũ