Khu vực kinh tế tư nhân, với bản chất năng động, nhạy bén với thị trường, đã trở thành lực lượng chính trong việc thúc đẩy sản xuất, dịch vụ và xuất khẩu. Các doanh nghiệp tư nhân không chỉ tạo ra phần lớn GDP mà còn đóng góp quan trọng vào ngân sách nhà nước thông qua thuế và các khoản đóng góp xã hội. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, khu vực này đã chứng minh khả năng cạnh tranh cao, góp phần nâng cao vị thế của nền kinh tế Việt Nam. 

Tuy nhiên, sự phát triển của kinh tế tư nhân cũng đặt ra những thách thức về bất bình đẳng, cạnh tranh không lành mạnh và rủi ro từ chu kỳ kinh tế. Điều này đòi hỏi nhà nước phải đóng vai trò kiến tạo, điều tiết thông qua hệ thống pháp luật, chính sách kinh tế vĩ mô và đầu tư vào hạ tầng then chốt. 

Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong các lĩnh vực then chốt như năng lượng, giao thông, tài chính - ngân hàng, quốc phòng, an ninh. Đây là những ngành có ý nghĩa chiến lược, đòi hỏi sự kiểm soát của nhà nước để đảm bảo an ninh kinh tế và công bằng xã hội. Các tập đoàn, tổng công ty nhà nước không chỉ đóng vai trò dẫn dắt nền kinh tế mà còn là công cụ quan trọng để nhà nước thực hiện các chính sách điều tiết vĩ mô. 

Trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1-7-2025, vai trò của kinh tế nhà nước càng được nhấn mạnh trong việc đảm bảo sự thống nhất, hiệu lực quản lý từ trung ương đến địa phương. Chính quyền các cấp sẽ phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp nhà nước để triển khai các dự án trọng điểm, đồng thời tạo môi trường thuận lợi để kinh tế tư nhân phát triển. 

Để nền kinh tế phát triển bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân. Nhà nước cần tiếp tục cải cách thể chế, giảm bớt rào cản hành chính để thúc đẩy khởi nghiệp, đồng thời tăng cường giám sát, ngăn chặn độc quyền, bảo vệ quyền lợi người lao động. Ngược lại, khu vực tư nhân cần chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh, tuân thủ pháp luật và tham gia tích cực vào các chương trình phát triển kinh tế - xã hội. Sự hợp tác công - tư (PPP) trong đầu tư hạ tầng, giáo dục, y tế sẽ là chìa khóa để tối ưu hóa nguồn lực quốc gia. 

Khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng không có nghĩa là phủ nhận vai trò của kinh tế nhà nước. Trong bối cảnh mới, đặc biệt sau khi áp dụng chính quyền hai cấp, việc phát huy đồng bộ cả hai khu vực sẽ là yếu tố then chốt để Việt Nam vượt qua thách thức, nắm bắt cơ hội phát triển. Một nền kinh tế cân bằng, hiệu quả và bền vững chỉ có thể được xây dựng khi cả nhà nước và tư nhân cùng phát huy tối đa thế mạnh của mình.

Tôn Trọng