Bản án nghiêm minh

Các bị cáo bị đưa ra xét xử gồm: Nguyễn Đức Anh (17 tuổi, thường trú tại quận Tây Hồ), Phạm Việt Đức (17 tuổi , thường trú tại quận Đống Đa), Nguyễn Đức Quân và Trần Minh Sang (cùng 15 tuổi, thường trú tại quận Ba Đình), Nguyễn Đắc Thắng (17 tuổi, thường trú tại quận Hoàn Kiếm) và Nguyễn Văn Tường Huy (17 tuổi, thường trú tại huyện Phong Điền, Thừa Thiên - Huế).

Theo hồ sơ của các cơ quan tố tụng, lợi dụng tình hình dịch bệnh Covid-19 trên địa bàn Hà Nội, các bị cáo đã bàn bạc và thống nhất mặc quần áo dân quân tự vệ, ra đường tìm người không đội mũ bảo hiểm, không đeo khẩu trang, vi phạm quy tắc phòng chống dịch... đe dọa đưa người vi phạm về trụ sở UBND phường xử lý. Mục đích của các bị cáo là dọa người vi phạm để họ đưa tiền với mục đích được bỏ qua lỗi vi phạm.

Khoảng 20 giờ ngày 2-8-2021, nhóm bị cáo nêu trên đã tập trung tại nhà Nguyễn Đức Quân, sau đó di chuyển bằng xe máy trên các tuyến đường thuộc các quận: Đống Đa, Hai Bà Trưng, Ba Đình, Hoàn Kiếm và Tây Hồ.

Đến khoảng 1 giờ 30 ngày 3-8, nhóm bị cáo phát hiện anh Đặng Xuân Long (trú tại quận Hoàn Kiếm) chở theo một người đang đi xe máy dưới chân cầu Long Biên nên đuổi theo. Đến trước số nhà 44 phố Trần Nhật Duật, nhóm đối tượng ép anh Long dừng xe và yêu cầu kiểm tra hành chính. Sau đó, Đức hỏi anh Long lý do ra đường và giấy tờ đi đường. Khi anh Long đang mở cốp xe lấy giấy tờ thì một đối tượng trong nhóm của Đức nói: “Dịch dã thế này ra đường làm gì, có tiền bồi dưỡng mấy anh em đi làm đêm hôm”.

Do thấy nhóm người mặc trang phục dân quân tự vệ, sợ bị phạt nhiều tiền nên anh Long đã lấy toàn bộ số tiền trong ví là 341.000 đồng đưa cho bị cáo Đức. Hành vi cưỡng đoạt tài sản của nhóm bị cáo ngay sau đó đã bị tổ công tác của Công an quận Hoàn Kiếm phát hiện, bắt quả tang.

Công an quận Hoàn Kiếm thu giữ tang vật tại hiện trường gồm: 3 dùi cui gỗ, 1 gậy chỉ huy giao thông, 2 dùi cui điện, 3 bộ đàm, 1 khẩu súng bắn đạn nhựa và số tiền 341.000 các đối tượng vừa cưỡng đoạt được.

Trong quá trình điều tra mở rộng vụ án, cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận Hoàn Kiếm làm rõ, ngoài hành vi bị bắt quả tang nêu trên, nhóm bị cáo này đã nhiều lần thực hiện hành vi cưỡng đoạt tài sản khác. Trong đó, ngày 29-7, các bị cáo Đức Anh, Thắng, Huy đi quanh khu vực quận Đống Đa và chặn xe máy của 1 phụ nữ tại khu vực phố Ô Chợ Dừa rồi cưỡng đoạt 600.000 đồng. Cũng thủ đoạn tương tự, ngày 31-7, các bị cáo Quân, Huy, Đức Anh và Sang đi quanh khu vực chợ Hòa Bình (quận Hai Bà Trưng) đã chiếm đoạt số tiền 2 triệu đồng của một thanh niên.

Các bị cáo cũng khai đã cưỡng đoạt số tiền 200.000 đồng của một nam thanh niên tại trước cửa nhà 57 Trường Chinh, quận Thanh Xuân và 100.000 đồng của một người dân trước cửa công viên Thống Nhất, mặt phố Lê Duẩn.

Tại cáo trạng, Viện Kiểm sát nhân dân quận Hoàn Kiếm truy tố các bị can về tội “Cưỡng đoạt tài sản” quy định tại điểm B (lợi dụng thiên tai, dịch bệnh) khoản 3, Điều 170 Bộ luật Hình sự.

Các bị cáo trả lời câu hỏi của Hội đồng xét xử 

Hành vi phạm tội của các bị can là rất nghiêm trọng, gây mất trật tự trị an ở địa phương, làm mất uy tín và hình ảnh của lực lượng dân phòng. Đặc biệt, trong thời điểm cả nước đang gồng mình chống dịch, thành phố Hà Nội đang quyết liệt thực hiện nghiêm các biện pháp phòng dịch theo Chỉ thị số 16/CT-TTg, ngày 31-3-2020 của Thủ tướng Chính phủ và Chỉ thị số 17/CT-UBND, ngày 23-7-2021 của Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội về thực hiện giãn cách xã hội Thành phố trên nguyên tắc của Chỉ thị số 16/CT-TTg, hạn chế người ra đường nếu không thực sự cần thiết để tránh lây nhiễm trong cộng đồng. Các bị cáo đã giả làm lực lượng dân phòng, đi nhiều người để trấn áp và uy hiếp tinh thần của những người lưu thông trên đường, yêu cầu họ xuất trình giấy tờ, buộc họ đưa tiền và chiếm đoạt là lợi dụng tình hình dịch bệnh để phạm tội.

Căn cứ tính chất, mức độ hành vi phạm tội, nhân thân của các bị cáo; căn cứ các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự; nguyên tắc xử lý đối với người dưới 18 tuổi phạm tội theo quy định của Bộ luật Hình sự; bảo đảm nguyên tắc nhân đạo khi xét xử đối với người chưa thành niên phạm tội, Hội đồng xét xử nhận thấy: cần áp dụng hình phạt tù cách ly các bị cáo với xã hội một thời gian nhằm răn đe, giáo dục va phòng ngừa chung. Căn cứ điểm b, khoản 3, Điều 170 Bộ luật Hình sự, xử phạt: Nguyễn Đức Anh 48 tháng tháng tù; Phạm Việt Đức, Nguyễn Đức Quân, Nguyễn Đắc Thắng: 36 tháng tù; Nguyễn Văn Tường Huy: 30 tháng tù và Trần Minh Sang 24 tháng tù.

Gia đình buông lỏng quản lý và hệ quả khó lường

Tại phiên tòa sáng 1-9, đại diện gia đình các bị cáo đều có mặt đầy đủ. Qua câu hỏi của chủ tọa, có thể nhận thấy các gia đình bị cáo đều thừa nhận đã buông lỏng quản lý con, để các bị cáo ra khỏi nhà trong thời gian thành phố Hà Nội đang trong thời gian thực hiện quy định giãn cách xã hội. Trong số 5 vụ việc được các bị cáo khai trước tòa, có vụ việc xảy ra ban đêm, là thời gian các bị cáo lẽ ra phải có mặt ở nhà và không được ra đường do toàn thành phố Hà Nội đang thực hiện quy định giãn cách xã hội. Song, khi Chủ tọa phiên tòa đặt câu hỏi, đại diện các gia đình bị cáo đều trả lời không rõ con mình đi đâu, làm gì, chỉ biết con mượn xe máy để đi với bạn… Các gia đình cũng đều nhận thức rõ trách nhiệm của gia đình, hành vi phạm tội của các bị cáo và mong muốn Hội đồng xét xử sẽ xem xét các tình huống giảm nhẹ, tạo điều kiện cho các bị cáo được sớm trở lại với gia đình.

Phó Chánh án Tòa án nhân dân quận Hoàn Kiếm Trần Đức Hùng đánh giá, đây là vụ án rất đặc biệt bởi xảy ra trong thời điểm cả nước và thành phố Hà Nội đang thực hiện giãn cách xã hội; các bị cáo đều ở tuổi vị thành niên. Khi mặc quần áo dân quân tự vệ cưỡng đoạt tài sản và nhận tiền của bị hại, các bị cáo đã làm tổn hại đến hình ảnh của dân quân tự vệ. Hội đồng xét xử đã tiến hành xét xử theo đúng quy định với bị cáo vị thành niên, mời đại diện các gia đình cùng tham dự.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân đọc cáo trạng tại phiên tòa 

Các gia đình bị cáo khi tham dự đều thừa nhận quản lý con cái chưa sâu sát. Về phía các bị cáo đều ở tuổi vị thành niên, nhận thức về pháp luật chưa đầy đủ, số tiền vi phạm cũng rất nhỏ. Căn cứ vào những tình tiết giảm nhẹ, Hội đồng xét xử đã tuyên án theo đúng những căn cứ pháp lý, bảo đảm tính nhân đạo; đồng thời vẫn có tính chất răn đe đối với những hành vi sai phạm.

Phiên tòa ngày 1-9 đã khép lại trong sự hối hận của 6 bị cáo đều ở tuổi vị thành niên. Bản án nghiêm khắc của Hội đồng xét xử cũng là lời cảnh tỉnh sâu sắc với các gia đình trong việc quản lý, giáo dục trẻ vị thành niên, qua đó giảm thiểu những sai phạm đáng tiếc đã xảy ra như trong vụ án này.

Hoàng Lan - Hoàng Mai