Đồng chí Hà Huy Tập sinh ngày 24-4-1906 tại làng Kim Nặc, tổng Thổ Ngọa, nay là xã Cẩm Hưng, tỉnh Hà Tĩnh, trong một gia đình nhà nho yêu nước. Lớn lên trong bối cảnh đất nước bị thực dân thống trị, Nhân dân lầm than, đồng chí sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, dấn thân trên con đường đấu tranh giải phóng dân tộc.

Ngay từ thời niên thiếu, dù hoàn cảnh gia đình khó khăn, đồng chí vẫn nỗ lực học tập, đạt thành tích xuất sắc. Sau khi tốt nghiệp Trường Quốc học Huế, đồng chí tham gia dạy học tại nhiều địa phương, đồng thời tích cực tìm hiểu thực tiễn xã hội, nung nấu ý chí cứu nước. Những năm tháng hoạt động tại Nghệ An, Gia Định, Bà Rịa đã đánh dấu bước trưởng thành quan trọng, đưa đồng chí từ một trí thức yêu nước trở thành người chiến sĩ cách mạng, gắn bó mật thiết với công nhân, nông dân và phong trào quần chúng.

Cuối năm 1928, đồng chí được cử sang Trung Quốc, sau đó học tập tại Trường Đại học Phương Đông ở Mátxcơva từ năm 1929 đến năm 1932. Đây là giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp đồng chí nâng cao trình độ lý luận, tích lũy kinh nghiệm thực tiễn từ phong trào công nhân quốc tế.

Trong thời gian này, đồng chí không chỉ học tập xuất sắc mà còn tích cực tham gia hoạt động thực tiễn, nghiên cứu sâu sắc tình hình cách mạng Đông Dương. Những công trình, bài viết của đồng chí đã góp phần làm sáng tỏ đường lối cách mạng, phản bác các luận điệu xuyên tạc, củng cố niềm tin cho phong trào cách mạng Việt Nam trong bối cảnh đầy khó khăn, thử thách.

Sau cao trào Xô viết Nghệ - Tĩnh, trước sự khủng bố khốc liệt của kẻ thù, nhiều tổ chức của Đảng bị tổn thất nặng nề. Trong bối cảnh đó, đồng chí Hà Huy Tập được giao trọng trách tham gia Ban Chỉ huy ở ngoài của Đảng, tích cực chuẩn bị và tổ chức thành công Đại hội lần thứ I của Đảng vào tháng 3-1935, đánh dấu bước khôi phục quan trọng về tổ chức và hệ thống lãnh đạo.

Tháng 7-1936, đồng chí được phân công về nước trực tiếp tổ chức lại Ban Chấp hành Trung ương và giữ cương vị Tổng Bí thư của Đảng. Trong thời gian đảm nhiệm trọng trách này, đồng chí đã cùng Trung ương Đảng đề ra nhiều chủ trương đúng đắn, kịp thời, phù hợp với tình hình mới; chuyển trụ sở lãnh đạo về trong nước, tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp, thống nhất của Đảng đối với phong trào cách mạng.

Các hội nghị Trung ương do đồng chí chủ trì tại Bà Điểm, Hóc Môn, Gia Định đã đưa ra nhiều quyết sách quan trọng, góp phần khôi phục, củng cố tổ chức Đảng và thúc đẩy phong trào đấu tranh dân chủ, dân sinh phát triển mạnh mẽ.

Không chỉ là nhà lãnh đạo thực tiễn, đồng chí Hà Huy Tập còn là một nhà lý luận xuất sắc, một cây bút chiến đấu kiên cường trên mặt trận tư tưởng. Trong quá trình hoạt động cách mạng, đồng chí đã để lại nhiều tác phẩm có giá trị về lý luận và thực tiễn, góp phần quan trọng trong việc xây dựng và phát triển nền tảng tư tưởng của Đảng.

Các công trình nghiên cứu về lịch sử Đảng, phong trào cộng sản và công nhân Đông Dương, cùng những bài viết đấu tranh chống các quan điểm sai trái, phản động đã thể hiện rõ bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy lý luận sắc bén của đồng chí. Đặc biệt, trong cuộc đấu tranh chống các luận điệu xuyên tạc của các phần tử cơ hội, đồng chí đã kiên định bảo vệ quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng.

Đồng chí cũng có đóng góp quan trọng trong việc vận dụng sáng tạo đường lối của Quốc tế Cộng sản vào điều kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam, điều chỉnh chiến lược và sách lược phù hợp, mở ra thời kỳ vận động dân chủ rộng lớn trong những năm 1936-1939.

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, đồng chí Hà Huy Tập luôn thể hiện phẩm chất kiên trung, bất khuất, sẵn sàng hy sinh vì lý tưởng cao cả. Dù bị kẻ thù bắt giam, tra tấn dã man và kết án tử hình, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản, một lòng tin tưởng vào thắng lợi của cách mạng.

Ngày 28-8-1941, đồng chí đã anh dũng hy sinh tại Hóc Môn, Gia Định khi mới 35 tuổi đời, khép lại một cuộc đời ngắn ngủi nhưng vô cùng vẻ vang với 16 năm cống hiến trọn vẹn cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc.

Tấm gương đạo đức cách mạng, tinh thần “chí công vô tư”, ý chí kiên cường và lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân của đồng chí mãi mãi là nguồn cổ vũ to lớn cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Hà Huy Tập diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đang nỗ lực triển khai thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Đây là dịp quan trọng để tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa.

Học tập và noi gương đồng chí Hà Huy Tập, cán bộ, đảng viên cần không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao đạo đức cách mạng, nêu cao tinh thần trách nhiệm, tận tâm, tận lực phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân; luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, trước hết, xứng đáng với sự hy sinh cao cả của các thế hệ cách mạng tiền bối, góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội và đất nước ngày càng phát triển bền vững, giàu đẹp, văn minh.

Nguyễn Như Quyền