Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng Phạm Văn Đồng. Ảnh tư liệu

Người chiến sĩ cộng sản kiên trung, nhà lãnh đạo có uy tín lớn của Đảng và Nhà nước

Phạm Văn Đồng, bí danh Tô, sinh ngày 01-3-1906 trong một gia đình trí thức yêu nước tại xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi (nay là xã Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi). Ngay từ những năm học tại Trường Quốc học Huế và Trường Bưởi ở Hà Nội, đồng chí đã sớm tiếp cận tư tưởng tiến bộ, tích cực tham gia phong trào yêu nước của học sinh, sinh viên.

Năm 1926 trở thành bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí khi được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp huấn luyện tại Quảng Châu và kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Từ đây, đồng chí kiên định con đường cách mạng vô sản, trở thành người học trò xuất sắc, gần gũi của Nguyễn Ái Quốc. Trải qua những năm tháng hoạt động bí mật, bị địch bắt giam, đày ải tại Côn Đảo, rồi tiếp tục hoạt động trong phong trào Mặt trận Dân chủ và công tác hải ngoại, đồng chí luôn thể hiện bản lĩnh kiên cường, niềm tin sắt son vào thắng lợi của cách mạng.

Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và những năm đầu xây dựng Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đồng chí được Đảng và Nhà nước tin cậy giao nhiều trọng trách quan trọng. Trên các cương vị Bộ trưởng Bộ Tài chính, Phó Trưởng ban Thường trực Quốc hội, Đặc phái viên của Trung ương và Chính phủ tại Nam Trung Bộ, rồi Phó Thủ tướng, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng suốt nhiều thập kỷ, đồng chí đã để lại dấu ấn sâu đậm trong xây dựng bộ máy Nhà nước của dân, do dân, vì dân; lãnh đạo phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; từng bước mở đường cho tư duy đổi mới đất nước.

Thủ tướng Phạm Văn Đồng thăm Viện Khoa học Việt Nam năm 1981. Ảnh tư liệu

Nhà lý luận, nhà ngoại giao tài năng và tấm gương đạo đức cách mạng sáng ngời

Không chỉ là nhà lãnh đạo thực tiễn, đồng chí Phạm Văn Đồng còn là nhà lý luận chính trị, văn hóa có tầm tư duy sâu rộng. Ngay từ thời trẻ, đồng chí đã say mê nghiên cứu, sử dụng báo chí như một phương tiện đấu tranh cách mạng sắc bén. Trong suốt quá trình hoạt động, đồng chí để lại nhiều tác phẩm, bài viết có giá trị lý luận và thực tiễn, góp phần định hướng tư tưởng, đường lối của Đảng trên nhiều lĩnh vực.

Đồng chí đặc biệt quan tâm đến văn hóa, giáo dục, coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là động lực của phát triển. Những quan điểm về giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, về giáo dục toàn diện con người “vừa hồng, vừa chuyên”, về vai trò của trí thức và văn nghệ sĩ đã trở thành những chỉ dẫn có giá trị bền vững. Với tầm vóc trí tuệ và sự am hiểu thực tiễn, đồng chí có nhiều đóng góp quan trọng trong việc đặt nền móng cho chuyên ngành Hồ Chí Minh học ở Việt Nam.

Trên lĩnh vực đối ngoại, đồng chí là nhà ngoại giao tài năng, có uy tín lớn trên trường quốc tế. Từ vai trò Trưởng đoàn Chính phủ Việt Nam tại Hội nghị Phông-ten-nơ-blô đến Hội nghị Giơ-ne-vơ năm 1954, đồng chí đã thể hiện bản lĩnh, trí tuệ và phong cách ngoại giao Hồ Chí Minh: kiên định về nguyên tắc, mềm dẻo, linh hoạt về sách lược; lập luận sắc sảo, phong thái đĩnh đạc, tình cảm chân thành. Những đóng góp đó đã góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Xuyên suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, đồng chí Phạm Văn Đồng là hiện thân tiêu biểu của đạo đức cách mạng trong sáng, mẫu mực. Ở đồng chí hội tụ những phẩm chất cao quý của người cộng sản: tuyệt đối trung thành với Đảng, tận tụy phục vụ nhân dân; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; nói đi đôi với làm; kiên quyết đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí. Trong lãnh đạo, quản lý, đồng chí luôn đề cao tinh thần trách nhiệm, tự phê bình nghiêm túc, cầu thị; trong cuộc sống, giản dị, khiêm nhường, gần gũi với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.

Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Phạm Văn Đồng là dịp để khẳng định và lan tỏa sâu rộng những giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách của một nhà lãnh đạo kiệt xuất; qua đó tiếp thêm niềm tin, ý chí và khát vọng cống hiến, góp phần đưa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng sớm đi vào cuộc sống, xây dựng đất nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, văn minh và hạnh phúc.

Nguyễn Như Quyền