ĐMST là năng lực tạo ra và ứng dụng giải pháp kỹ thuật, thành tựu công nghệ, sự linh hoạt và hiệu quả trong phản ứng chính sách và thị trường để nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng sản phẩm và phát triển DN. Chỉ số ĐMST toàn cầu (Global Innovation Index, gọi tắt là GII) là một bộ công cụ đánh giá xếp hạng năng lực ĐMST của các quốc gia, được Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) phối hợp Viện INSEAD (Pháp) và Đại học Cornell (Mỹ) tính toán. Năm 2018, bộ chỉ số này gồm có 21 nhóm chỉ số và 80 tiểu chỉ số, được chia thành bảy trụ cột chính với năm trụ cột đầu vào là: Thể chế vĩ mô, Nguồn nhân lực và nghiên cứu, Cơ sở hạ tầng, Thị trường và Môi trường kinh doanh và hai trụ cột đầu ra là: Sản phẩm tri thức và công nghệ, Sản phẩm sáng tạo.

Theo Báo cáo về xếp hạng Chỉ số ĐMST toàn cầu năm 2018 của WIPO công bố ngày 10-7, Việt Nam tăng hai bậc so với năm 2017, lên vị trí 45/126 quốc gia và nền kinh tế được xếp hạng, tức tăng 14 bậc so với năm 2016 và tăng 31 bậc so với năm 2013. Việt Nam có điểm số cao hơn mức trung bình trong cả bảy trụ cột, trong đó: Chỉ số về Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật tăng 17 bậc (xếp thứ 57); Chỉ số về Môi trường kinh doanh tăng 10 bậc; Chỉ số về Trình độ kinh doanh tăng bảy bậc; Chỉ số Chi cho đổi mới công nghệ của DN tăng 23 bậc (xếp thứ 13); Chỉ số Chi cho nghiên cứu và phát triển của DN tăng bốn bậc (xếp thứ 48); và Chỉ số Hợp tác đại học và DN tăng 17 bậc (xếp thứ 59). Đặc biệt, Chỉ số Tạo ứng dụng di động, một chỉ số về phát triển kinh tế số, Việt Nam được xếp hạng 16, thay cho vị trí thứ 52 về tải vi-đê-ô lên Youtube của năm 2017.

Kết quả chỉ số GII năm 2018 cho thấy Việt Nam chỉ còn cách một bậc so với yêu cầu xếp hạng GII chung xếp thứ 44 vào năm 2020 mà Nghị quyết 19-2017/NQ-CP ngày 6-2-2017 về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của Chính phủ đặt ra.

Quá trình cải thiện xếp hạng về các chỉ số GII năm 2018 và các năm qua là kết quả từ sự chỉ đạo quyết liệt, toàn diện của Chính phủ, sự nỗ lực chung của các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng DN trong việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng, xây dựng và triển khai các giải pháp đồng bộ, thiết thực.

Yêu cầu đẩy mạnh ĐMST để phát triển bền vững thời cách mạng công nghiệp 4.0 đòi hỏi tất cả các cấp chính quyền, ngành, DN tập trung cải thiện chất lượng các quy định pháp luật về thị trường vốn và đầu tư; khởi sự kinh doanh và giải quyết phá sản DN; bảo đảm chi ngân sách nhà nước và huy động nguồn lực tài chính của DN và các nguồn lực xã hội để đầu tư cho nghiên cứu phát triển công nghệ, nâng cao trình độ và năng lực hấp thụ công nghệ của DN; phát triển các trung tâm nghiên cứu và thông tin khoa học - công nghệ quốc gia, phát triển thị trường khoa học - công nghệ; công khai, minh bạch nhiệm vụ khoa học - công nghệ và kết nối giữa viện nghiên cứu, trường đại học với các DN; hỗ trợ chuyển giao công nghệ và thúc đẩy nhanh quá trình thương mại hóa kết quả nghiên cứu; phát triển, trọng dụng đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ, thu hút trí thức là người Việt Nam ở nước ngoài; thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp ĐMST và thật sự coi DN là trung tâm của hệ thống ĐMST quốc gia và cũng là chủ thể đi đầu trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu, ứng dụng và đổi mới công nghệ, nhất là công nghệ thông tin. Đồng thời, cơ quan chức năng cần nghiên cứu bổ sung một số chỉ số về ĐMST vào thống kê quốc gia định kỳ cập nhật hằng năm theo tinh thần Nghị quyết số 19-2018/NQ-CP ngày 15-5-2018, nhằm hoàn thiện công tác thống kê ĐMST ở Việt Nam và xây dựng, thực hiện hệ chính sách tương ứng theo thông lệ quốc tế.

Nâng cao năng lực ĐMST là động lực phát triển bền vững và cũng là thước đo hiệu quả tổng hợp hệ thống chính sách phát triển của quốc gia và từng DN.

Nguồn: Báo Nhân dân điện tử