Tăng trưởng kinh tế - điểm sáng trong đại dịch Covid-19

Tăng trưởng từ 2 đến 3% GDP, kinh tế phát triển ổn định, GDP tăng trưởng dương, cán cân thương mại 9 tháng thặng dư 17 tỷ USD, dòng vốn FDI tăng trở lại, vốn giải ngân và vốn cam kết đều tích cực là những kết quả mà đất nước ta đã đạt được trong bối cảnh đại dịch Covid-19 gây ra những ảnh hưởng nặng nề tới nền kinh tế thế giới.

Quang cảnh phiên họp ngày 3-11

Đánh giá cao sự điều hành linh hoạt của Chính phủ, đại biểu Nguyễn Văn Chiến, đoàn Hà Nội nhắc lại, tháng 11-2019, khi Quốc hội bấm nút thông qua kế hoạch năm 2020, COVID-19 vẫn còn là khái niệm xa lạ, đến nay trên thế giới đã có 31 triệu người mắc với hơn 1 triệu người tỷ vong, đưa kinh tế toàn cầu suy thoái trầm trọng và ảnh hưởng nghiêm trọng tới kinh tế - xã hội Việt Nam. Trong bối cảnh đó, kết quả thực hiện mục tiêu kép của Việt Nam tuy còn khiêm tốn nhưng rất đáng ghi nhận, con số tăng trưởng từ 2 đến 3% GDP là con số tuyệt vời trong bối cảnh kinh tế toàn cầu suy giảm mạnh. "Kết quả này có được là nhờ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ" - đại biểu nhấn mạnh.

Đại biểu Nguyễn Văn Chiến phát biểu tại phiên họp

Đại biểu kiến nghị, bên cạnh chính sách tiền tệ đã được triển khai tốt thì cần thực hiện tốt hơn chính sách tài khóa. Nhiệm vụ quan trọng nhất hiện nay là phấn đấu đạt mức cao nhất các chỉ tiêu năm 2020 và chuẩn bị giai đoạn phục hồi từ 2021.

Đại biểu Nguyễn Thị Lan phát biểu tại phiên họp

Từ những kết quả phát triển kinh tế đã đạt được, đại biểu Nguyễn Thị Lan (đoàn Hà Nội) đề xuất một số kiến nghị chính sách phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, đặc biệt là mô hình doanh nghiệp khởi nguồn công nghệ hình thành trong các trường đại học để thương mại hóa các công nghệ được được nghiên cứu, phát triển trong các trường đại học, viện nghiên cứu. Bên cạnh đó cần có chính sách đột phá, thích hợp để huy động được đội ngũ đông đảo những người làm khoa học trong nước khoa học tham gia đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo, thu hút các nhà khoa học nước ngoài.

Dự án đường sắt đô thị và hướng giải quyết bất cập

Nêu tình trạng các dự án đường sắt đô thị đầu tư lớn nhưng đội vốn, kéo dài, gây bức xúc, đại biểu Nguyễn Phi Thường (đoàn Hà Nội) cho rằng, việc triển khai các dự án đường sắt đô thị đang tồn tại nhiều vấn đề cần rút kinh nghiệm để không lặp lại các dự án sau.

Đại biểu Nguyễn Phi Thường phát biểu tại phiên họp

Theo đại biểu, đầu tư đường sắt đô thị cần gắn với tái cấu trúc không gian đô thị, hệ thống giao thông công cộng nếu không đây chỉ là loại hình giao thông nhập khẩu. "Chúng ta cũng cần xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn đường sắt đô thị phù hợp điều kiện của Việt Nam, nghiên cứu mô hình đường sắt đô thị tư nhân như ở Tokyo" - đại biểu phân tích. Từ thực trạng này, đại biểu đề nghị Quốc hội, Chính phủ, các bộ ngành quan tâm chỉ đạo, tháo gỡ các khó khăn vướng mắc để Đường sắt Cát Linh - Hà Đông vận hành vào cuối năm 2021, không để sai hẹn đến lần thứ 9.

Chung mối quan tâm, đại biểu Nguyễn Tuấn Anh (đoàn Bình Phước) lại nêu tình trạng: thời gian quan, mặc dù Chính phủ đã có những chỉ đạo quyết liệt để tăng tốc độ giải ngân vốn đầu tư công, song trên thực tế việc chậm giải ngân vốn đầu tư công năm nào cũng chậm. Nguyên nhân chủ yếu của việc chậm giải ngân là công tác lập kế hoạch không sát thực tế, không khả thi, điển hình như một số dự án đang triển khai trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Đại biểu đề xuất Chính phủ có giải pháp hữu hiệu lựa chọn các bộ ngành, địa phương để giao vốn đầu tư công, tránh cào bằng; kiên quyết thu hồi các dự án chậm giải ngân, xử lý trách nhiệm người đứng đầu; cải cách thủ tục hành chính về thủ tục thực hiện dự án tư công, có cơ chế giám sát, xử lý; các bộ ngành chỉ đạo sát sao, chặt chẽ các khâu thuộc trách nhiệm, lĩnh vực quản lý khi triển khai dự án đầu tư công, không để "quả bóng trách nhiệm" bị đá qua, đá lại.

Tại hội trường, Bộ trưởng Bộ giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể cho biết năm 2020, ngành được bố trí 40.000 tỷ đồng, đến ngày 30-10-2020, đã giải ngân hơn 29.000 tỷ đồng, tương đương 73%, cao hơn mức trung bình cả nước 13%.

Việc các dự án giao thông đường sắt đô thị được triển khai thời gian qua bộc lộ rất nhiều vấn đề, đặc biệt là chậm tiến độ. Những bài học được rút ra là quy hoạch phải đáp ứng yêu cầu phát triển, công tác chuẩn bị dự án đầu tư phải lựa chọn được công nghệ, nhà thầu tốt, bảo đảm mặt bằng sạch khi triển khai dự án...Sắp tới Bộ sẽ phối hợp chặt chẽ với những thành phố lớn để những dự án đường sắt đô thị khởi công mới tránh được tình trạng lặp lại như hiện nay, đây là hướng đột phá giải quyết ùn tắc giao thông tại các thành phố lớn.

* Tại phiên họp, dưới sự chủ trì của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, với 89% đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bãi nhiệm đại biểu Quốc hội khóa XIV đối với ông Phạm Phú Quốc (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hồ Chí Minh). Nghị quyết nêu rõ, ông Phạm Phú Quốc bị bãi nhiệm đại biểu Quốc hội vì đã không trung thực trong việc báo cáo với tổ chức, vi phạm tiêu chuẩn đại biểu Quốc hội, không còn xứng đáng với sự tín nhiệm của cử tri và nhân dân. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ khi được Quốc hội biểu quyết thông qua.

* Trong hai ngày 04 và 05/11, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế - xã hội năm 2020; kế hoạch năm 2021; mục tiêu chủ yếu và một số nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2025.

Hoàng Lan