Chủ toạ hội thảo khoa học về chiến thắng "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không"

Tham dự hội thảo có Thượng tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Thanh Ngân, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; các tướng lĩnh, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nhân chứng lịch sử, nhà khoa học...

Các đại biểu tham dự hội thảo

Phát biểu khai mạc, Trung tướng Vũ Văn Kha, Quyền Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân khẳng định, nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng Chiến thắng "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" vẫn còn nguyên giá trị và ý nghĩa lịch sử, in đậm trong ký ức của người dân Việt Nam và bạn bè quốc tế; chiến công vĩ đại nhất trên mặt trận đối không của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Theo Trung tướng Vũ Văn Kha, Hội thảo khoa học "Điện Biên Phủ trên không - Ý chí và niềm tin tất thắng" nhằm khẳng định và làm sáng tỏ hơn tầm nhìn chiến lược của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng và phát triển lực lượng phòng không, không quân nói chung, nghệ thuật tác chiến phòng không, không quân nói riêng.

60 tham luận được gửi về tham gia hội thảo cùng nhiều ý kiến trao đổi, thảo luận trực tiếp. Với quan điểm, phương pháp luận khách quan, toàn diện và lịch sử, các đại biểu làm sáng tỏ quan điểm, đường lối của Đảng về lãnh đạo nhân dân ta tiến hành 2 cuộc chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ đối với miền Bắc; sự lãnh đạo, chỉ đạo chuẩn bị và thực hành chiến dịch của Bộ Tổng tư lệnh, Bộ Tổng tham mưu đối với quân dân miền Bắc, trực tiếp là Quân chủng Phòng không - Không quân.

Trung tướng Vũ Văn Kha, Quyền Tư lệnh Quân chủng Phòng không - không quân phát biểu khai mạc hội thảo

Các tham luận còn phân tích, đánh giá cụ thể hơn về tình hình chiến trường Việt Nam; tương quan lực lượng của ta và địch, âm mưu, thủ đoạn của đế quốc Mỹ khi quyết định tiến hành cuộc tập kích đường không chiến lược vào Hà Nội, Hải Phòng và một số vùng phụ cận trên miền Bắc Việt Nam. Các ý kiến, các bài tham luận phân tích, luận giải sâu sắc hơn nét độc đáo của nghệ thuật tác chiến phòng không, không quân, nghệ thuật xây dựng thế trận phòng không nhân dân, nòng cốt là Quân chủng Phòng không - Không quân; tinh thần, ý chí, quyết tâm chiến đấu, niềm tin chiến thắng của cán bộ, chiến sĩ trong cuộc đối đầu lịch sử.

Nhiều ý kiến khẳng định giá trị lịch sử, mang tầm vóc thời đại của Chiến thắng "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không"; phân tích những nguyên nhân cơ bản dẫn đến thắng lợi, đồng thời, rút ra những bài học kinh nghiệm quý.

Từ thắng lợi Chiến dịch phòng không tháng 12-1972, các đại biểu đưa ra những giải pháp cụ thể để vận dụng trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, quản lý vùng trời, xây dựng, phát triển lực lượng phòng không ba thứ quân, lực lượng không quân toàn quân trong điều kiện mới; gợi mở những giải pháp hiệu quả trong giáo dục, phát huy chính trị, tinh thần của bộ đội, xây dựng Quân chủng Phòng không - Không quân "cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại", sẵn sàng chiến đấu cao, không bị bất ngờ bởi tình huống trên không, bảo vệ vững chắc an ninh vùng trời, chủ quyền trên không của Tổ quốc.

Tham luận của các nhân chứng lịch sử trực tiếp chiến đấu và phục vụ chiến đấu trong trận chiến không cân sức 12 ngày đêm thêm một lần nữa thể hiện tinh thần quyết tâm "Tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược" của quân và dân ta.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động, Trung tướng Phạm Tuân kể lại, bước vào chiến dịch phòng không cuối tháng 12-1972, không quân ta có 5 trung đoàn nhưng tham gia chiến đấu chỉ có Trung đoàn Không quân tiêm kích 921 và 927 với đội ngũ phi công cả đánh ngày và đánh đêm còn khiêm tốn, riêng đánh đêm có 10 phi công đủ khả năng tác chiến. Trong đó, hơn một nửa là phi công mới tham gia chiến đấu, chưa từng cơ động đến các sân bay dã chiến ngắn, hẹp với địa hình phức tạp. Trong bối cảnh đó, lực lượng không quân được Bộ Tư lệnh chiến dịch xác định 2 nhiệm vụ chủ yếu là đánh từ xa, uy hiếp và tiêu diệt B-52 trước khi vào mục tiêu và phối hợp với pháo phòng không đánh địch ban ngày và bảo vệ mục tiêu, đặc biệt là bảo vệ các trận địa tên lửa để tên lửa tập trung đánh B-52 ban đêm.

Đêm 18-12-1972, đêm mở đầu chiến dịch, bộ đội ra đa sớm phát hiện đội hình B-52 địch trên nền nhiễu, tạo điều kiện cho các đơn vị hỏa lực phòng không chủ động đánh địch bắn rơi 6 máy bay (có 3 chiếc B-52). Trong điều kiện địch tập trung đánh phá vào tất cả các sân bay, không quân ta đã dũng cảm cất cánh tiếp cận B-52, làm xáo trộn đội hình của địch, tạo điều kiện để tên lửa và cao xạ lập công...

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Đại tá Đinh Thế Văn phát biểu tại hội thảo

Trong chiến dịch này, Tiểu đoàn 77 nằm trong đội hình chiến đấu của Trung đoàn tên lửa 257, Sư đoàn Phòng không 361 được giao nhiệm vụ bảo vệ Thủ đô Hà Nội. Trận địa của đơn vị được bố trí ở Chèm (quận Bắc Từ Liêm). Tiểu đoàn 77 đã chiến đấu với hiệu suất cao, đánh 18 trận, bắn rơi 4 chiếc B-52, có 3 chiếc rơi tại chỗ.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Đại tá Đinh Thế Văn, nguyên Trưởng ban Huấn luyện chiến dịch của Tiểu đoàn 77 chia sẻ: "Trước khi bước vào chiến dịch phòng không đánh B-52, cấp trên thường xuyên quan tâm và dành nhiều thời gian huấn luyện cho Tiểu đoàn 77 về cách bắt và bắn mục tiêu trong điều kiện có nhiễu nặng, cách chống và tránh tên lửa Sơ-rai của địch, cách đánh phát sóng nhanh, đánh nhanh và gạt tránh tên lửa Sơ-rai tấn công. Cùng với đó, Tiểu đoàn 77 nhiều lần tập trung hội thảo rút kinh nghiệm và học tập, nghiên cứu kỹ về máy bay B-52 kể cả tính năng, kỹ chiến thuật các loại vũ khí của địch. Bởi vậy, Tiểu đoàn 77 là một trong hai đơn vị tên lửa bắn rơi nhiều máy bay B-52 nhất trong toàn bộ chiến dịch".

Phan Lâm - Linh Vũ