Khẳng định sức mạnh và bản lĩnh 

- Hội nghị giữa nhiệm kỳ Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII vừa qua đã đưa ra nhận định về tình hình 2 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Cá nhân ông đánh giá ra sao về tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội 2 năm qua?

- Với tư cách là người đảng viên và công dân, tôi nghĩ rằng, trong 2 năm vừa rồi, dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương, trực tiếp là Bộ Chính trị, Ban Bí thư đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, việc triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng diễn ra hết sức bài bản, đặc biệt với tinh thần quyết liệt và khẩn trương. Các đại hội trước đây đều triển khai quyết liệt, nhưng sau Đại hội XIII thì tính chất quyết liệt, khẩn trương cao hơn và vì thế đất nước đã đạt được kết quả trên nhiều lĩnh vực, tôi cho rằng có 4 dấu ấn. 

- Cụ thể là những dấu ấn gì thưa ông?

Dấu ấn đầu tiên phải nói là thành công về kinh tế năm 2021, 2022. Phải hiểu rằng thành công này có được trong bối cảnh cực kỳ khó khăn. Năm 2021, đánh dấu Việt Nam trở thành một trong 20 nền kinh tế có thương mại lớn nhất thế giới. Năm 2022, GDP cả nước đã tăng được 8,03%. Trong 216 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới, tăng trưởng được từ 6% chỉ có khoảng 6-7 nước; nên công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ trọng tâm là kinh tế tôi cho là thành công.

Thiếu tướng, PGS, TS Lê Văn Cương

Dấn ấn quan trọng thứ hai là hoạt động đối ngoại, ngoại giao. Trong dấu ấn này, có thành công đặc biệt của năm 2022 khi quan hệ Việt Nam với Lào, Campuchia được củng cố lớn nhất. Nói gì thì nói đối ngoại của chúng ta trước hết phải ưu tiên cho phên rậu quốc gia. Chưa có năm nào như năm 2022 mà lãnh đạo cấp cao của ba nước đến với nhau nhiều như vậy; Hà Nội - Viêng Chăn, Viêng Chăn - Hà Nội, Hà Nội - Phnôm Pênh, Phnôm Pênh - Hà Nội diễn ra rất nhộn nhịp. Thành công thứ hai về ngoại giao mà tôi cho rằng đã tạo nên dấu ấn đặc biệt của Đảng ta, Nhà nước ta là ngoại giao trong bối cảnh xung đội Nga - Ucraina phân chia thế giới ra hai mảng đối lập nhau. Có thể thấy, cùng với duy trì quan hệ truyền thống với Nga, củng cố quan hệ với Trung Quốc, chúng ta tiếp tục thúc đẩy quan hệ với Hoa Kỳ, châu Âu. Tất cả những việc này, chúng ta đều công khai, không úp mở gì. Nếu như Việt Nam không có sức mạnh, không có bản lĩnh thì không thể làm được như vậy. Cho nên đây là dấu ấn đặc biệt, thành công lớn nhất. Chính vì vậy, chúng ta kết hợp được sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Vai trò, vị thế, uy tín của Việt Nam ngày càng được nâng lên. 

Dấu ấn thứ ba là trong bối cảnh khó khăn nhiều bề, nhưng nước ta vẫn bảo đảm được an ninh quốc phòng. Gần 100 triệu người dân Việt Nam mặc dù chưa thật giàu có, nhưng về cơ bản được thụ hưởng cuộc sống bình yên.

Dấu ấn thứ tư mà tôi cho là đặc biệt và về sau này các nhà viết lịch sử Đảng phải ghi lại là dấu ấn về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Trong 2 năm vừa rồi và đặc biệt là 4 tháng đầu năm 2023 này, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng được thúc đẩy, được duy trì, được tiến hành một cách kiên trì, thường xuyên, kiên quyết với biện pháp mạnh mẽ, đúng như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nói là “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”. Chúng ta đã đưa ra những vụ án lớn như vụ Việt Á, chuyến bay giải cứu... Hơn thế, cái mới nhất của Đảng ta sau Đại hội XIII là gì? Đó là đã mở ra một cách cửa cho những cán bộ kể cả cán bộ cao cấp không hoàn thành nhiệm vụ xin từ chức. Đây là nội dung hoàn toàn mới, vì trước đây chúng ta phải chờ họ vi phạm thì mới kỷ luật. Lần đầu tiên chúng ta thấy những cán bộ lãnh đạo cao cấp tự xin thôi việc, đấy chính là cái mới, là sáng tạo trong hoạt động của Đảng. Đây cũng chính là công lao của người lãnh đạo cao nhất của Đảng, đồng chí Tổng Bí thư - người lái con thuyền này- phải chắc tay lái và tâm sáng mới có thể làm được như thế. 

Cụ thể hóa quyền hạn, trách nhiệm người đứng đầu

- Nhưng còn hạn chế, khó khăn, thách thức thì sao khi thực tiễn vẫn còn nhiều vấn đề đặt ra?

- Đúng thế, trước mắt chúng ta khó khăn còn nhiều lắm. Đại dịch Covid-19 có thể nói đến giờ tàn lụi rồi, nhưng hậu quả giờ mới ngấm. Hậu quả, tác động của xung đột Nga - Ucraina cũng vậy. Thị trường thế giới bị thu hẹp, người tiêu dùng cắt giảm chi tiêu, đơn hàng không có. Trong khi kinh tế nước ta dựa nhiều vào xuất khẩu cho nên tác động của hai vấn đề trên là rất lớn và sẽ quyết định khó khăn thách thức đặt ra cho kinh tế Việt Namthời gian tới. 

Nói như thế để thấy rằng, trước khó khăn như vậy, thì mỗi cán bộ, đảng viên và người dân phải chia sẻ với Đảng, Nhà nước; đừng vội đưa ra những ý kiến không đúng. Tôi cho rằng, khó khăn của chúng ta hiện tại chủ yếu do tác động của bên ngoài, do sự phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu.

Nhưng, chúng ta cũng phải thấy được những mặt yếu kém do chủ quan, nội tại. Cả đầu tư công, trong đó có đầu tư hạ tầng giao thông đều chững lại, dừng lại là do đâu? Tôi cho rằng, chúng ta dù đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực như thế nhưng vẫn chưa triệt để. Trong đội ngũ 3 triệu cán bộ, công chức vẫn còn một bộ phận chưa thật lành mạnh.

- Vậy theo ông, chúng ta phải chú ý điều gì để khắc phục khó khăn và thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng?

Theo tôi trong bối cảnh này chúng ta nên nghiên cứuthành lập một ủy ban cải cách kinh tế trực thuộc Thủ tướng Chính phủ. Đây là mô hình mà một số nước đã làm và có hiệu quả. Ủy ban này sẽ giúp Chính phủ có cái nhìn tổng thể; chứ mỗi bộ đưa ra một nội dung cải cách thì chưa hiệu quả. 

Thứ nữa, về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, trên cơ sở thành công vừa rồi, Trung ương, Bộ Chính trị cần quan tâm nhiều hơn đến khâu phòng ngừa; vấn đề trung tâm của phòng ngừa là giám sát quyền lực. 

Nên có một cuộc tổng rà soát hệ thống luật pháp để cụ thể hóa quyền hạn, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị, tổ chức. Chừng nào chúng ta còn quy định chung chung thì rất khó xử lý được; vì bản thân người đứng đầu họ cũng chưa ý thức được đầy đủ trách nhiệm của mình đến đâu. Cho nên, cần quy định trách nhiệm, quyền hạn từ Thủ tướng Chính phủ, các Bộ trưởng đến Chủ tịch UBND cấp tỉnh, giám đốc sở... đều phải rõ hơn. 

Đồng thời phải thực sự huy động được người dân tham gia xây dựng Đảng. Đặc biệt là phải thực hiện công khai, minh bạch trên các lĩnh vực; trừ khi là vấn đề quốc phòng, an ninh thôi, còn lại nên công khai hết. Lịch sử đã chỉ ra rằng, người ta ăn vụng trong bóng tối chứ không ăn vụng giữa ban ngày ban mặt cả. Cho nên hoạt động của cơ quan nhà nước, nhất là cơ quan hành pháp, các dự án kinh tế cần phải công khai minh bạch lấy ý kiến người dân. 

- Xin cảm ơn ông!

Linh Vũ - Phan Lâm