Ngày 7-5, tại Hà Nội, Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 47-CT/TW ngày 25-6-2015 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng cháy, chữa cháy và triển khai Chỉ thị số 02-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trong tình hình mới.

Tại điểm cầu Công an thành phố Hà Nội, đồng chí Dương Đức Tuấn, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội trình bày tham luận với chủ đề “Giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trên địa bàn Thủ đô”. Nội dung tham luận thể hiện rõ tư duy chủ động, dài hạn của Hà Nội khi xác định an toàn phòng cháy, chữa cháy không chỉ là nhiệm vụ ứng phó sự cố mà phải trở thành nền tảng bảo đảm cho quá trình phát triển ổn định, bền vững của đô thị.

Trong hơn 10 năm triển khai Chỉ thị số 47, Thành ủy Hà Nội luôn xác định công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, cấp bách, gắn trực tiếp với trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và người đứng đầu. Trên cơ sở đó, Hà Nội đã chủ động nghiên cứu, đề xuất và đưa nhiều quy định đặc thù về an toàn cháy, nổ vào Luật Thủ đô, tạo hành lang pháp lý chặt chẽ để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và xử lý những vấn đề phát sinh từ thực tiễn đô thị.

Dấu ấn tiên phong của Hà Nội được thể hiện qua việc ban hành nhiều nghị quyết có tính đột phá, trong đó có quy định ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình vi phạm; nâng mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy; xây dựng chính sách hỗ trợ đặc thù cho lực lượng dân phòng. Những cơ chế này không chỉ tăng tính răn đe, phòng ngừa mà còn tạo điều kiện củng cố lực lượng tại chỗ, nâng cao khả năng xử lý sự cố ngay từ cơ sở.

Cùng với việc hoàn thiện thể chế, thành phố Hà Nội đã tích hợp quy hoạch hạ tầng phòng cháy, chữa cháy vào Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Cách tiếp cận này cho thấy sự chuyển biến mạnh mẽ từ tư duy xử lý hậu quả sang phòng ngừa chủ động, đưa yêu cầu an toàn cháy, nổ vào ngay từ khâu quy hoạch, thiết kế và tổ chức không gian đô thị, bảo đảm hạ tầng phòng cháy, chữa cháy phát triển đồng bộ với giao thông, xây dựng và dân cư.

Việc lấy người dân làm trung tâm và phát huy phương châm “bốn tại chỗ” đã tạo nên mạng lưới an toàn rộng khắp tại cơ sở. Đến nay, Hà Nội đã xây dựng gần 9.000 “Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy” và hơn 23.700 “Điểm chữa cháy công cộng”. Từ quá trình tuyên truyền, vận động và tổ chức thực hiện đồng bộ, gần 700.000 hộ gia đình đã tự trang bị bình chữa cháy, hơn 1,5 triệu hộ chủ động mở lối thoát nạn thứ hai, qua đó từng bước hình thành ý thức tự phòng ngừa và khả năng xử lý ban đầu trong cộng đồng.

Chuyển đổi số cũng được thành phố Hà Nội xác định là động lực quan trọng nhằm nâng cao năng lực chỉ huy, điều hành và xử lý tình huống. Thành phố đã số hóa toàn bộ nguồn nước phục vụ chữa cháy trên bản đồ vệ tinh, xây dựng tổng đài ứng dụng trí tuệ nhân tạo và kết nối hệ thống camera giám sát thông minh để hỗ trợ phát hiện, tiếp nhận, phân tích thông tin. Việc thành lập thêm các phân đội đã nâng tổng số vị trí thường trực sẵn sàng chiến đấu lên 60 điểm, qua đó rút ngắn bán kính di chuyển, tăng khả năng tiếp cận hiện trường trong thời gian quan trọng nhất khi xảy ra sự cố.

Hướng tới mục tiêu xây dựng Thủ đô an toàn, kỷ cương, văn minh, Thành ủy Hà Nội xác định một hệ thống giải pháp đồng bộ cho giai đoạn tiếp theo. Trọng tâm là nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, coi phòng ngừa là nhiệm vụ xuyên suốt, lấy người dân làm trung tâm và tiếp tục củng cố lực lượng tại chỗ theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Công tác tuyên truyền được yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, nội dung phải dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, phù hợp với từng nhóm dân cư, từng loại hình cơ sở và từng địa bàn.

Song song với đó, thành phố tiếp tục siết chặt quản lý nhà nước, tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ sinh thái dữ liệu và bản đồ số phòng cháy, chữa cháy đồng bộ; tập trung xây dựng lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tinh nhuệ, từng bước hiện đại hóa trang thiết bị, kỹ thuật và nghiệp vụ. Nguồn lực ngân sách sẽ được ưu tiên theo yêu cầu thực tiễn, phù hợp với đặc điểm đô thị có mật độ dân cư cao, nhiều loại hình công trình và tốc độ phát triển nhanh.

Một định hướng có ý nghĩa chiến lược được Hà Nội nhấn mạnh là quy hoạch phải đi trước một bước, hạ tầng phòng cháy, chữa cháy phải được gắn chặt với tầm nhìn phát triển Thủ đô trong 100 năm. Điều này đòi hỏi các cơ quan quản lý không chỉ giải quyết những bất cập hiện tại mà còn phải dự báo được xu hướng đô thị hóa, sự gia tăng dân số, công trình cao tầng, không gian ngầm, hệ thống giao thông và các loại hình sản xuất, kinh doanh mới để xây dựng phương án bảo đảm an toàn phù hợp.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội khẳng định, ở đâu cấp ủy, chính quyền quan tâm, lãnh đạo quyết liệt thì ở đó công tác phòng cháy, chữa cháy sẽ có chuyển biến rõ rệt. Vì vậy, hiệu quả của công tác này phụ thuộc trước hết vào trách nhiệm chính trị, năng lực tổ chức thực hiện và sự phối hợp đồng bộ của cả hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở.

Đồng chí Dương Đức Tuấn tin tưởng rằng, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị cùng sự đồng thuận, hưởng ứng của nhân dân, công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trên địa bàn Thủ đô sẽ tiếp tục có bước chuyển mạnh mẽ. Đây sẽ là “lá chắn” quan trọng bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhà nước và nhân dân, tạo môi trường an toàn cho phát triển kinh tế - xã hội, góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội an toàn, kỷ cương, văn minh, hiện đại và phát triển bền vững trong tầm nhìn 100 năm.

Nguyễn Văn Hóa